Đoạn đường tỉnh 944 qua xã Long Kiến có nhiều hộ dân bày bán gương sen, ngó sen, củ sen. Dọc hai bên đường là cánh đồng lúa vàng, vườn cây xen lẫn những ao sen nở rộ.
Ông Nguyễn Đức Thắng chăm sóc hơn 1 ha sen cho biết, sen trồng hơn 3 tháng có thể thu hoạch. So với các loại cây trồng khác, vốn đầu tư sen thấp hơn, sản phẩm lại đa dạng, từ gương, ngó, củ sen, hoa, lá sen.
Dịp giáp Tết, nhiều nơi thu mua hạt sen số lượng lớn để làm bánh, mứt cho nên sen đang được giá. Theo ông Thắng, 1.000m² trồng sen cho gương sen năng suất từ 700-800kg, thu mua tại ao tùy thời điểm giá gương sen từ 10.000 đến 20.000 đồng/kg, củ sen từ 11.000 đến 18.000 đồng/kg, ngó sen 20.000 đồng/kg. Hơn 8 năm gắn bó với sen, ông Thắng cho biết, sau khi trừ các chi phí, lợi nhuận từ trồng sen cao gấp 2 đến 3 lần so với trồng lúa.
Trên trục đường tỉnh 943 qua xã Định Mỹ, du khách hay dừng lại mua gương sen, hạt sen, cây ăn trái... của nông dân bày bán ven đường. Ông Trần Văn Tuấn có 3 công đất trồng sen cho biết, sen dễ trồng, nhẹ công chăm sóc, tiêu thụ ổn định nhưng lo lắng nhất là bệnh thối ngó vì đến nay chưa có thuốc đặc trị. Do đó, nông dân thường xuyên kiểm tra ao, phát hiện sen bị nhiễm bệnh phải xử lý nhanh không để lây lan, dễ hư bỏ cả ao.
Theo ông Tuấn, phần lớn người dân vùng Định Mỹ trồng sen lấy gương hoặc tách hạt sen bán lẻ cho khách qua đường. Vào vụ, 1 ngày gia đình ông Tuấn thu hoạch 40 kg/gương, bán lẻ 15.000 đến 20.000 đồng/kg gương, còn hạt sen bán 20.000 đến 30.000 đồng/kg.
Các xã, phường ven sông Hậu, sông Tiền như phường Long Phú, xã Phú Hiệp, xã Thạnh Mỹ Tây, xã Mỹ Đức... tận dụng đất lung, đất lúa năng suất thấp chuyển sang trồng sen cho hiệu quả kinh tế.
Những nông dân trước đây trong mùa nước nổi mở đồng đón phù sa vào hay để đồng trống nhưng mùa lũ gần đây đã thay đổi cách làm sau khi được hướng dẫn kỹ thuật từ các nhà khoa học Trường đại học An Giang (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) và Tổ chức quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF Việt Nam).
Mùa nước nổi năm 2024, ông Nguyễn Văn Tài, ngụ ấp Vĩnh Đông, xã An Cư cùng 6 nông dân có ruộng liền kề với hơn 10 ha tham gia mô hình trồng sen sạch, nuôi cá tự nhiên.
Nhóm ông Tài được hỗ trợ nguồn cá trê giống, sen giống và kỹ thuật trồng. Sau gần 4 tháng triển khai, nhóm nông dân ông Tài có lãi hơn 160 triệu đồng. Cái lợi của mô hình là giữ nguồn phù sa giúp đồng ruộng tươi tốt và chủ ruộng có thêm nguồn thu nhập từ sen, cá.
Theo ông Tài, nông dân tham gia mô hình phải ghi nhật ký theo dõi sinh trưởng cây sen, trồng sen phải sạch không sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nuôi cá đồng cũng hoàn toàn cho cá dựa vào tự nhiên săn mồi. Môi trường sạch các loại rau thủy sinh hoang dại như bông súng, điên điển xuất hiện giúp nhóm ông Tài có thêm phụ thu.
Nước nổi năm 2025, nhóm ông Tài tiếp tục cộng tác trồng sen sạch, thu hoạch ngó sen bán với giá 23.000 đồng/kg; dẫn dụ cá tự nhiên vào đồng ở, cho trồng lúa chét tạo vùng đệm cho cá có không gian sống và tìm thức ăn.
Ngoài ra, tận dụng không gian mùa nước nổi, nhóm ông Tài nhận khách tham quan đồng sen, kéo dớn bắt cá đồng, hái bông súng, điên điển.
“Cách du lịch hòa mình với thiên nhiên, cùng nông dân trải nghiệm cuộc sống mùa nước nổi được nhiều khách ưa thích. Họ rất thú vị khi tự tay hái rau, bắt cá linh, cua đồng chế biến ăn tại chỗ. Năm sau, chúng tôi tiếp tục duy trì hoạt động này cũng là một hình thức quảng bá nét đẹp đồng quê”-ông Tài kể.
Từ hiệu quả “Mô hình thí điểm sinh kế tổng hợp mùa lũ trồng sen-trồng điên điển-trữ cá tự nhiên” tại xã An Cư, trong năm 2025, Trung tâm Khuyến nông An Giang phối hợp Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN) triển khai dự án “Phát triển chuỗi giá trị bền vững các sản phẩm từ tơ sen tại Việt Nam, nhằm hỗ trợ chiến lược trữ nước cho vùng đồng bằng sông Cửu Long”. Dự án triển khai tại phường Vĩnh Tế, phường Châu Đốc và xã Vĩnh Xương, xã Châu Phong trên tổng diện tích 40 ha với 24 hộ tham gia.
Ông Trần Minh Dương, ngụ khóm Châu Long 8, phường Châu Đốc cho biết, tham gia dự án, ông và các nông dân khác được hướng dẫn kỹ thuật canh tác sen sạch để cung cấp nguyên liệu cho hoạt động rút tơ sen dệt vải. Dự án còn hỗ trợ các hộ một phần chi phí để thiết kế các mô hình kết hợp như trồng lúa-sen-nuôi cá-phát triển du lịch... Ông Dương có hơn 2 ha trồng sen và trước đây đều trồng theo phương pháp thông thường, chủ yếu là lấy củ bán. Nhưng sau khi tham gia dự án, ông Dương thay đổi phương thức canh tác, trồng sen sạch phối hợp nuôi cá.
