Triển khai thí điểm sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em

Lễ phát động chiến dịch truyền thông quảng bá sổ TDSKBMTE vừa được phát động tại Thanh Hóa với mục tiêu góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ mang thai, khi sinh, sau sinh và trẻ em đến 6 tuổi.

Dự án “Triển khai thí điểm sổ TDSKBMTE” tại tỉnh Thanh Hóa được thực hiện từ tháng 2-2011 đến tháng 12-2014. Từ những năm đầu, trong số các huyện của Thanh Hóa tham gia có 11 huyện miền núi. Đến nay, 100% số huyện/xã trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đều được triển khai với hệ thống chính là các Trung tâm Y tế huyện, Bệnh viện Đa khoa huyện, Trạm Y tế xã, Y tế thôn bản, các đơn vị y tế tuyến tỉnh, các phòng khám tư nhân đều được đào tạo tập huấn cách sử dụng sổ TDSKBMTE.

Sổ TDSKBMTE là cuốn sổ tổng hợp bao gồm được dùng để theo dõi, tư vấn và chăm sóc liên tục về sức khỏe bà mẹ trẻ em. Đối với bà mẹ, việc theo dõi – chăm sóc bắt đầu từ khi mang thai cho đến khi sinh đẻ và 6 tuần sau đẻ. Đối với trẻ, theo dõi từ khi ở trong bụng mẹ, chăm sóc ngày sau đẻ, trong giai đoạn sơ sinh, theo dõi - chăm sóc sự phát triển thể chất, tinh thần đến 6 tuổi. Cuốn sổ còn ghi chép đầy đủ những thông tin liên quan đến sức khỏe bà mẹ trong thời gian mang thai và trẻ em.

Cuốn sổ này là tài liệu có tác dụng tốt để cung cấp thông tin cho các bà mẹ và trẻ em biết cách giữ gìn sức khỏe để có cuộc sống khỏe mạnh. Ngoài ra sổ còn là căn cứ khoa học giúp cho đội ngũ là công tác chăm sóc SKBMTE ở cơ sở nâng cao kiến thức, kỹ năng, từ đó có thể nắm bắt được diễn biến quá trình thai nghén của bà mẹ mang thai, có hướng xử lý và can thiệp kịp thời, hạn chế được các tai biến sản khoa; phát hiện được những dấu hiệu bất thường của thai nhi và các diễn biến, quá trình phát triển của bé về thể chất và tinh thần. Trên cơ sở đó có thể đưa ra hướng điều trị phù hợp cho mỗi bé và những tư vấn kịp thời cho bà mẹ điều chỉnh cách chăm sóc, dạy dỗ trẻ.

Tại Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa, trao đổi với chị Nguyễn Thị Minh, 31 tuổi, ở xã Thăng Long, huyện Nông Cống, chị chia sẻ: Khi mang thai được mấy tháng đi khám định kỳ, tôi được trung tâm y tế huyện phát cuốn sổ này. Nằm trong viện tôi mang ra đọc thấy có nhiều thông tin rất hữu ích, những thông tin trong sổ giúp tôi có được những kiến thức bổ trợ cho việc chăm sóc con sau sinh.

Từ khi huyện Thường Xuân của Thanh Hóa tiếp nhận dự án từ tháng 5-2013, Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản đã cấp phát sổ cho 17 xã trên địa bàn huyện. Qua thời gian cấp sổ cho thấy, nhận thức của các bà mẹ được nâng lên rõ rệt, nhất là trong việc đi khám thai định kỳ, đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch. Nhiều bà mẹ biết cách chăm sóc trẻ khoa học, biết cho con ăn đủ chất, đủ lượng, biết xử lý một số bệnh thông thường...

Chị Lang Thị Luật cầm trên tay cuốn sổ TDSKBMTE tại trạm y tế xã Luận Thành, huyện Thường Xuân (Thanh Hóa).

Chị Lang Thị Luật, 22 tuổi, người dân tộc Thái, nhà ở thôn Tiến Hưng 1, xã Luận Thành, huyện Thường Xuân, cho biết: “Sau khi được nhận sổ TDSKBMTE thấy có nhiều thông tin bổ ích giúp cho mình biết được tình hình sức khỏe của mình trong thời gian mang thai. Mong muốn cuốn sổ này được sử dụng để thay thế sổ tiêm chủng để có thể chăm sóc con tốt hơn và biết nhiều thông tin hơn”.
Theo bác sĩ Vũ Xuân Thắng, Trạm trưởng y tế xã, đối với các bà mẹ vùng dân tộc thiểu số, có người không viết thạo, nên cán bộ y tế phải hướng dẫn nhiều lần cách ghi chép sổ, thậm chí phải đọc nội dung cuốn sổ và điền giúp thông tin cho bà mẹ; có những trường hợp đánh mất sổ hoặc làm hỏng sổ đã làm mất nhiều thông tin cần thiết về các bà mẹ và em bé...

Việc triển khai sổ này càng có ý nghĩa hơn với các thôn, bản đặc biệt khó khăn ở các xã miền núi như xã Luận Thành cần sự phối hợp với các ban nghành đoàn thể trong công tác giám sát và truyền thông.

Ông Hirotsugu Aiga, chuyên gia dự án sổ TDSKBMTE của JICA tại Việt Nam cho biết: Để theo dõi khám, bệnh nhân phải ghi nhiều thông tin vào sổ khám. Công tác truyền thông, giáo dục cần có thời gian mới có thể thay đổi nhận thức, thói quen của mọi người được.

Đánh giá về những kết quả đạt được, ông Đỗ Quang Vinh, Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa cho biết: “Tác dụng của cuốn sổ nhỏ này rất lớn: Giảm tử vong mẹ, tử vong trẻ sơ sinh; cải thiện chất lượng dịch vụ y tế”.

Việc triển khai dự án thí điểm sổ TDSKBMTE do JICA tài trợ là một cơ hội và cũng là yếu tố thúc đẩy công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và hướng tới triển khai trên cả nước nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em dưới 6 tuổi.