Treo đầu dê, bán thịt chó

Anh Minh kể, từng đặt mua một chiếc máy mát-xa chân nước nóng trên Shopee của cửa hàng có tên “Văn Khê Store”, được quảng cáo có các chức năng: tự động mát-xa chân, đun nóng nước, sục khí, đèn hồng ngoại. Mặc dù trước khi quyết định đặt hàng, anh đã đọc kỹ thông tin giới thiệu sản phẩm, cam đoan sản phẩm giống như hình của người bán, nhưng sản phẩm anh nhận được khác xa những gì quảng cáo.

Về tổng thể, hình ảnh quảng cáo một đằng, sản phẩm một nẻo, máy không có chức năng gì, ngoài chức năng đun nóng nước và không tự động ngắt điện khi nóng già,... Khi anh phản ánh sản phẩm không đạt chất lượng, bên bán đồng ý cho trả lại sản phẩm và hoàn tiền, nhưng yêu cầu anh phải tự đóng gói rồi mang đến bưu điện gửi trả và đương nhiên phải chịu phí gửi hàng. Do giá trị sản phẩm không quá cao, thủ tục đổi trả rườm rà, bên bán gợi ý anh giữ lại sản phẩm, sẽ hoàn lại tiền bằng thẻ nạp tiền điện thoại.

Tuy nhiên, khi anh hủy yêu cầu gửi trả sản phẩm, Shopee chuyển tiền cho người bán, cửa hàng đó giữ thái độ im lặng kéo dài, không thực hiện lời hứa hoàn tiền bằng mã số thẻ điện thoại. Lần thứ hai, anh đặt mua một chiếc tai nghe dành cho điện thoại iPhone 7, nhưng ngày hôm sau anh nhận được email thông báo hủy đơn hàng. Lý do được bên bán đưa ra “lãng xẹt”: “Đang tạm hết hàng” dù trước đó đã xác nhận mua bán thành công.

Có thể thấy, bên cạnh những mặt tích cực mà TMĐT mang lại như thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng (NTD), kết nối người mua và người bán ở khoảng cách địa lý xa nhau, giảm chi phí bán hàng và tiếp thị,... thì vẫn còn không ít bất cập đang dần bộc lộ trong phương thức hoạt động của loại hình này. Việc các nhà cung cấp tự ý hủy đơn hàng, mua sản phẩm này nhưng lại giao sản phẩm khác, thủ tục đổi trả phức tạp đang là những phàn nàn của khách hàng về các trang TMĐT trên thị trường hiện nay. Người mua khi nhận hàng được đóng gói chỉ xem đúng tên hàng, giá trị là thanh toán.

Mua bán kết thúc, người giao hàng không có trách nhiệm đợi cho khách kiểm tra xem hàng đúng cam kết hay không, nếu không đúng được quyền chuyển lại cho bên bán ngay lập tức và không phải chịu phí. Bởi phần lớn người giao hàng hiện nay không được biết thông tin về hàng hóa, chỉ là đối tác giao hàng đơn thuần, cho nên việc trao đổi thông tin khi nhận hàng rất khó. Hơn nữa, một số sàn TMĐT chỉ đóng vai trò trung gian, kết nối người mua và người bán để thu phí cho nên thiếu kiểm soát chất lượng các mặt hàng đăng bán, không có chế độ “hậu kiểm”, tiếp nhận thông tin phản ánh từ phía khách hàng, cũng như thiết lập chức năng tương tác đối với người bán và người mua sau quá trình sử dụng sản phẩm, khiến người mua gặp không ít rủi ro.

Vì vậy, khi mua hàng qua các trang mạng, NTD cần tham khảo kỹ uy tín của các sàn TMĐT trước khi quyết định mua, nhất là những quảng cáo, đánh giá thái quá về tính năng của sản phẩm,… Đồng thời, đơn vị chủ quản các sàn TMĐT cần có bộ phận kiểm tra một cách nghiêm túc, xem những mặt hàng đăng bán đó có đúng như quảng cáo, có phải là hàng giả, nhái hay không; nghiên cứu thiết kế giao diện mua bán thân thiện, siết chặt quản lý đối với người bán và tạo thuận lợi cho người mua. Lực lượng quản lý thị trường cũng cần tham gia kiểm soát, quản lý những mặt hàng bán trên sàn TMĐT giống như việc bán ở các cửa hàng truyền thống.