Trang bị kỹ năng phòng, tránh tai nạn thương tích cho học sinh

Thời gian gần đây trên địa bàn cả nước liên tiếp xảy ra các vụ đuối nước và cháy, nổ gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Điều đáng nói, trong số các nạn nhân có không ít học sinh, sinh viên.
Dạy bơi cho học sinh tại Trường tiểu học Quảng Thái, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. (Ảnh THÁI SƠN)
Dạy bơi cho học sinh tại Trường tiểu học Quảng Thái, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. (Ảnh THÁI SƠN)

Đây là vấn đề nhức nhối, đòi hỏi sự quan tâm của các ngành chức năng trong việc nâng cao giáo dục kỹ năng phòng, tránh tai nạn thương tích cho học sinh, sinh viên trong nhà trường.

Vừa qua, tại Trường Phổ thông Quốc tế Việt Nam (Hà Đông, Hà Nội), một học sinh tử vong khi đang học bơi tại bể bơi của nhà trường. Theo nhận định ban đầu của cơ quan công an, giáo viên dạy bơi không phổ biến, hướng dẫn học sinh mà để cho các em tự do xuống bể bơi. Thầy giáo ngồi trên bờ sử dụng điện thoại. Khi học sinh bị chìm xuống đáy bể bơi, giáo viên này vẫn ngồi tại vị trí sử dụng điện thoại di động, hoàn toàn không hay biết về sự việc.

Thông tin từ cơ quan Công an quận Hà Đông, TP Hà Nội cho biết, đã khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự đối với Trần Lâm Thắng, giáo viên môn bơi lội của Trường Phổ thông Quốc tế Việt Nam để làm rõ hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Trước đó tại các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Trà Vinh, Nghệ An, Hòa Bình… cũng xảy ra các vụ học sinh đuối nước thương tâm. Đáng chú ý, gần đây, Hà Nội xảy ra hàng loạt vụ cháy, nổ gây thiệt hại lớn về người và tài sản, khiến người dân lo lắng. Mới đây nhất là vụ cháy chung cư mini ở Khương Hạ, quận Thanh Xuân, làm thiệt mạng nhiều người, trong đó có hàng chục trẻ em đang độ tuổi đến trường.

Từ các vụ hỏa hoạn và đuối nước thương tâm, hiện đang đặt ra các vấn đề về sự cần thiết trong việc phổ biến kiến thức, kỹ năng sinh tồn khi xảy ra sự cố. Một trong những biện pháp quan trọng đó là cần tăng cường nhận thức cho cộng đồng dân cư, nhất là các đối tượng học sinh, sinh viên về việc tạo lập môi trường sống an toàn, phòng ngừa tối đa tai nạn thương tích.

Được biết, trong những năm qua Sở Giáo dục và Đào tạo và ngành chức năng của TP Hà Nội đã tổ chức nhiều mô hình, cách làm hay, nhằm nâng cao trách nhiệm và bảo đảm sự an toàn cho trẻ. Các mô hình phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em đã được triển khai rộng rãi trên địa bàn các quận, huyện và trường học.

Công tác xã hội hóa phòng chống đuối nước cũng nhận được sự tham gia tích cực của các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội. Mỗi năm, có nhiều lớp dạy bơi miễn phí được tổ chức, hàng nghìn chiếc áo phao cứu sinh đã được trao tặng cho học sinh tại các trường học. Các địa phương đã và đang đẩy mạnh việc đào tạo kỹ năng sống, xây dựng các mô hình “Ngôi nhà an toàn”; “Cộng đồng an toàn”; “Trường học an toàn” cho trẻ em. Cùng với đó, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn, Công an TP Hà Nội cũng liên tiếp mở các đợt cao điểm triển khai việc tuyên truyền, trang bị kỹ năng cho các em học sinh phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích và xử lý cháy, nổ khi xảy ra.

Theo đó, các trường đã lồng ghép kiến thức về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) vào giờ học chính khóa, sinh hoạt dưới cờ, tập huấn, hoạt động ngoại khóa... Tại buổi tuyên truyền các em học sinh được các cán bộ, chiến sĩ hướng dẫn các kỹ năng phòng chống đuối nước; cách quan sát, thực hành các thao tác đơn giản; cách kêu cứu khi không may gặp sự cố đuối nước; cách xử trí kịp thời khi có sự cố về cháy nổ xảy ra tại trường học hay trong gia đình, kỹ năng sinh tồn và phòng chống thương tích…

Cô giáo Cẩm Tú, Hiệu trưởng Trường tiểu học Vân Phúc, huyện Phúc Thọ (Hà Nội) cho biết, trong các trường học hiện nay, ngoài việc giảng dạy, trau dồi kiến thức cần phải trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng sống cho học sinh. Từ đó, các em nhận biết rõ hơn về những vấn đề có thể xảy ra trong cuộc sống, điển hình là kỹ năng cơ bản về PCCC, kỹ năng thoát nạn khi có cháy, nổ xảy ra... Mặt khác, các em cũng là kênh tuyên truyền về PCCC và cứu nạn, cứu hộ cho chính gia đình của mình…

Theo các chuyên gia Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, tai nạn thương tích xảy ra có thể để lại nỗi đau dai dẳng, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tâm lý của trẻ. Để bảo đảm an toàn tính mạng, bảo vệ trẻ em khỏi những ảnh hưởng do tai nạn thương tích, nhất là từ đuối nước và các vụ cháy, nổ gây ra, cùng với việc quán triệt và triển khai các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo về phòng chống tai nạn thương tích trẻ em, cần có sự phối hợp hơn nữa của các cấp, các ngành, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội trong việc chỉ đạo và thực hiện các giải pháp nhằm giảm mức thấp nhất tai nạn thương tích ở trẻ em.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, cộng đồng về công tác phòng chống tai nạn thương tích ở trẻ em, đặc biệt là tai nạn giao thông và đuối nước…

Đồng thời, tổ chức thí điểm và nhân rộng kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích trẻ em tại cộng đồng. Lồng ghép kiến thức và kỹ năng về PCCC, cứu nạn cứu hộ vào chương trình giảng dạy, hoạt động giáo dục trong trường học, cơ sở nuôi dưỡng trẻ em; nâng cao năng lực về phòng chống tai nạn thương tích cho đội ngũ làm công tác trẻ em của các cấp, ngành, đoàn thể; rà soát, sửa đổi bổ sung và tổ chức triển khai thực hiện pháp luật, chính sách về phòng chống tai nạn thương tích.

Bên cạnh đó, có biện pháp thanh tra, kiểm tra, xử lý kịp thời các vi phạm về phòng ngừa tai nạn thương tích, đặc biệt do cháy, nổ, đuối nước... qua đó, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, để trẻ em được phát triển toàn diện.

“Trang bị kiến thức phòng, tránh tai nạn thương tích và kỹ năng PCCC, kỹ năng thoát hiểm cho học sinh được Bộ Giáo dục và Đào tạo chú trọng triển khai trong các nhà trường nhiều năm qua, nhưng tùy từng mức độ, nhận thức, cách bố trí dạy học của từng nhà trường nên chưa thành chính quy. Trong khi đó, “trang bị kỹ năng sống đòi hỏi tăng cường thực hành trải nghiệm, mà việc này còn phụ thuộc vào điều kiện của từng trường”.

TS Nguyễn Tùng Lâm

Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý giáo dục Việt Nam

Có thể bạn quan tâm