Tích cực khắc phục sự cố môi trường ở Nhà máy DAP số 2 Lào Cai

Sáng 24/5, trong quá trình sản xuất tại Nhà máy sản xuất DAP số 2-Vinachem (Lào Cai), xảy ra sự cố tăng lưu lượng khí thải xưởng SA ra môi trường, gây táp lá, chết héo hoa màu, cây cối của người dân địa phương trên diện rộng.
Đại diện Nhà máy DAP số 2 Lào Cai thực hiện chi trả tiền đền bù cho người dân thị trấn Tằng Loỏng (Bảo Thắng, Lào Cai).
Đại diện Nhà máy DAP số 2 Lào Cai thực hiện chi trả tiền đền bù cho người dân thị trấn Tằng Loỏng (Bảo Thắng, Lào Cai).

Theo thống kê của Tổ công tác thuộc UBND huyện Bảo Thắng, sự cố gây thiệt hại 693ha rau, ngô, chè, quế, cây lâm nghiệp… của 743 hộ dân ở xã Phú Nhuận và thị trấn Tằng Loỏng, tổng thiệt hại hàng chục tỷ đồng.

NGAY sau khi xảy ra sự cố môi trường, chính quyền xã Phú Nhuận và thị trấn Tằng Loỏng đã cử các cán bộ địa chính, mặt trận và trưởng thôn đến hiện trường, tiếp xúc và ghi nhận ý kiến phản ánh của người dân để nắm tình hình và báo cáo UBND huyện Bảo Thắng. Trên cơ sở đó, UBND huyện Bảo Thắng báo cáo UBND tỉnh Lào Cai và thành lập Tổ công tác, bao gồm các bộ phận chức năng để phối hợp với đại diện Công ty cổ phần DAP số 2- Vinachem thực hiện rà soát, thống kê các loại cây, diện tích và mức độ thiệt hại.

Theo ông Ngô Minh Quế, Chủ tịch UBND huyện Bảo Thắng, việc thống kê, xác định thiệt hại phải bảo đảm chính xác, đúng đối tượng, đủ diện tích, đúng mức độ thiệt hại, trong khi địa hình đồi núi dốc, dân cư phân tán, các loại cây trồng đan xen nhau, nhiều mức tuổi…, nên phải kỹ càng, mất nhiều thời gian, công sức.

Tổ công tác của huyện đã chia thành nhiều nhóm nhỏ, phân công đến từng thôn, từng hộ dân để kiểm đếm, phân loại cây, đánh giá, xác định mức độ thiệt hại để lên phương án hỗ trợ, đền bù theo quy định. Theo đó, cây lúa áp giá 6.300 đồng/m2; ngô là 3.400 đồng/m2; rau màu các loại là 8.720 đồng/m2; cây chè áp giá hỗ trợ theo lứa hái búp cụ thể ở từng thôn, với giá 6.750 đồng/kg; cây ăn quả, cây lâm nghiệp là 4 triệu đồng/ha; trên cùng một đơn vị diện tích có các loại cây trồng xen canh thì cây ăn quả, cây công nghiệp được tính là cây trồng chính, còn lại được tính là cây trồng xen, diện tích áp giá không quá 50% diện tích hiện có…

Kết quả là, thị trấn Tằng Loỏng có 23 hộ, với tổng diện tích bị thiệt hại là 39,9ha; xã Phú Nhuận có 10 thôn, 720 hộ, với tổng diện tích bị thiệt hại là 653,4ha; nặng nhất là các thôn Phú Hà 1 và Phú Hà 2.

Sau khi có kết quả rà soát, thống kê, Tổ công tác của huyện Bảo Thắng, lãnh đạo xã Phú Nhuận, thị trấn Tằng Loỏng và đại diện Nhà máy DAP số 2 Lào Cai tổ chức họp dân, niêm yết công khai số hộ bị thiệt hại và khối lượng của từng hộ để biết và giám sát. Lãnh đạo Công ty cổ phần DAP số 2-Vinachem đã công khai xin lỗi người dân địa phương vì sự cố không mong muốn, làm ảnh hưởng xấu đến cuộc sống và sản xuất của người dân.

Chiều 5/7, tại trụ sở UBND thị trấn Tằng Loỏng, phóng viên Báo Nhân Dân có mặt chứng kiến Công ty cổ phần DAP số 2-Vinachem trực tiếp cùng Tổ công tác chi trả tiền cho 23 hộ dân ở các tổ 3, 4, 7, 8 bị thiệt hại, để ổn định cuộc sống và sản xuất. Theo danh sách chi trả tại đây, hộ nhận tiền đền bù thiệt hại nhiều nhất là 112 triệu đồng, hộ ít nhất chỉ gần 100 nghìn đồng. Tất cả người dân bị thiệt hại đều ký nhận tiền đầy đủ, tâm lý thoải mái, bởi việc chi trả đền bù được thực hiện công khai, minh bạch và kịp thời.

Ông Chảo Vần Chiêu, dân tộc Dao, ở tổ 8, thị trấn Tằng Loỏng có 5.600 cây quế loại 2 tuổi và 5 tuổi, bị táp lá và khô cây, được hỗ trợ đền bù 12,2 triệu đồng. Ông Chiêu cho biết sẽ dùng số tiền này để chăm bón, phục hồi lại vườn quế, bảo đảm nguồn thu lâu dài của gia đình. Do làm tốt công tác thống kê, kiểm đếm, áp giá rõ ràng nên trong buổi chiều 6/7, Nhà máy DAP số 2 Lào Cai đã chi trả hơn 232 triệu đồng tiền đền bù đến 100% hộ dân bị thiệt hại do sự cố môi trường tại thị trấn Tằng Loỏng.

Theo ông Vũ Việt Tiến, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần DAP số 2-Vinachem, đơn vị sẽ hoàn thành chi trả hơn 9 tỷ đồng đền bù thiệt hại cho 720 hộ dân ở 10 thôn của xã Phú Nhuận. Theo phương châm “cuốn chiếu”, xác định xong số hộ thiệt hại ở thôn nào sẽ chi trả tiền ngay cho thôn đó, đến cuối tháng 7 sẽ chi trả đền bù xong cho tất cả các hộ dân bị thiệt hại do sự cố môi trường xảy ra ở Nhà máy DAP số 2 Lào Cai.

Theo ông Vũ Đình Thủy, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai, Khu công nghiệp Tằng Loỏng, tại huyện Bảo Thắng (Lào Cai) có diện tích 1.100ha, thu hút 30 dự án đăng ký đầu tư, hiện có 25 dự án đang hoạt động; với 13 nhà máy sản xuất phân bón, hóa chất; 3 nhà máy luyện kim, 1 nhà máy tuyển quặng a-pa-tít…

Do vậy, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất cao, đặc biệt là các nhà máy có nguồn khí thải ra môi trường. Tại đây, ngoài hai trạm quan trắc không khí tự động liên tục 24/24 giờ do tỉnh xây dựng, cơ quan chức năng đã yêu cầu 13 nhà máy của các doanh nghiệp lắp đặt hệ thống, thiết bị quan trắc khí thải tự động tại các điểm phát khí thải. Tuy nhiên, hiện nay còn năm vị trí của các nhà máy thuộc Công ty cổ phần Tập đoàn Nam Tiến-Lào Cai, Công ty TNHH Đông Nam Á Lào Cai và Công ty cổ phần Hóa chất Phúc Lâm đang lắp đặt, hoàn thiện.

Riêng đối với Nhà máy DAP số 2 Lào Cai chưa có hệ thống xử lý khí thải trung gian khi có sự cố xảy ra, cơ quan chức năng yêu cầu khẩn trương thực hiện sửa chữa, thay thế thiết bị quan trắc khí thải bị hỏng; nâng cấp hệ thống ghi dữ liệu tự động bảo đảm theo quy định để cơ quan chức năng tiếp nhận số liệu trực tiếp từ thiết bị quan trắc, phân tích.

Sở Tài nguyên và Môi trường đề xuất UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các nhà máy thuộc đối tượng phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động liên tục (có camera theo dõi và thiết bị lấy mẫu tự động) hoàn thành việc lắp đặt và kết nối, truyền số liệu trực tiếp về Sở Tài nguyên và Môi trường trước ngày 30/11/2022; các vấn đề tồn tại khác khắc phục xong trước ngày 30/7/2022 ■