Thủ tướng yêu cầu đưa các tuyến cao tốc từ Quảng Ngãi tới Gia Lai vào khai thác trước 10/3

Theo thông báo kết luận, trên địa bàn các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa, tuyến cao tốc bắc-nam phía đông đã hoàn thành 214km trong tổng số 267km từ Quảng Ngãi đến phía nam hầm Cù Mông.

Thời gian qua, các chủ đầu tư và nhà thầu đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thách thức để triển khai thi công, qua đó hoàn thành các dự án đúng và vượt tiến độ so với hợp đồng.

Trong đó, hai dự án thành phần Quảng Ngãi-Hoài Nhơn (88km) và Hoài Nhơn-Quy Nhơn (hơn 70km) đã hoàn thành phần xây dựng, đủ điều kiện đưa vào khai thác; 41km/61km thuộc đoạn Quy Nhơn-Chí Thạnh và 12km/48km thuộc đoạn Chí Thạnh-Vân Phong dự kiến hoàn thành trong tháng 3/2026.

Để tuyến cao tốc sớm phát huy hiệu quả đầu tư, tạo động lực phát triển, liên kết vùng cũng như phục vụ nhu cầu của người dân và doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng chỉ đạo các chủ đầu tư và cơ quan liên quan huy động tối đa nguồn lực, khẩn trương hoàn thiện các thủ tục nghiệm thu để đưa các đoạn tuyến đã thi công xong vào khai thác trước ngày 10/3.

Các cơ quan và địa phương liên quan cần nhanh chóng chuyển trọng tâm sang tổ chức khai thác vận hành, đưa tuyến cao tốc vào sử dụng để phát huy giá trị công trình, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư công, đồng thời mở không gian phát triển mới, nâng cao đời sống người dân.

Đối với 53km còn lại thuộc đoạn Quy Nhơn-Chí Thạnh và Chí Thạnh-Vân Phong do ảnh hưởng mưa lũ cuối năm 2025, Thủ tướng yêu cầu tập trung nguồn lực, hoàn thành toàn bộ trong tháng 3/2026.

Tại dự án Quy Nhơn-Chí Thạnh còn lại một số hạng mục, trong đó lớn nhất là gia cố mái ta-luy phát sinh do đợt mưa lũ cuối tháng 12/2025 ở gói 12XL và 13XL, Ban Quản lý dự án 85 cho biết toàn bộ dự án phấn đấu hoàn thành trong tháng 3/2026.

Dự án Chí Thạnh-Vân Phong, Ban Quản lý dự án 7 báo cáo đã thực hiện được gần 94% giá trị hợp đồng, khối lượng còn lại chủ yếu là kết cấu áo đường, trong đó còn khoảng 6km tuyến chính chưa thảm bê-tông nhựa, phấn đấu hoàn thành trong tháng 3/2026.

Trên thực tế, việc nhiều tuyến cao tốc đã cơ bản hoàn thiện nhưng vẫn chưa được đưa vào sử dụng gây lãng phí nguồn vốn đầu tư lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng. Một trong những vấn đề đặt ra là cần sớm tháo gỡ sự chồng chéo trong quy trình quản lý và nghiệm thu công trình.

Theo đó, Bộ Xây dựng là cơ quan tham mưu, đề xuất chủ trương đầu tư, đồng thời theo dõi, kiểm soát quá trình triển khai thực hiện của các Ban Quản lý dự án, nhà thầu thi công. Tuy nhiên, ở khâu cuối, đơn vị thuộc Bộ là Hội đồng Kiểm tra Nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng tiếp tục thực hiện việc rà soát, đánh giá hồ sơ nghiệm thu trước khi công trình được đưa vào khai thác.

Nhiều ý kiến cho rằng, cơ chế kiểm tra nhiều tầng nấc này về nguyên tắc nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn công trình, tuy nhiên nếu thiếu sự phối hợp nhịp nhàng, rõ đầu mối, rõ thời hạn xử lý thì rất dễ làm kéo dài thủ tục hành chính, ảnh hưởng đến tiến độ đưa các dự án đã hoàn thành vào sử dụng.

Trong chuỗi các dự án thành phần ở khu vực miền trung nhằm nối thông trục cao tốc bắc-nam phía đông từ Lạng Sơn đến Thành phố Hồ Chí Minh, mới chỉ có đoạn Vân Phong-Nha Trang đã đưa vào khai thác, các đoạn tuyến còn lại nối từ Quảng Ngãi đến Gia Lai dài 268km dù đã cơ bản hoàn thành phần xây dựng nhưng chưa được đưa vào khai thác sử dụng.

Việc công trình hoàn thành nhưng không thể đưa vào sử dụng không chỉ gây lãng phí nguồn vốn đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Trong khi đường cao tốc đã cơ bản hoàn thiện, phương tiện vẫn phải lưu thông chen chúc trên tuyến quốc lộ cũ với mật độ dày đặc. Vào giờ cao điểm, nhiều đoạn thường xuyên xảy ra ùn ứ, đặc biệt là khu vực đông dân cư, khu vực có nhiều xe tải và xe container lưu thông, tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra tai nạn giao thông và gây bức xúc cho người tham gia giao thông. Không ít tài xế cho biết họ cảm thấy “xót ruột” khi nhìn thấy tuyến cao tốc rộng rãi bên cạnh nhưng không thể đi vào.

Anh Trần Minh Duy, tài xế xe tải chạy tuyến bắc-nam chia sẻ: “Chúng tôi đi qua đoạn này hằng tuần. Đường cao tốc nhìn rất đẹp nhưng chưa cho xe chạy. Quốc lộ thì đông đúc, nhiều lúc kẹt xe, vừa tốn thời gian vừa tốn nhiên liệu. Nếu cao tốc sớm thông xe, chi phí vận chuyển sẽ giảm đáng kể”. Không chỉ giới tài xế, những người lao động thường xuyên di chuyển liên tỉnh cũng mong ngóng từng ngày tuyến cao tốc mở cửa để việc đi lại đỡ vất vả hơn.

Chị Nguyễn Bích Thuỷ (Quảng Ngãi) hiện đang làm việc tại Hoài Nhơn (Gia Lai) cho biết: “Nếu tuyến cao tốc đi vào hoạt động, thời gian di chuyển của người dân sẽ được rút ngắn rất nhiều. Chúng tôi chờ đợi tuyến cao tốc này để đi lại đỡ vất vả, nhưng khi thấy đường đã hoàn thành mà vẫn chưa được đi thì ai cũng sốt ruột”.

Ở góc độ kinh tế, nhiều doanh nghiệp địa phương kỳ vọng tuyến cao tốc sẽ mở ra cơ hội mới cho giao thương và du lịch. Nhiều đơn vị đã lên kế hoạch mở rộng dịch vụ khi đường cao tốc hoàn thành nhưng đến nay chưa thể triển khai vì tuyến đường vẫn chưa được khai thác.

Một chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch cho biết, việc rút ngắn thời gian di chuyển giữa các tỉnh sẽ giúp thu hút khách nội địa, tạo điều kiện hình thành thêm nhiều tour tuyến mới. Khi những “mảnh ghép” này được đưa vào khai thác đồng bộ không chỉ trục cao tốc bắc-nam phía đông được hoàn thiện, mà còn tạo “cú huých” hạ tầng chiến lược, mở ra không gian phát triển mới cho cả khu vực trong kỷ nguyên mới.