Thời điểm tiêm vắc-xin sởi cho trẻ đạt hiệu quả

Số liệu thống kê cho thấy: Tính từ đầu năm 2014 đến nay, Việt Nam đã có 8.441 trường hợp sốt phát ban dạng sởi, tại 61/63 tỉnh, thành phố. Các cơ sở y tế lấy 4.335 mẫu xét nghiệm, trong đó có 2.303 mẫu dương tính với sởi (53%). Tích lũy từ cuối tháng 12 - 2013 đến ngày 15-4-2014 ghi nhận 3.126 trường hợp mắc sởi, có 25 trường hợp tử vong do sởi đã được xác định trên 108 trường hợp tử vong liên quan đến bệnh sởi, đặc biệt là trẻ em. Các trường hợp mắc bệnh rải rác tại nhiều tỉnh.

Tại một số tỉnh, ghi nhận ổ dịch sởi tập trung với quy mô nhỏ và vừa như tại các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Hà Giang. Trong khi đó, ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh không xuất hiện ổ dịch sởi tập trung lớn, nhưng số mắc rải rác xảy ra trên diện rộng.

PGS, TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) cho biết: Qua phân tích các trường hợp tử vong có liên quan bệnh sởi cho thấy, các trường hợp tử vong là do viêm phổi liên quan sởi hoặc biến chứng viêm phổi sau mắc sởi.

Nguyên nhân chết, chủ yếu là viêm phổi sau sởi liên quan đến giai đoạn chuyển mùa đông - xuân, khí hậu ở phía bắc lạnh và ẩm khiến các bệnh đường hô hấp phát triển mạnh trong giai đoạn này. Song có nhiều ca bệnh do vi-rút và vi khuẩn gây viêm phổi ở trẻ nhỏ đi kèm với sởi hoặc mắc biến chứng sau sởi rất khó phân lập và xác định được nguyên nhân.

Theo các chuyên gia vi-rút học cho thấy, các chủng vi-rút sởi ở Việt Nam chưa có những biến đổi gien một cách khác biệt so với sự lưu hành của các chủng vi-rút trong khu vực, cũng như không có sự gia tăng về độc lực. Do vậy, việc xuất hiện, gia tăng bệnh sởi và một số ổ dịch thời gian qua với quy mô nhỏ, tập trung hoặc rải rác được nhận định là do tính chất chu kỳ dịch xuất hiện sau bốn, năm năm kể từ vụ dịch (năm 2009 - 2010). Nguyên nhân, do quá trình tích lũy những trường hợp trẻ em không được tiêm chủng hoặc có được tiêm chủng nhưng không tạo được miễn dịch qua các năm và mắc bệnh. Điều này, phù hợp với diễn biến dịch sởi trên thế giới và khu vực của các nước triển khai chương trình tiêm chủng mở rộng vắc-xin sởi cho trẻ em.

Qua phân tích các trường hợp mắc sởi ở nước ta thời gian qua cho thấy, phần lớn người bệnh mắc sởi đều không được tiêm chủng, hoặc không rõ về tình trạng tiêm chủng (chiếm 87,6%), chỉ có rất ít trẻ đã tiêm vắc-xin đủ mũi bị mắc bệnh (4,2%). Theo dõi tại nhiều tỉnh, thành phố thuộc khu vực đồng bằng nơi có tỷ lệ tiêm chủng cao số ca mắc xảy ra rải rác.

Điều này khẳng định việc tiêm vắc-xin phòng bệnh sởi đã đạt được hiệu quả tốt, đồng thời tạo được nền miễn dịch cao trong cộng đồng. Phân tích theo nhóm tuổi, chủ yếu số trẻ mắc dưới 10 tuổi (trong đó trẻ dưới chín tháng tuổi chiếm tỷ lệ thấp do miễn dịch của mẹ truyền cho con có thể bảo vệ trẻ trong vòng chín tháng sau khi ra đời).

Bên cạnh đó, khi trao đổi với các chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới, các chuyên gia đều thống nhất: Việc tiêm vắc-xin cho trẻ ở độ tuổi thấp hơn, nhất là trẻ dưới sáu tháng tuổi hiệu lực bảo vệ thấp và không chắc chắn về tính an toàn của vắc-xin đối với trẻ.

Như vậy, có thể khẳng định việc tiêm phòng vắc-xin sởi bắt đầu từ tháng thứ chín là tốt nhất để bổ sung cho trẻ có miễn dịch. Vì qua thực tế hiện nay, hầu hết các nước trên thế giới áp dụng tiêm mũi vắc-xin sởi đầu tiên trong khoảng từ 9 đến 12 tháng tuổi.