Phóng viên có cuộc trò chuyện với tiến sĩ Tạ Quang Đông, Trưởng phòng Hành chính Đối ngoại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, thành viên Ban tổ chức cuộc thi.
Nghe nói cuộc thi piano quốc tế lần thứ 2 vừa qua rất có thể sẽ là lần thi cuối cùng được tổ chức?
- Có lẽ vậy. Chúng tôi đang đứng trước khó khăn rất lớn về vấn đề kinh phí. Lần tổ chức đầu tiên chỉ có 2,3 nhà tài trợ là đủ cho dự án; nhưng năm nay chúng tôi phải đi kêu gọi rất vất vả để gom đủ kinh phí thực hiện. Nhìn trên banner thấy gần 20 nhà tài trợ tưởng chừng như có rất nhiều tiền, nhưng thực ra mỗi nhà tài trợ có khi chỉ tài trợ 1.000 - 2.000 $. Nhà tài trợ lớn nhất của chúng tôi tài trợ 200 triệu đồng.
Kinh phí tổ chức một cuộc thi như thế này là bao nhiêu tiền, thưa ông?
- Kinh phí của cuộc thi năm nay là 1 tỉ 600 triệu; bao gồm: giải thưởng cho thí sinh 3 bảng (ngoài giải chính còn có các giải phụ), ăn ở cho 54 thí sinh, thù lao và ăn ở cho 7 giám khảo quốc tế, chi phí cho dàn nhạc và nhạc trưởng người Ba Lan Jacek Rogala, một đêm Gala ở Nhà hát lớn để các thí sinh đoạt giải cao biểu diễn sau khi cuộc thi kết thúc. Nói thật, tôi cảm thấy có đôi chút 'ghen tị' khi nhìn các cuộc thi hoa hậu và người mẫu ở ta hiện nay, tổ chức cả chục cuộc mỗi năm mà tài trợ vẫn dồi dào.
BTC có xin hỗ trợ từ ngân sách quốc gia?
- Chúng tôi có xin nhưng chưa được trả lời. Thực ra những cuộc thi như thế này cần sự hỗ trợ rất lớn từ Nhà nước, ngay cả ở các quốc gia đã phát triển. Thí dụ cuộc thi Tchaikovski là một cuộc thi nổi tiếng, có truyền thống lâu đời ở Nga và trên thế giới, do Bộ văn hóa của họ chủ trì, sau đó là thành phố Mát-xcơ-va tham gia, kế đó mới đến các tổ chức, cá nhân cùng đóng góp.
Phải có được đầu tư quốc gia với chiến lược lâu dài, tầm nhìn xa, thì những dự án như thế này mới sống được, chứ nếu chỉ trông chờ tư nhân và xã hội hóa thì sẽ rất bấp bênh, phải chạy từng năm một.
Năm nay, khủng hoảng kinh tế đã ảnh hưởng rất nhiều. Các doanh nghiệp trong nước cũng muốn nhưng không có khả năng. Trong khi đó các thí sinh ở các nước châu Âu biết đến cuộc thi không ít nhưng họ không thể đến tham gia được do tác động tài chính toàn cầu.
|
Chơi cùng dàn nhạc - một bước tiến mới của Cuộc thi piano quốc tế lần thứ hai. |
Trong lần thứ 2 thực hiện, cuộc thi piano quốc tế 2012 đã có những bước tiến gì?
- Tôi đã đi nhiều, nhìn ngó nhiều các cuộc thi trên thế giới, về áp dụng ở Việt Nam. Nhìn về cách thức tổ chức, mình có nhiều điểm còn hơn các cuộc thi lớn khác. Chương trình thi của thí sinh đã được nâng cấp lên một chất lượng cao hơn, ngang hàng với trình độ thế giới chứ không chỉ so sánh trong khu vực. Thí sinh đã được chơi cùng dàn nhạc - điều này không phải cuộc thi nào cũng có thể làm được. Cùng lắm họ chỉ áp dụng dàn nhạc cho các bảng lớn, chứ không có được cho bảng nhỡ.
Dù kinh phí rất hạn hẹp, nhưng chúng tôi vẫn cố gắng đưa dàn nhạc xuống cho bảng nhỡ, vì thực ra đến tuổi đó các em có thể chơi cùng dàn nhạc được rồi (từ 14 đến 17 tuổi). Kết quả là bảng B năm nay rất sôi động và gây hào hứng cho cả người xem lẫn thí sinh, các em được chứng tỏ khả năng của mình.
Cuộc thi của mình có rất nhiều điều kiện. Anh Đặng Thái Sơn có uy tín quốc tế, về mặt chuyên môn, có thể mời được những giám khảo tốt sang chấm thi. Bản thân chúng tôi tổ chức đến năm thứ 2 đã quen việc rồi. Mọi thứ đang rất tốt, trừ vấn đề tài chính. Nếu không có sự ủng hộ của Bộ, của Nhà nước thì rất khó duy trì.
Về hoạt động khác của nhạc viện, Nhà nước đã hỗ trợ những gì, thưa ông?
- Tất nhiên Nhà nước đã hỗ trợ rất nhiều về trường sở, cơ sở vật chất kỹ thuật - tất cả là do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lo, kinh phí hoạt động cũng 100% từ Nhà nước. Nhưng ngoài những điều đó ra, khi có những điểm sáng về ý tưởng, dự án và đã thực hiện thành công trong thực tế thì cũng cần được quan tâm, ủng hộ kịp thời ở một mức động cao hơn nữa.
Đứng trước nguy cơ một cuộc thi có giá trị quốc tế phải tạm ngưng vì không đủ kinh phí, ông có tính đến việc kêu gọi qua mạng internet ?
Có thể đây là một ý tưởng mới, sẽ có nhiều cái hay ở ý tưởng này.Tôi thấy các hoạt động từ thiện trong xã hội cũng được ủng hộ nhiều, nhưng chưa có các ủng hộ lâu dài về mặt văn hóa phát triển, nhất là các lĩnh vực khó, các lĩnh vực tinh hoa như khoa học và nghệ thuật. Các lĩnh vực này có vẻ như xa lạ với người dân trong hiện tại, vì họ chưa hiểu, chưa được thông tin nhiều - nhưng lại thực sự cần trong vài chục năm sau. Bây giờ công chúng chưa phát triển đến tầm đấy, nhưng nếu không đầu tư một cách thích đáng, để nó thui chột đi thì sẽ không bao giờ có được.
Xin cảm ơn ông!
