Kịch bản và đạo diễn cho từng tập, từng phần là của "ê-kíp" bốn tác giả, do Ðoàn Huy Giao làm Tổng Ðạo diễn. Nhà báo, đạo diễn Ðoàn Huy Giao và vợ (cũng là một nhà báo) luôn có mặt trong tốp đầu những người hiểu sâu sắc và sống "hết mình, trong cuộc" với Tây Nguyên. Tư tưởng - nghệ thuật chủ đạo trong Tây Nguyên - miền mơ tưởng được trình bày rất đậm theo từng tập. Một vùng đất gồm 5 tỉnh, vời vợi xa, nhưng gần gũi. Trong không gian trong lành và quyến rũ ấy, Tây Nguyên là vùng đất hứa, đất của khát vọng và mơ tưởng của bao người Việt Nam. Ðể diễn tả được nhiều cung bậc, đa sắc thái, trải dài về không gian, nhưng cô đọng về thời gian, lấy con người tại chỗ làm nhân vật trung tâm, gom các sự kiện lịch sử và bản sắc văn hóa để "neo giữ" từng vấn đề, thật khó có cách làm khác để làm nổi bật vùng không gian đặc trưng cho từng tập phim, để phản ánh được sâu và rõ hơn về Tây Nguyên.
Mỗi tập phim đều gợi lên sự liên tưởng, thu hút người xem. Ðó là "Những dấu chân đất đỏ", "Huyền bí Cát Tiên", "Hào khí Nơ Trang Lơng", "Lỗ đất bang Andreh", "Xứ sở của thần Ngoách Ngual", "Phố hoa", "Hạt lúa trên đất Pơ-tao Pui", "Phố núi", "Ðường xưa tìm Xăm Brăm", v.v. 36 tập phim đã đưa người xem đến với một Tây Nguyên giàu sức sống mới. Và chính những hình ảnh sống động, khách quan ấy đã góp phần lật tẩy những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch. Ðoàn làm phim gồm Nguyễn Văn Miên, Hoàng Tùng, Bùi Cao Bằng, Nguyễn Hải Thủy, cùng các tác giả kịch bản là Trương Vũ Quỳnh, Ðoàn Huy Giao, Trà Xuân Phương, Phạm Xuân Hùng đã mất gần hai năm, để đến tận các bản làng heo hút, nhiều khi phải lội bộ trong bụi đỏ, mưa dầm, ăn cơm vắt, neo võng giữa rừng già, vượt qua những dòng suối dữ, gặp từng nghệ nhân các dân tộc thiểu số xin được nghe hát trường ca, kể Khan, thổi và gõ các loại nhạc cụ đặc trưng... 36 tập phim giàu chất phóng sự - ký sự, trải dài từ Kon Tum, qua Gia Lai, Ðác Lắc, nối kết với Ðác Nông, Lâm Ðồng, "lồng" và "kết" nhuần nhuyễn hình ảnh con người 54 dân tộc theo chuỗi các sự kiện, nhân vật tiêu biểu. Dẫu không thể nào diễn tả hết và "gói gém" đủ về một Tây Nguyên hùng vĩ, rộng gần 55 nghìn km2, có hơn 5 triệu người đang nỗ lực vươn lên, song những gì "Tây Nguyên - miền mơ tưởng" đem đến cho người đã làm cho mỗi chúng ta hiểu sâu sắc và càng thêm yêu, thêm quý mảnh đất này.
Tuy nhiên, qua đọc kịch bản và xem những tập phim nổi trội nhất trong đó, cũng có thể thấy một số hạn chế trong bộ phim nhiều tập này. Trước hết, tên chung của phim quả thật, chưa hấp dẫn. Người xem còn có thể cảm nhận được kết cấu của bộ phim có phần lỏng lẻo trong một số tập. Âm hưởng của bộ phim tuy đa sắc thái, lắm cung bậc, nhưng còn ít "cao trào". Không gian tiếp giáp với Tây Nguyên (bao gồm nhiều tỉnh, nhiều địa bàn) vốn chịu ảnh hưởng nhất định của văn hóa, sinh thái, thổ nhưỡng Tây Nguyên, cũng chưa được phản ánh trong phim Tây Nguyên - miền mơ tưởng. Ðiều đó, vô tình đã "bó tay" Tổng Ðạo diễn, cùng các tác giả kịch bản, những tay máy quay phim chuyên nghiệp khi cần sử dụng thêm các phương pháp, thủ pháp có tính đối chứng, hoặc cho phép lồng ghép của nghệ thuật điện ảnh, để phản ánh đậm đà, sâu rộng hơn về Tây Nguyên.
Tuy vậy, đọng lại trong tâm thức người xem cả nước, Tây Nguyên - miền mơ tưởng là một "xê-ri" phim mới và có chất lượng, góp phần giới thiệu với bạn bè cả nước về một Tây Nguyên tươi đẹp và anh hùng, giàu bản sắc văn hóa.
TRẦN DANH LÂN và LÂM TỨ KHOA
