Những điểm nghẽn…
Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh được Thủ tướng Chính phủ giao giải ngân hơn 120.323 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương là 16.674 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương gần 103.649 tỷ đồng. Thành phố đã hoàn thành việc phân bổ chi tiết tổng số vốn 153.615 tỷ đồng, vượt 28% so với mức vốn Thủ tướng giao. Tuy nhiên, tính đến cuối tháng 11/2025, báo cáo từ Kho bạc Nhà nước cho thấy một con số đáng suy ngẫm khi thành phố mới giải ngân được 71.739 tỷ đồng, đạt xấp xỉ 60% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. So với mục tiêu đầy tham vọng là đạt 100% vào quý IV/2025, kết quả hiện tại vẫn còn một khoảng cách khá xa.
Tại kỳ họp Hội đồng nhân dân thành phố ngày 10/12/2025, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố đã thẳng thắn nhìn nhận những mặt còn hạn chế trong việc giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn trong đó có cả những nguyên nhân khách quan và chủ quan. Năm 2025 là năm đầu tiên áp dụng các quy định mới về đầu tư công theo Luật số 58/2024/QH15 của Quốc hội về Luật Đầu tư công. Tuy nhiên, đến tháng 4/2025, Chính phủ mới ban hành Nghị định số 85/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật này. Hay Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi bổ sung một số điều của nhiều luật, trong đó có Luật Đầu tư công có hiệu lực từ ngày 25/6/2025, nhưng đến ngày 18/10/2025 Chính phủ mới ban hành Nghị định hướng dẫn. Việc các Nghị định hướng dẫn thi hành ban hành chậm so với thời điểm Luật có hiệu lực phần nào gây lúng túng trong công tác thẩm định và quyết định chủ trương đầu tư. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập các Ban Quản lý dự án đã tạo ra những xáo trộn nhất định. Nhiều dự án giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã làm chủ đầu tư gặp khó khăn do thiếu bộ phận chuyên trách. Thêm nữa, việc rà soát lại các công trình trụ sở sau tinh gọn bộ máy cũng khiến nhiều dự án phải tạm dừng để điều chỉnh quy mô. Trong giai đoạn tháng 7-8/2025, tỷ lệ giải ngân của thành phố gần như dứng yên ở mức dưới 1%.
Ngoài ra, tiến độ giải ngân vốn chậm còn do công tác tổ chức thực hiện dự án. Một số dự án gặp khó khăn trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, công tác di dời hạ tầng kỹ thuật điện, trong khi một số chủ đầu tư chưa thực sự sâu sát trong quản lý tiến độ thi công, chưa quyết liệt xử lý nhà thầu yếu kém. Đặc biệt, nguồn cung nguyên vật liệu chưa ổn định, có nhiều biến động về giá cũng ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thực hiện.
Trước thực tế trên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được nhiều lần nhấn mạnh: Tinh thần của lãnh đạo thành phố là không đổ lỗi và không né tránh trách nhiệm. Thành phố kiên quyết đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và xử lý tình trạng nơi cần vốn thì thiếu, nơi có vốn lại không làm nổi.
…cần nhiều giải pháp để khơi thông
Để đạt tỷ lệ giải ngân như kỳ vọng, Thành phố Hồ Chí Minh đã vạch ra chiến lược trong đó, trước hết thành phố sẽ tập trung tối đa cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm như tuyến đường Vành đai 3, Vành đai 4, Cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Chơn Thành và các trục giao thông tỉnh lộ huyết mạch. Song song đó, Thành phố Hồ Chí Minh cũng thúc đẩy các thủ tục liên quan để khởi công dự án như: Dự án thành phần 1 - xây dựng Vành đai 2 thành phố, đoạn từ cầu Phú Hữu đến đường Võ Nguyên Giáp; Dự án thành phần 2: Xây dựng Vành đai 2 thành phố, đoạn từ đường Võ Nguyên Giáp đến đường Phạm Văn Đồng; dự án mở rộng đường Đỗ Xuân Hợp; Xây dựng cầu đường Nguyễn Khoái…
Cùng với đó, thành phố sẽ tăng cường giám sát, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công; linh hoạt trong bố trí, điều chỉnh kế hoạch vốn; kiên quyết cắt giảm vốn đối với các dự án chậm tiến độ, kịp thời bổ sung cho các dự án triển khai hiệu quả. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật sẽ được đẩy nhanh nhằm sớm bàn giao mặt bằng thi công. Chính quyền địa phương chủ động phối hợp với hệ thống chính trị tại cơ sở, tăng cường vận động, tạo sự đồng thuận của người dân, qua đó bảo đảm tiến độ triển khai dự án và tạo nền tảng hoàn thành kế hoạch đầu tư công trung hạn của thành phố.
Rút kinh nghiệm từ những hạn chế trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết kế hoạch giải ngân vốn năm 2026 đang được thành phố chủ động đẩy nhanh ngay từ khâu chuẩn bị, nhằm tránh tình trạng chậm trễ như các năm trước. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố yêu cầu các đơn vị phải hoàn thành toàn bộ hồ sơ chuẩn bị đầu tư ngay trong tháng 12/2025. Với mục tiêu rõ ràng, cùng với các giải pháp đang triển khai, thành phố cũng sẽ chú trọng tới việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong giám sát, theo dõi và điều hành giải ngân vốn đầu tư công đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường vật liệu xây dựng để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc về nguồn cung, giá cả. Đặc biệt, thành phố sẽ chú trọng tới cải cách thủ tục hành chính,, áp dụng triệt để công thức quản trị “6 rõ” (Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả).
Với rất nhiều dự án lớn và công trình trọng điểm bước vào giai đoạn thi công ngay từ đầu năm, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh nhận định năm 2026 thành phố sẽ là một “đại công trường”. Nếu các sở ngành triển khai quyết liệt, đồng bộ, các công trình này có thể sớm đi vào vận hành, tạo nên một cú hích lớn về hạ tầng, tạo động lực mạnh mẽ cho sự tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
