Thăm Vườn quốc gia Xuân Sơn

Năm cách thành phố Việt Trì khoảng 80 km, Vườn quốc gia Xuân Sơn nằm trên địa bàn huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ, trải rộng trên 15 nghìn ha và đứng thứ 12 trong số 15 vườn quốc gia có diện tích lớn nhất nước ta. Từ năm 2002, nơi đây đã được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định chuyển từ khu bảo tồn thiên nhiên thành vườn quốc gia. Điểm độc đáo là cho đến nay, khi tới Xuân Sơn, du khách vẫn cảm nhận được nét đẹp hoang sơ vốn có, chưa bị can thiệp nhiều bởi hoạt động khai thác du lịch. Bao phủ khắp nơi là mầu xanh ngợp mắt của những tán cây đủ loại ken vào nhau tầng tầng, lớp lớp. Thấp thoáng những mái nhà sàn và mùi hương lúa nếp nương cùng tiếng suối nước chảy róc rách… Đến với Xuân Sơn, cảm giác như được lạc vào miền trong lành, mát rượi. Buổi sáng là không gian mát mẻ của mùa xuân, buổi trưa là khí trời ấm áp của mùa hè, buổi chiều khiến lòng người lắng lại với những cơn gió hiu hiu của mùa thu, và buổi tối là cái se lạnh ngọt ngào của mùa đông. Đây được coi là lợi thế của Xuân Sơn để phát triển du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng. Xuân Sơn còn là vườn quốc gia duy nhất có rừng nguyên sinh trên núi đá vôi. Do đó, nơi đây sở hữu hệ động thực vật vô cùng phong phú với nhiều dạng địa hình kiến tạo. Hệ thực vật của rừng có 32 loại được ghi trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới, trong đó, nhiều loại cây quý hiếm có giá trị bảo tồn và giá trị kinh tế cao như: lát, sến mật, chò chỉ, nghiến, củ dòm, rau sắng, dây ngót rừng… Hệ động vật có 46 loài quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam và 18 loài có tên trong Sách đỏ thế giới.

Xuân Sơn còn có hệ thống cảnh quan thiên nhiên kỳ thú với ba đỉnh núi cao hơn 1.000 m là: núi Voi, núi Ten và núi Cẩn, có hàng trăm hang động lớn nhỏ. Trong đó, tiêu biểu là 16 hang động đá với thạch nhũ tự nhiên, tạo hình đẹp mắt. Lạ nhất phải kể tới Hang Na, nơi mà sau quá trình phong hóa, thủy hóa tạo thành những khối thạch nhũ. Kế đó là Động Tiên, một hang ngầm trong núi đá cẩm thạch với nhiều phiến nhũ lấp lánh và đường thông gió chạy thẳng lên núi tạo không gian mát rượi… Những con suối và thác nước đan quyện vào nhau làm nên khung cảnh sơn thủy hữu tình.

Không chỉ khiến du khách thỏa mãn về cảnh quan, Xuân Sơn còn thu hút bằng những món ăn mang đậm phong vị Tây Bắc do chính đồng bào dân tộc chế biến. Nổi tiếng nhất phải kể đến món gà nhiều cựa, một trong những sản vật gắn liền với truyền thuyết Sơn Tinh-Thủy Tinh xưa. Nơi nuôi nhiều giống gà này nhất là bản Cỏi. Được nhìn tận mắt những chú gà có tới sáu, bảy cựa, lại được thưởng thức món gà chắc, ngọt thịt chế biến thành nhiều món như xào, hấp, nướng, lắng nghe những điệu hát, xem những điệu nhảy của người dân tộc Dao, chắc chắn sẽ mang đến những trải nghiệm không thể quên cho du khách. Bên cạnh đó còn phải kể tới rau sắng, loài rau quý bổ dưỡng và món lợn lửng đặc trưng của đồng bào dân tộc xã Xuân Sơn. Những năm qua, Phú Thọ đã có biện pháp khôi phục, bảo tồn và phát triển cây sắng, đồng thời hướng dẫn bà con cách bảo tồn giống lợn lửng và cách thức chế biến để bảo đảm tính bền vững của đặc sản núi rừng Xuân Sơn, đồng thời tạo nguồn lợi kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số khi tham gia du lịch cộng đồng.

Tuy nhiên, có thể thấy du lịch nơi đây vẫn chưa thật sự phát triển bởi cơ sở hạ tầng vẫn còn đơn sơ, hoạt động du lịch chưa đi vào chuyên nghiệp. Với những tiềm năng có sẵn, tỉnh Phú Thọ đã có kế hoạch biến Xuân Sơn thành điểm du lịch sinh thái hấp dẫn, một bảo tàng thiên nhiên ngoài trời sinh động cho các hoạt động học tập, tìm hiểu, nghiên cứu, góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội địa phương.