Thăm Thụy Sĩ tươi đẹp và mến khách

Như người ta thường nói, ở Thụy Sĩ nơi nào họa sĩ cũng có thể dựng giá vẽ tranh phong cảnh. Trong chuyến đi này, chúng tôi có dịp để chiêm nghiệm điều đó. Khoảng thời gian ngắn ngủi của buổi chiều 16-5, sau khi Ðoàn ta tới Thụy Sĩ, bạn có nhã ý mời Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Ðoàn đại  biểu  cấp  cao  nước  ta  tham gia một chuyến du lịch ngắn: Tham quan thành phố Lu-den, gặp Thị trưởng Lu-den và tới thăm một phòng tranh, sưu tầm những bức họa của Pi-cát-xô. Lu-den là thủ phủ của bang Lu-den. Thành phố là điểm nút giao thông quan trọng nối bắc-nam Thụy Sĩ. Trung tâm phố cổ ở Lu-den là một bảo tàng lớn các kiểu dáng kiến trúc. Những con đường ở Lu-den lát đá dành cho người đi bộ thảnh thơi ngắm những công trình nghệ thuật đặc sắc. Những ngôi nhà có tuổi bốn, năm thế kỷ với lối trang trí tranh tượng tuyệt đẹp làm say mê lòng người. Tháp đồng hồ Rát-han nằm bên bờ sông Rô-xơ từ đầu thế kỷ 17 với trang trí mái vòm bốn cạnh độc đáo, là một trong những điểm thu hút rất đông khách du lịch. Tiếng chuông của tháp đồng hồ cổ kính này vẫn cần mẫn thánh thót nhắc nhở mọi người về một Lu-den cổ kính và tráng lệ, luôn năng động hòa nhịp vào cuộc sống hiện đại. Giống như nhiều thành phố khác ở Thụy Sĩ, hầu như đường phố nào ở Lu-den cũng có cửa hàng bán đồng hồ, một "đặc sản" của đất nước vắt vẻo trên dãy núi An-pơ này. Hồ Lu-den là hồ trên núi, nhưng rộng tới 114 km2. Nước hồ trong xanh có thể nhìn rõ cả đáy. Chung quanh hồ là hàng chục khu nghỉ dưỡng nổi tiếng thế giới bởi sự ưu đãi của khí hậu và chất lượng phục vụ... Ðiều đáng lưu ý là ngành du lịch, một ngành kinh tế quan trọng ở Lu-den, hằng năm doanh thu đạt 1,5 tỷ phơ-răng Thụy Sĩ (CHF), chiếm 12% GDP của bang này. Lu-den có khoảng sáu mươi nghìn dân, là thành phố lớn thứ tám của nước Thụy Sĩ nhỏ bé (41.290 km2), mỗi năm thành phố có sức hút tới năm triệu khách du lịch...

Ở Du-rích, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết có nhiều hoạt động dù thời gian lưu lại không quá 24 giờ. Nếu Thụy Sĩ nổi tiếng thế giới là một trung tâm ngân hàng, bảo hiểm lớn thì phần lớn các ngân hàng, bảo hiểm đó tập trung tại Du-rích, thành phố lớn nhất nước này. Cụ thể, 85 trong số 100 doanh nghiệp hàng đầu của nước này nằm ở Du-rích. Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Thụy Sĩ được khai mạc trọng thể tại Trung tâm hội nghị UBS (UBS là một tập đoàn tài chính, ngân hàng hàng đầu Thụy Sĩ), do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Phòng Thương mại Thụy Sĩ - châu Á, đồng tổ chức với sự tham dự của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, các quan chức cấp cao của hai nước và đông đảo các doanh nghiệp Việt Nam, Thụy Sĩ. Khán phòng chật kín cho thấy sự quan tâm của các doanh nghiệp, các nhà đầu tư Thụy Sĩ đối với Việt Nam. Trong lời khai mạc ngắn gọn của ông U.Lu-xơ-ten-béc, bạn hy vọng các đối tác Việt Nam sẽ đem tới những ý tưởng hay, những kinh nghiệm quý trong quá trình đổi mới và vượt qua khủng hoảng kinh tế - tài chính thế giới hiện nay của Việt Nam. Qua phát biểu của các quan chức Thụy Sĩ như Phó Thị trưởng Du-rích, Quốc vụ khanh về kinh tế, cho thấy Thụy Sĩ cũng đã có nhiều giải pháp đối phó thành công với cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu trong hai năm qua, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cũng như tình trạng tỷ lệ thất nghiệp tăng cao.

Với 7,6 triệu dân, năm 2009, do ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nền kinh tế Thụy Sĩ suy giảm ở mức - 1,8% (GDP), lạm phát -0,6%, thất nghiệp 3,7%. Do vậy, GDP đạt 316,1 tỷ USD; bình quân GDP/đầu người: 41.600 USD; xuất khẩu: 190 tỷ USD và nhập khẩu: 177,2 tỷ USD. Về quan hệ thương mại và đầu tư giữa hai nước, năm vừa qua, lần đầu nước ta xuất siêu sang Thụy Sĩ với mức hơn hai tỷ USD (trong đó chủ yếu là mặt hàng trang sức làm từ kim loại quý), trong tổng số khoảng 2,6 tỷ USD kim ngạch thương mại hai nước. Thụy Sĩ là thị trường cao cấp "khó tính", yêu cầu chất lượng sản phẩm rất cao. Ðể tiếp cận sâu, có chỗ đứng ở thị trường này đòi hỏi các nhà xuất khẩu nước ta có trình độ kỹ thuật cũng như phương thức quản lý chuyên nghiệp, uy tín... Ðầu tư trực tiếp của Thụy Sĩ tại Việt Nam tính đến năm 2009 đạt khoảng 1,43 tỷ USD đưa Thụy Sĩ trở thành nhà đầu tư lớn thứ 19 trong tổng số 89 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Ðặc biệt là cho đến nay, tổng giá trị  viện trợ phát triển của Thụy Sĩ dành cho Việt Nam vào khoảng 330 triệu CHF. Mặc dù gặp khó khăn do tác động khủng hoảng kinh tế toàn cầu, bạn vẫn duy trì cam kết cho Việt Nam với mức 27 triệu CHF trong năm nay...

Phát biểu ý kiến tại Diễn đàn, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết khẳng định quan hệ giữa hai nước tiếp tục phát triển tốt đẹp, kể cả từ những năm tháng Việt Nam đang trong chiến tranh. Chuyến thăm này sẽ tăng cường quan hệ hai nước, nâng lên tầm cao mới. Việt Nam ngày nay là hình ảnh của một đất nước hòa bình, ổn định và phát triển. Với những nước bạn lâu năm như Thụy Sĩ, Việt Nam rất vui mừng chào đón các doanh nghiệp Thụy Sĩ... Nêu lên những thuận lợi và khó khăn để các doanh nghiệp bạn hiểu thêm về đất nước chúng ta, trong đó thuận lợi là cơ bản, Chủ tịch nước nhấn mạnh rằng, nếu gặp khó khăn, Nhà nước Việt Nam sẽ luôn bên cạnh giúp đỡ, chia sẻ cùng các bạn... Trước đó, trong cuộc gặp Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Tập đoàn tài chính Credít Suisse đã cam kết sẽ vào Việt Nam làm ăn và đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục-đào tạo, quản trị doanh nghiệp. Ðây là những bước đi mạnh mẽ của các nhà đầu tư lớn vào Việt Nam hiện nay...

Trong thời gian ở Du-rích, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã  gặp ông Giô-dép Blát-tơ, Chủ tịch Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) tại trụ sở mới của FIFA ở Du-rích. Con người nắm giữ chức Chủ tịch FIFA "đầy quyền lực" 12 năm qua, vui vẻ và nồng nhiệt đón Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết như những người thân quen lâu ngày gặp lại. Theo thông tin chúng tôi được biết, tại cuộc gặp gỡ thân tình này, ông Giô-dép Blát-tơ đồng ý trao quyền đăng cai giải bóng đá nữ trẻ Vô địch thế giới năm 2012 cho Việt Nam. Ông Giô-dép Blát-tơ là người có thiện cảm với Việt Nam, ủng hộ nỗ lực phát triển bóng đá Việt Nam, từng sang Việt Nam hai lần vào tháng 6-2001 và gần đây là tháng 8-2008, được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tiếp thân mật ngày 1-8-2008. Chủ tịch FIFA vui vẻ giới thiệu với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết trụ sở mới của FIFA, được gọi là "Ngôi nhà của FIFA", khánh thành ngày 29-5-2007. "Ngôi nhà của FIFA" được nữ kiến trúc sư nổi tiếng người Thụy Sĩ Ti-la Thu-xơ thiết kế và do một công ty xây dựng của Áo thi công. Công trình được thiết kế đặc biệt, gồm tám tầng nhà, trong đó sáu tầng nằm ngầm dưới mặt đất, sâu khoảng 20 m và chỉ có hai tầng nổi lên mặt đất, cao 12 m. Tòa nhà có chiều dài 134 m và rộng 41 m. Kiểu dáng thiết kế tạo sự thanh thoát cho tòa nhà, hài hòa với khu vực chung quanh nhiều cây cối. Mặt trước tòa nhà được lắp kết cấu khung thép sáng kết hợp với kính trong, trông xa như một khung cầu môn khổng lồ...

Chúng tôi rời Du-rích đi Béc-na bằng xe ô-tô trên đường cao tốc với những cảnh đẹp như tranh vùn vụt thoáng qua. Béc-na không chỉ được biết đến là Thủ đô của Thụy Sĩ, mà còn là một trong những thành phố cổ kính và đẹp nhất châu Âu. Với những ngôi nhà cao, tường đá và rất nhiều công trình kiến trúc cổ nằm rải rác khắp các thành phố, tạo nên vẻ quyến rũ rất riêng biệt của Béc-na. Nhưng có lẽ, linh hồn của Di sản văn hóa thế giới này (năm 1983, Béc-na được UNESCO công nhận) là dòng sông A-rơ thơ mộng, trong vắt, chảy êm đềm qua thành phố... Lễ đón chính thức và hội đàm giữa Bà Tổng thống nước chủ nhà và Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, theo thông lệ được tổ chức tại Lâu đài Lan-xít Lon tại Kê-xát. Lâu đài không quá lớn nhưng nằm trong một khuôn viên rộng, những hàng cây cổ thụ và thảm cỏ xanh rờn. Từ đây nhìn xuống một thung lũng tuyệt đẹp trải ngút tầm mắt. Bà Tổng thống Ðo-rít Loi-hát, sinh năm 1963, vóc dáng nhanh nhẹn với bộ vét mầu hồng, nồng nhiệt chào đón Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cùng những nghi thức trọng thể tiếp đón Nguyên thủ quốc gia. Vào tháng 7-2007, khi còn là Bộ trưởng Kinh tế, Bà Ðo-rít Loi-hát đã sang thăm Việt Nam. Sau cuộc hội đàm giữa hai Nguyên thủ quốc gia và Ðoàn đại biểu cấp cao của hai nước, Lễ ký kết các văn kiện, một cuộc họp báo chung được tổ chức tại tầng hai của tòa Lâu đài. Bà Tổng thống bày tỏ niềm hân hạnh được đón Chủ tịch nước Việt Nam và cho rằng, đây là một dấu mốc lịch sử trong quan hệ hai nước, mà sang năm 2011, hai nước sẽ chào mừng kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ Việt Nam - Thụy Sĩ. Tổng thống Ðo-rít Loi-hát ca ngợi những thành tựu của Việt Nam sau 25 năm đổi mới và hội nhập quốc tế, đặc biệt là trong lĩnh vực xóa đói, giảm nghèo, sớm đạt được các Mục tiêu Thiên niên kỷ của LHQ. Tổng thống cho biết, các chuyên gia của hai nước ngay ngày mai sẽ bắt đầu làm việc (19-5) để thành lập "Nhóm nghiên cứu khả thi về Hiệp định mậu dịch tự do (FTA) giữa Việt Nam và Hiệp hội khu Mậu dịch tự do của châu Âu (EFTA)". Bà Ðo-rít Loi-hát khẳng định Việt Nam là đối tác ưu tiên của Thụy Sĩ ở Ðông - Nam Á. Một đối tác đáng tin cậy và quan trọng của Thụy Sĩ. Trong phát biểu ý kiến của mình, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cho biết, hai bên nhất trí đánh giá quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước đang phát triển mạnh mẽ và toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, đồng thời nhận thấy còn nhiều tiềm năng để nâng cao hơn nữa quan hệ hai nước trong nhiều lĩnh vực. Chủ tịch cho rằng, sang năm 2011, kỷ niệm 40 năm quan hệ hai nước là dịp thúc đẩy sự hợp tác giữa hai nước một cách mạnh mẽ. Hai bên đã bàn các biện pháp cụ thể để thực hiện nhiệm vụ này...

Trong thời gian ở Béc-na, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đi bộ qua những con phố cổ để tới thăm Tháp đồng hồ có tuổi hàng trăm năm ở phía tây thành phố, và đặc biệt là Bảo tàng An-be Anh-xtanh, chính nơi nhà bác học vĩ đại của thế kỷ 20 cùng gia đình từng sống từ năm 1903-1905. Ngôi nhà đó ở số 49 phố Kram. Thời gian này ông làm việc ở Cục Sáng chế Liên bang Thụy Sĩ. Thật xúc động khi thấy trên căn gác nhỏ, có chiếc bàn làm việc hình tròn của Anh-xtanh, nơi những phát minh vĩ đại của ông đã ra đời vào thời gian này, như tìm ra bản chất của ánh sáng và sự liên hệ mật thiết giữa không gian và thời gian; phát minh ra Thuyết tương đối... Mọi đồ vật của ông và gia đình được trân trọng gìn giữ, như lúc họ sống ở đây vậy. Thậm chí, cả điếu xì gà hút dở của ông và cái ly rượu, cũng được bảo quản trong lồng kính. Mỗi năm, hàng trăm nghìn người tới thăm ngôi nhà nhỏ bé này, để tận mắt chứng kiến nơi sinh ra những phát minh vĩ đại...

Tri thức là nền tảng cho sự phát triển của nhân loại. Trước khi rời Thụy Sĩ, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã tới thăm Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ tại Lau-xa-nơ, nơi có khoảng 4.000 cán bộ giảng dạy và nhân viên (trong đó có một nửa là người nước ngoài), và khoảng 6.500 sinh viên từ hơn 100 quốc gia theo học tại trung tâm đào tạo danh giá này. Hiện nay, Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ đang có sự hợp tác về đào tạo và nghiên cứu khoa học với hai Trường đại học Bách khoa ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.