Tết Nguyên Tiêu, hay còn gọi là Tết Thượng Nguyên, là ngày Rằm đầu tiên của năm, theo quan niệm dân gian là dịp “Thiên quan Tứ phước”, từ lâu được người Hội An xem là “cái Tết sau Tết”, thời khắc mở đầu cho một năm mới hanh thông, an hòa.
Theo đó, các nghi lễ truyền thống được trang trọng tổ chức tại Chùa Ông, Chùa Bà, các hội quán người Hoa, đình làng, nhà thờ tộc, các di tích trong Khu phố cổ và các vùng lân cận. Lễ cúng Nguyên Tiêu, giỗ Tổ Tiền hiền và các nghi thức dâng hương cầu an thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, gìn giữ mạch nguồn tâm linh bền chặt của cộng đồng cư dân phố Hội qua nhiều thế kỷ.
Đây không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của cư dân địa phương mà còn là dịp để du khách cảm nhận trọn vẹn chiều sâu văn hóa và đời sống tinh thần của một Đô thị di sản văn hóa thế giới, Đô thị sáng tạo của UNESCO.
Lễ dâng hương và diễu hành mừng Lễ hội Nguyên Tiêu sẽ diễn ra vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 4/3 (nhằm ngày 16 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại di tích đình Hội An - số 27 đường Lê Lợi và Quan Công miếu - số 24 đường Trần Phú, phường Hội An cùng nhiều hoạt động trang trọng, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa truyền thống với những ước vọng về may mắn, thịnh vượng và bình an trong năm mới.
Hoạt động tái hiện “Đêm phố cổ Hội An đầu thế kỷ XX” diễn ra vào đêm 2/3 (nhằm ngày 14 tháng Giêng năm Bính Ngọ) sẽ đưa du khách trở về với không gian Hội An xưa, nơi những ngọn nến lung linh, ánh đèn lồng ấm áp, những tà áo dài thướt tha và nhịp sống thanh bình giao hòa trong tiếng thơ ca, nhạc họa văng vẳng khắp các ngõ phố.
Xuyên suốt lễ hội, sẽ diễn ra các hoạt động văn hóa nghệ thuật truyền thống như diễn xướng Tuồng, trò chơi Bài Chòi, trưng bày hình ảnh về Tết Nguyên Tiêu,… Không gian Đô thị cổ Hội An cũng trở nên huyền ảo dưới ánh trăng xuân và sắc màu đèn lồng, tạo nên trải nghiệm vừa linh thiêng, vừa thơ mộng cho người dân và du khách thưởng ngoạn.
Lễ hội Tết Nguyên Tiêu ở Hội An không chỉ là một sự kiện lễ hội đơn thuần, mà là biểu hiện sinh động của một đô thị di sản, nơi các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được gìn giữ trong chính nhịp sống của cộng đồng.
