PV: Thưa ông, ông có thể cho biết những điểm mới căn bản thí sinh cần chú ý trong dự thảo Quy chế Kỳ thi THPT quốc gia vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố?
Ông Mai Văn Trinh: Từ năm 2015 chúng ta sẽ tổ chức kỳ thi THPT quốc gia lấy kết quả vừa để xét tốt nghiệp THPT, vừa làm căn cứ tuyển sinh ĐH, CĐ. Đến nay dự thảo quy chế đã được xây dựng trên cơ sở công sức của Bộ GD-ĐT cùng việc tham gia đóng góp ý kiến của các Sở GD-ĐT, trường ĐH, CĐ, chuyên gia...
Một cách khái quát có thể trình bày những nội dung mới của kỳ thi này như sau: Về môn thi, trong kỳ thi này sẽ tổ chức thi 8 môn là: Toán, Ngữ Văn, Lịch sử, Địa lí, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngoại ngữ.
Những thí sinh thi chỉ để xét tốt nghiệp sẽ thi bốn môn, trong đó ba môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và một môn tự chọn.
Đối với những thí sinh tham dự kỳ thi vừa để xét tốt nghiệp vừa để tuyển sinh vào các trường ĐH, CĐ thì ngoài bốn môn tối thiểu nói trên các em đăng ký thi thêm các môn phù hợp với yêu cầu của các trường ĐH, CĐ theo từng ngành mà các em muốn xét tuyển vào.
Đối với các em đã có bằng tốt nghiệp THPT (thí sinh tự do) tức là tham dự kỳ thi này chỉ để xét tuyển vào các trường ĐH,CĐ thì chỉ đăng ký dự thi những môn thi phù hợp với khối thi tương ứng với các ngành đào tạo của các trường tuyển sinh.
Riêng môn Ngoại ngữ với những thí sinh có các chứng chỉ quốc tế có uy tín, các em sẽ được miễn thi trong việc xét công nhận tốt nghiệp. Việc miễn thi môn này sẽ được quy đổi thành điểm, đang dự kiến là tối đa (20 điểm - PV) để cộng điểm vào các môn thi khác để xét tốt nghiệp. Lưu ý là điểm này không sử dụng để xét tuyển sinh ĐH, CĐ. Các thí sinh muốn lấy kết quả ký thi THPT quốc gia để xét tuyển sinh vào ĐH,CĐ sẽ phải đăng ký thi môn Ngoại ngữ trong kỳ thi.
Điểm mới nữa trong xét tuyển sinh năm nay là sau khi biết kết quả rồi, các em mới đăng ký xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ. Việc làm này bảo đảm rằng các em căn chỉnh được kết quả thi của mình trong tương quan với điểm thi của các thí sinh khác trong cả nước để các em có thể có lựa chọn ngành nghề phù hợp, vừa đáp ứng nhu cầu nguyện vọng của mình đống thời phù hợp với kết quarthi của các em, khắc phục tình trạng điểm thi cao nhưng vẫn trượt đại học như những năm trước đây.
PV: Việc triển khai thi theo cụm cũng là điểm mới đáng chú ý của kỳ thi, ông có thể nói rõ hơn về cách tổ chức thi theo cụm?
Ông Mai Văn Trinh: Công tác tổ chức thi sẽ trên cơ sở phát huy mô hình tổ chức thi tuyển sinh ĐH, CĐ theo hình thức ba chung chúng ta đã làm trong những năm qua.
Cụ thể chúng ta đã tổ chức cụm thi ở Cần Thơ, Quy Nhơn, Vinh... Mô hình này đã được các trường, dư luận xã hội ghi nhận và đánh giá cao về ưu điểm của nó.
Chúng ta sẽ tổ chức các cụm thi liên tỉnh do các trường ĐH chủ trì. Mỗi cuộc thi như vậy sẽ có ít nhất thi sinh đến từ hai địa phương khác nhau. Riêng với tỉnh khó khăn, nếu UBND tỉnh đề nghị thì Bộ GD-ĐT sẽ thành lập cụm thi tỉnh dành cho các thí sinh dự thi chỉ để xét tốt nghiệp và cũng do các trường ĐH chủ trì. Tham gia coi thi, chấm thi là các trường ĐH, CĐ và giáo viên phổ thông.
Cần lưu ý là việc tổ chức thi ở cụm thi liên tỉnh hay cụm thi tỉnh thì đều diễn ra theo cùng một quy chế quy trình dưới sự chủ trì của các trường ĐH, CĐ và sự phối hợp của sở GD-ĐT để bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, có độ tin cậy cao trong tất cả các cụm thi khác nhau.
PV: Việc tuyển sinh vào ĐH, CĐ năm tới cũng sẽ có những điều chỉnh về khối thi, các tổ hợp môn thi mới?
Ông Mai Văn Trinh: Về tuyển sinh ĐH, CĐ để hướng tới đáp ứng sự đa dạng của ngành nghề đào tạo thì song song với việc các trường ĐH, CĐ tiếp tục duy trì các khối thi truyền thống, thì năm nay Bộ GD-ĐT cho phép các trường xây dựng thêm các tổ hợp môn thi mới. Nhưng để hướng tới bảo đảm quyền lợi cho các thí sinh thì quy chế dự thảo quy định các trường ĐH, CĐ phải dành 75% chỉ tiêu để tuyển sinh các khối thi truyền thống. Các tổ hợp môn thi mới, các khối thi mới nằm trong số 25% chỉ tiêu còn lại. Việc thay đổi hoặc hủy bỏ khối thi truyền thống hoặc tổ hợp môn thi mới, các trường phải công bố trước ít nhất ba năm để học sinh biết và thực hiện.
PV: Với một loạt những thay đổi như trên, kỳ thi sẽ có nhiều tác động đến thí sinh và xã hội. Ông có thể đánh giá về những mặt tích cực kỳ thi đem lại?
Ông Mai Văn Trinh: Để nói về ưu điểm của kỳ thi THPT quốc gia có thể bình luận trên nhiều vấn đề nhưng vấn đề thấy rõ nhất là chúng ta giảm áp lực cho thí sinh và tốn kém cho xã hội.
Trước đây các em thi kỳ thi Tốt nghiệp THPT và kỳ thi Tuyển sinh ĐH trong thời gian khá liền nhau. Như vậy, như năm 2014 các em sẽ phải làm ít nhất 4 bài thi tốt nghiệp và ba bài thi ĐH là bảy bài thi. Nếu thi thêm một kỳ thi ĐH nữa là 10 bài, còn nếu cả thi CĐ là 13 bài. Năm nay các em phổ biến sẽ thi 4 đến 6 bài thi. Như vậy áp lực sẽ giảm đi.
Trước đây các em phải đi quãng đường khá xa để đến các trường ĐH hoặc các cụm thi. Năm nay, với việc mở rộng các cụm thi một cách hợp lý, có thể nói các cụm thi này sẽ tiến đến sát nhà các em hơn. Chính vì vậy cũng sẽ giảm chi phí đi lại.
Về thời gian, trước đây các em dự thi tốt nghiệp trong ba ngày, thêm 3 đến 9 ngày nữa để tham gia các kỳ thi ĐH, CĐ, giờ các chỉ dự thi trong 4 ngày.
PV: Năm tới đây cũng sẽ là lần đầu tiên thực hiện kỳ thi THPT quốc gia, ông có thể cho biết đôi nét về quá trình soạn thảo quy chế của kỳ thi, và ông đã tính toán đến những tình huống có thể phát sinh hay chưa?
Ông Mai Văn Trinh: Như chúng ta đã biết Kỳ thi THPT quốc gia chỉ thực hiện được trên cơ sở ngành giáo dục đào tạo đã chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản trong nhiều năm qua, đặc biệt sau khi có Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, tinh thần ấy càng rõ nét hơn. Chúng ta đã thành công trong kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh 2014, được dư luận giáo viên, phụ huynh, học sinh đón nhận và đánh giá cao về những đổi mới.
Việc tổ chức kỳ thi năm 2015 kế thừa những gì tốt nhất của mô hình tổ chức kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ theo hình thức ba chung đã làm trong 13 năm qua.
Những thay đổi ấy sẽ hướng đến việc bảo đảm kỳ thi an toàn có độ tin cậy cao nhưng không làm khó cho thí sinh, chỉ mang thuận lợi thêm cho thí sinh. Tuy nhiên, việc tổ chức kỳ thi cũng sẽ gặp phải một số khó khăn. Nhưng thuộc về phía các trường đại học, các cơ sở giáo dục, các thầy các cô và chúng ta sẽ cố gắng huy động để làm tốt việc này.
Chúng tôi nhận thức rằng kỳ thi chỉ thành công nếu như quy chế này bám sát thực tiễn. Cho nên trong quá trình xây dựng dự thảo quy chế đã xin ý kiến của một số các Sở GD-ĐT, các trường ĐH, CĐ đặc biệt là các trường ĐH chủ trì cụm thi, các chuyên gia giáo dục...
Chúng tôi tin rằng sau khi công bố dự thảo sẽ có nhiều ý kiến phản biện từ nhiều phía. Bộ GD-ĐT với tinh thần cầu thị sẽ nghiêm túc lắng nghe, chắt lọc để hoàn thiện Quy chế bảo đảm hướng tới tổ chức kỳ thi vào năm 2015 thành công
PV: Với phương thức tuyển sinh đổi mới, Bộ GD-ĐT có phương án để đảm bảo chất lượng nguồn tuyển hay không?
Ông Mai Văn Trinh: Quy mô của các trường ĐH,CĐ hiện nay chưa đáp ứng được toàn bộ nhu cầu học tập sau THPT của tất cả học sinh sau khi tốt nghiệp chính vì vậy chúng ta phải tổ chức thi và xét tuyển để chọn các thi sinh phù hợp vào học tập tại các trường. Và cho dù là tuyển sinh bằng việc sử dụng kết quả của kỳ thi THPT quốc gia hay sử dụng kết quả tuyển sinh riêng thì đều đưa ra các ngưỡng để bảo đảm chất lượng đầu vào cho các trường.
Với các đề án tuyển sinh riêng thì điều đó được quy định rất rõ trong đề án tuyển sinh riêng của các trường và việc này đã thực hiện từ năm 2014.
PV: Việc thí sinh được rút hồ sơ và thay đổi nguyện vọng và các trường phải cập nhật dữ liệu thí sinh liên tục có gây nên sự xáo trộn hay không?
Ông Mai Văn Trinh: Các trường phải cập nhật ba ngày một lần thì việc này không khó do phần mềm sẽ cập nhật tự động. Cũng như việc cho phép có một khoảng thời gian nhất định trong mỗi lần xét tuyển, các em có thể thay đổi việc xét tuyển vào trường khác. Đây là những việc hướng đến quyền lợi của thí sinh, vì vậy các trường cũng sẽ phải thực hiện.
PV:Ông có thể cho biết sẽ có bao nhiêu cụm thi trên toàn quốc?
Ông Mai Văn Trinh: Chúng tôi đã tiến hành khảo sát, theo dự kiến, sẽ có khoảng 34-35 cụm thi.
PV: Xin cảm ơn ông!