Tạp chí Forbes số ra ngày 24-8 đăng bài viết của chuyên gia kinh tế Carl Delfeld khẳng định Việt Nam đã trở thành một điểm đến mới thu hút các nhà đầu tư tài chính khổng lồ trên thế giới.
Công ty dịch vụ tài chính khổng lồ Merrill Lynch của Mỹ vừa được cấp “mã giao dịch” mà công ty này mong muốn để được mua và bán chứng khoán trực tiếp tại thị trường chứng khoán tuy nhỏ nhưng đang phát triển của Việt Nam.
Merrill đã giành được quyền trực tiếp nắm giữ các cổ phiếu của Việt Nam sau sáu tháng kể từ khi ông Spencer White, nhà chiến lược khu vực hàng đầu của công ty này, gọi các cổ phiếu Việt Nam là “khoản tiền sau 10 năm sẽ sinh lãi.”
Việt Nam có dân số 85 triệu người trong đó một nửa ở độ tuổi dưới 25. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt 8%, gần bằng tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc, và năng lực sản xuất của Việt Nam còn rất nhiều tiềm năng để khai thác (ngành chế tạo hiện chỉ chiếm 11% tổng sản phẩm quốc nội). Chí phí nhân công của Việt Nam thấp hơn của các nước láng giềng và ngành dịch vụ đang phát triển mạnh.
Tôi không phải là một người ủng hộ Đảng Cộng sản Việt Nam, nhưng tự do hóa thị trường và cải cách ở Việt Nam đang có những bước tiến triển. Việt Nam cũng dần hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Ngày 31-5 vừa qua, Việt Nam đã ký thoả thuận song phương với Hoa Kỳ để giành được quy chế thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới vào trước cuối năm nay. Sự kiện này được tiếp nối bằng quyết định của Ủy ban Tài chính Thượng viện Hoa Kỳ ngày 31-7 trao quy chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn cho Việt Nam, 11 năm sau khi quan hệ ngoại giao giữa hai nước được thiết lập.
Tăng trưởng kinh tế gần đây của Việt Nam chủ yếu là nhờ xuất khẩu, trong nửa đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái, dẫn đầu là các ngành dệt may, dầu mỏ và khai thác khoáng sản, nông nghiệp và chế biến thực phẩm.
Việt Nam hiện có thị trường chứng khoản nhỏ nhưng đang tăng trưởng. Chỉ với 47 công ty được niêm yết và một quỹ đầu tư trong nước, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay có mức huy động vốn đạt khoảng 3 tỷ USD. Đầu năm 2005, mức vốn thị trường này chỉ mới đạt 200 triệu USD. Trong nửa đầu năm nay, đã có 12 đợt phát hành cổ phần lần đầu ra công chúng, trong đó có hai công ty chiếm đến một nửa giá trị huy động vốn của thị trường.
Thị trường chứng khoán này dễ biến động, sau khi tăng gần 70% trong nửa đầu năm nay, thị trường đã giảm giá khoảng 30% trong 12 tuần qua. Các công ty nước ngoài được phép sở hữu cổ phần trong các công ty niêm yết, nhưng chỉ với mức tối đa là 49% tổng số cổ phần đối với hầu hết các công ty và 30% tổng số cổ phần đối với các ngân hàng.
Đối với các nhà đầu tư có tầm nhìn xa và dài hạn, sự hấp dẫn của Việt Nam rất rõ ràng: một lực lượng lao động trẻ và có trình độ của Việt Nam thích tiêu dùng, một hệ thống ngân hàng chưa phát triển đang đứng trước ngưỡng cửa của sự thay đổi lớn, đầu tư trực tiếp nước ngoài đang tăng, lợi thế về chi phí trong việc phát triển ngành sản xuất chế tạo, và xuất khẩu tăng trưởng mạnh. Việt Nam còn là một điểm đến du lịch với tiềm năng khổng lồ.
Theo công ty Merrill Lynch, thị trường chứng khoán Việt Nam khá hấp dẫn. Tiền lãi tính cho mỗi cổ phiếu tăng 20-40% hàng năm. Tỷ suất cổ tức (tỷ lệ so sánh giữa cổ tức với giá thị trường của cổ phiếu) từ 3 đến 10%.
* Ông Carl Delfeld là người đứng đầu công ty tư vấn toàn cầu Chartwell Partners, đồng thời là tổng biên tập tờ Chartwell Advisor. Ông từng là một giám đốc trong ban điều hành của Ngân hàng Phát triển châu Á.