Tăng trưởng 2 con số gắn bảo vệ môi trường, phát triển bền vững

Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, cho biết: Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu. Thực tế cho thấy, thiên tai, xâm nhập mặn, hạn hán và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất và phát triển kinh tế. Trong khi đó, mô hình quản trị và hạ tầng kỹ thuật hiện nay chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu giải quyết các vấn đề môi trường trong sản xuất.

Việc phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải cũng đang gặp khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách. Nếu không giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế nhanh và bảo vệ môi trường, Việt Nam sẽ khó đạt được mục tiêu phát triển bền vững và có thể phải trả giá đắt trong tương lai.

Chính phủ nhiều lần khẳng định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, yêu cầu tăng trưởng nhanh cũng đặt ra những thách thức lớn đối với công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Theo ông Phạm Ngọc Linh, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia mở ra hướng giải quyết bài toán này. Để tăng trưởng nhanh đi đôi với bảo vệ môi trường, cần chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, lấy khoa học, công nghệ làm động lực nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng và tài nguyên, ứng dụng công nghệ giảm phát thải, từng bước hình thành mô hình tăng trưởng xanh.

Trên cơ sở đó, ông Phạm Ngọc Linh đề nghị các đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học tập trung thảo luận, đánh giá thực chất hiện trạng nền kinh tế, nhận diện những điểm xung đột giữa mục tiêu tăng trưởng nhanh với các yêu cầu bảo đảm môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một nội dung quan trọng khác là xác định những giải pháp khoa học, công nghệ có tính khả thi, tập trung vào thúc đẩy tăng trưởng xanh, giảm phát thải, phát triển năng lượng tái tạo và ứng dụng chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh. Đồng thời, cần rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ các điểm nghẽn và xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ môi trường, công nghệ xanh trong đời sống và sản xuất.

Trao đổi tại hội thảo, Thạc sĩ Nguyễn Tiến Sỹ, Phó Giám đốc Trung tâm Thích ứng biến đổi khí hậu và Trung hòa các-bon, Cục Biến đổi khí hậu cho biết: Phát triển kinh tế, bảo đảm tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau.

Giai đoạn 2021-2025, kinh tế từng bước phục hồi, đời sống nhân dân được cải thiện, hệ thống chính sách về môi trường và khí hậu tiếp tục được hoàn thiện. Tuy nhiên, chất lượng tăng trưởng vẫn là vấn đề cần quan tâm; ô nhiễm môi trường, suy giảm tài nguyên và các hiện tượng thiên tai cực đoan ngày càng diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức đối với quá trình phát triển.

Trước thực tế đó, yêu cầu đặt ra là thúc đẩy tăng trưởng nhanh gắn với phát triển bền vững, hướng tới các mục tiêu chiến lược và cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Theo đó, cần nâng cao chất lượng tăng trưởng trên cơ sở phát huy vai trò của năng suất, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; lồng ghép yêu cầu bảo vệ môi trường, giảm phát thải và quản lý rủi ro khí hậu vào các quy hoạch, dự án đầu tư và chính sách phát triển. Đồng thời, chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động và kết quả thực chất, bảo đảm nguồn lực triển khai, dữ liệu tin cậy và trách nhiệm rõ ràng trong tổ chức thực hiện.

Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số của Việt Nam dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

05/06/2026 11:14

Từ góc độ đào tạo nguồn nhân lực, Tiến sĩ Thái Thị Thanh Minh, Phó Chủ nhiệm Khoa Biến đổi khí hậu và Phát triển bền vững, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho rằng, kinh tế thế giới đang chuyển dịch theo hướng xanh, carbon thấp và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đồng thời bảo đảm chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của tăng trưởng. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cần đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, tiêu hao năng lượng và phát thải cao sẽ gia tăng sức ép lên môi trường, đồng thời làm trầm trọng thêm những thách thức do biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực biến đổi khí hậu giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh.

Thực tiễn cho thấy, nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quyết định thành công của quá trình chuyển đổi xanh. Bởi vậy, các trường đại học, viện nghiên cứu cần phát huy vai trò đào tạo kiến thức liên ngành, kết nối các lĩnh vực khí hậu, môi trường, kinh tế, công nghệ, dữ liệu, chính sách và doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực giải quyết những vấn đề thực tiễn. Trọng tâm là tăng cường đào tạo nhân lực có khả năng thực hiện kiểm kê và quản lý phát thải khí nhà kính; đánh giá rủi ro, tác động của biến đổi khí hậu; xây dựng và triển khai kế hoạch giảm phát thải; phát triển thị trường carbon và tài chính xanh; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn; ứng dụng công nghệ môi trường, quan trắc và giám sát tài nguyên, môi trường. Đây là những lĩnh vực thiết yếu, góp phần đáp ứng yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Cũng tại hội thảo, các chuyên gia, nhà quản lý tập trung phân tích, đánh giá, chia sẻ và đưa ra những giải pháp trong quản lý cũng như hoạt động thực tiễn nhằm hạn chế những tác động tiêu cực đến môi trường và biến đổi khí hậu trong phát triển kinh tế- xã hội.