Tăng cường đào tạo nghiên cứu sinh ngành Khoa học xã hội và nhân văn

Tại lễ khai giảng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Giám đốc Học viện Khoa học xã hội cho rằng, công tác đào tạo sau đại học trong việc phát triển nguồn nhân lực khoa học có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, giảng dạy và giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn là vô cùng ý nghĩa. Khoa học xã hội và nhân văn giữ vai trò nền tảng trong việc định hình hệ giá trị, bản sắc văn hóa và cung cấp luận cứ cho hoạch định chính sách.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và truyền thông số phát triển mạnh mẽ, khoa học xã hội và nhân văn càng có vai trò quan trọng trong dự báo xu hướng, định hướng tư tưởng, củng cố niềm tin xã hội, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và phát triển con người toàn diện. Muốn thực hiện được các mục tiêu này, cần thiết phải đào tạo và xây dựng đội ngũ nhà khoa học đủ tầm, đủ lực.

Chia sẻ tại buổi Lễ, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh về yêu cầu đổi mới tư duy và phương thức đào tạo nghiên cứu sinh theo hướng đồng kiến tạo tri thức, tăng cường kết nối giữa các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Quá trình đào tạo không chỉ giới hạn trong khuôn khổ giảng đường mà cần gắn kết chặt chẽ với thực tiễn đời sống, tạo điều kiện để nghiên cứu sinh tiếp cận đa chiều các vấn đề nghiên cứu, phát triển tư duy phản biện và hình thành những luận cứ khoa học có giá trị lý luận, thực tiễn.

Giáo sư khẳng định, với việc chính thức bước vào chương trình đào tạo tại Học viện Khoa học xã hội, các nghiên cứu sinh đã trở thành những thành viên gắn bó với môi trường học thuật của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thông qua Học viện Khoa học xã hội - đơn vị trực tiếp tổ chức và quản lý quá trình đào tạo. Đây không chỉ là cơ hội để các nghiên cứu sinh tiếp cận nguồn tri thức chuyên sâu, đội ngũ chuyên gia và các nhà khoa học có uy tín, mà còn là điều kiện thuận lợi để tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, trao đổi học thuật và từng bước khẳng định năng lực nghiên cứu của bản thân.

Đề cập đến đặc thù của khoa học xã hội và nhân văn, đại diện lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, đối tượng nghiên cứu của lĩnh vực này là con người, xã hội và những mối quan hệ luôn vận động, biến đổi qua từng giai đoạn lịch sử. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, những biến chuyển nhanh chóng và phức tạp của đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội đặt ra nhiều vấn đề mới, đòi hỏi các nhà nghiên cứu phải có phương pháp tiếp cận khoa học, tư duy liên ngành và khả năng phân tích sâu sắc. Vì vậy, nghiên cứu sinh cần chủ động cập nhật tri thức, bám sát thực tiễn, lựa chọn vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa và kiên trì theo đuổi mục tiêu khoa học.

Giáo sư Lê Văn Lợi cũng đồng thời nhấn mạnh vai trò đồng hành của đội ngũ giảng viên và người hướng dẫn khoa học trong suốt quá trình đào tạo. Các thầy giáo, cô giáo không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn hỗ trợ nghiên cứu sinh xây dựng phương pháp tiếp cận, định hướng vấn đề nghiên cứu, tháo gỡ những khó khăn về chuyên môn và nhận thức, qua đó tạo động lực để người học phát huy tính chủ động và năng lực nghiên cứu độc lập. Quan hệ giữa người hướng dẫn và nghiên cứu sinh cần được xây dựng trên cơ sở tôn trọng, trao đổi học thuật bình đẳng, tinh thần hợp tác và trách nhiệm đối với chất lượng khoa học của công trình nghiên cứu.