Theo Ban chỉ đạo Đổi mới và phát triển doanh nghiệp (Bộ GTVT), quá trình tái cơ cấu Vinashin từ cuối tháng 6-2010 đến nay, tập đoàn đã hoàn thiện bàn giao 42 tàu xuất khẩu, thu về hơn 5.000 tỷ đồng, trả nợ ngân hàng gần 3.000 tỷ đồng đồng, giảm nghĩa vụ bảo lãnh hoàn ứng hơn 4.000 tỷ đồng. Đồng thời, hoàn thiện 16 tàu chờ bán để giảm thiệt hại với với giá trị thu về dự kiến gần 5.200 tỷ đồng, giảm thiệt hại hơn 2.000 tỷ đồng. Như vậy, nếu không thực hiện tái cơ cấu, Vinashin sẽ thiệt hại khoảng 10.000 tỷ đồng đối với các sản phẩm dở dang.
Tổng giám đốc Vinashin Vũ Anh Tuấn đánh giá, theo Quyết định 2108 của Chính phủ, Vinashin phải thực hiện tái cơ cấu với 216 công ty con, cháu, 19 đơn vị thỏa thuận với Công ty mua bán nợ (DATC) để thực hiện cổ phần hóa, mua bán nợ, nhưng đến thời điểm này chưa làm được đơn vị nào. Trong số 43 DN giữ lại, kế hoạch sẽ cổ phần hóa 13 công ty mẹ và 12 công ty con thuộc tập đoàn, đến thời điểm này cũng chưa triển khai được đơn vị nào.
Ngoài ra, đề án tái cơ cấu Vinashin đang trình Bộ Chính trị phê duyệt, mục tiêu giữ lại 8 đơn vị phải cổ phần hóa khi đã hoàn thành “cắt lỗ” (thời gian cắt lỗ theo đề án từ năm 2016) cũng đang gặp thách thức lớn, nếu không chuẩn bị từ bây giờ sẽ không thực hiện được.
Vinashin sẽ tìm phương án thích hợp, kể cả cổ phần hóa công ty mẹ - tập đoàn. Nếu không có sự tham gia của lãnh đạo tập đoàn, DATC thì việc xử lý với 166 đơn vị đã mất vốn, 70 đơn vị vốn chủ sở hữu (thông qua phương án mua bán nợ, chuyển nợ) để tái cơ cấu trước khi Vinashin thực hiện thoái vốn sẽ vô cùng khó khăn.
Vụ Tài chính (Bộ GTVT) cũng đánh giá, tình hình sản xuất, kinh doanh của Vinashin đang rất khó khăn, đã mất hoàn toàn vốn chủ sở hữu, không còn vốn để hoạt động sản xuất, kinh doanh; dư nợ vay lớn, tiếp tục gia tăng do chi phí lãi vay vốn và chênh lệch tỷ giá; kinh doanh thua lỗ, lỗ lũy kế lớn; công nợ và xử lý nợ gặp khó khăn.
Còn Vinalines, do ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế, biến động của thị trường vận tải biển, đồng thời phải tiếp nhận 5 doanh nghiệp từ Vinashin, tình hình sản xuất kinh doanh và tài chính đang rất bết bát. Các đơn vị thành viên thua lỗ tập trung ở lĩnh vực vận tải biển và liên doanh khai thác cảng.
Tình hình công nợ và khả năng thanh toán của Vinalines cũng không có gì khả quan hơn Vinashin, đặc biệt là các khoản nợ vay mua và đóng tàu. Hai Bộ GTVT và Tài chính đã báo cáo Thủ tướng về tình hình tài chính, đề xuất các giải pháp khắc phục, tháo gỡ khó khăn cho Vinalines. Hiện nay, Bộ GTVT đang chỉ đạo Vinalines thực hiện đề án tái cơ cấu theo Quyết định 276/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Theo Phó Tổng giám đốc Vinalines Lê Anh Sơn, đề án tái cơ cấu này đang được triển khai, nhưng cũng gặp nhiều khó khăn do vận tải biển sụt giảm mạnh. Khả năng trả nợ của Vinalines hiện nay gần như bằng không, doanh nghiệp cũng đã báo cáo Chính phủ và Bộ về khoản thiếu hụt khoảng 5.000 – 6.000 tỷ đồng không chi trả được. Nếu không xử lý được khoản này thì đề án tái cơ cấu cũng không thực hiện được.
Về cổ phần hóa các cảng, Thủ tướng đã cho phép Vinalines cổ phần hóa 10 cảng; trong đó Nhà nước giữ 75% cổ phần, nhưng việc thực hiện đến nay chưa đáng kế. Theo ý kiến đề xuất của ông Sơn, cần phải khoanh nợ, xóa một phần nợ thì việc tái cơ cấu mới thành công. Hiện Vinalines đang đàm phán với các chủ nợ về vấn đề này.
Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng yêu cầu Vinalines phải đẩy nhanh việc bán tàu cũ, trước ngày 30-6 phải giải quyết xong các con tàu cũ, tàu rách theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải.
Quá trình cổ phần hóa cảng biển được Vinalines thực hiện chưa đáng kể.
