Đáng chú ý, 50 năm trôi qua với trận đánh chiến thắng Ba Gia lẫy lừng (tháng 5-1965) như một mốc son lịch sử của dân tộc ta, đã đặt dấu chấm hết cho chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ ở Việt Nam.
Khúc khải hoàn lịch sử
Ba Gia là một thị tứ nằm trên đường 24B, thuộc xã Tịnh Bắc, huyện Sơn Tịnh, cách thành phố Quảng Ngãi chừng 15 km về phía tây bắc. Nơi đây đã bị kẻ thù tập trung đánh phá ác liệt, với chiến lược "tìm diệt" và "bình định nông thôn" của Mỹ-ngụy đã biến khu Tây Quảng Ngãi thành vành đai trắng.
Tuy nhiên, tất cả những âm mưu, thủ đoạn tàn ác và hành động man rợ của kẻ thù đã không khuất phục được lòng yêu nước của người dân Sơn Tịnh. Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng ta, Đảng bộ, quân và dân Sơn Tịnh không sợ gian khổ, hy sinh, đã nhất tề đứng lên đánh thắng mọi kẻ thù.
Nhiều trận đánh quan trọng đã diễn ra trên vùng đất cách mạng Sơn Tịnh. Điển hình chiến dịch Ba Gia lịch sử (tháng 5-1965), Huyện ủy Sơn Tịnh đã giao cho các xã khu tây của huyện thu mua, dự trữ hàng trăm tấn lương thực, thực phẩm, bảo đảm cho bộ đội ta sử dụng trong vòng hai đến ba tháng để đánh địch.
Cùng với bộ đội chủ lực, quân và dân Sơn Tịnh đã dốc sức người, sức của phục vụ chiến dịch Ba Gia giành thắng lợi, đạt được mục tiêu chiến dịch đề ra. Đó là Khu tây Sơn Tịnh hoàn toàn giải phóng, nối liền hai huyện Sơn Hà và Trà Bồng, khai thông hành lang từ căn cứ địa cách mạng miền núi đến đồng bằng ven biển, góp phần đánh bại chiến lược "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ trên chiến trường miền nam Việt Nam.
Sau chiến thắng Ba Gia, bộ đội chủ lực của ta được điều về khu đông Bình Sơn và Sơn Tịnh để củng cố lực lượng tiếp tục trận đánh quyết tử trực diện với quân viễn chinh Mỹ trong chiến dịch tìm diệt, mang tên "Ánh sáng sao". Quân đội Mỹ đã huy động nhiều máy bay, xe tăng, thiết bị quân sự hiện đại dẫn đường hành quân, càn quét trên quê hương Vạn Tường, nhưng đã bị quân và dân ta đánh tơi tả, thoát chạy về căn cứ Chu Lai. Từ trận đánh này, bộ đội ta đã khẳng định: Ta có thể đánh Mỹ và thắng Mỹ...
50 năm đã qua, chiến thắng Ba Gia mãi mãi là niềm tự hào của quân và dân huyện Sơn Tịnh nói riêng, tỉnh Quảng Ngãi nói chung. Tinh thần bất diệt và nghệ thuật quân sự Ba Gia sẽ mãi là hành trang quý báu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Về thăm, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, Thiếu tướng Trần Quang Phương, Chính ủy Quân khu 5 đã ôn lại lịch sử của trận chiến Ba Gia năm xưa: Cuối năm 1964, đầu năm 1965, trước sức tiến công và nổi dậy mạnh mẽ của quân và dân ta ở miền nam, chiến lược "chiến tranh đặc biệt" và cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mỹ bị khủng hoảng nặng nề.
Trên chiến trường Quảng Ngãi, chiến dịch Ba Gia hay còn gọi là chiến dịch Tây Sơn Tịnh được mở trên địa bàn các huyện Bình Sơn, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa và thị xã Quảng Ngãi. Trong đó Ba Gia là điểm then chốt, nhằm tiêu diệt tiểu đoàn ngụy và cố vấn Mỹ, hỗ trợ cho phong trào đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang. Trận Ba Gia lịch sử mở màn vào đêm 28 rạng ngày 29-5-1965 trên địa bàn các xã phía tây huyện Sơn Tịnh, là trận đánh góp phần đẩy nhanh sự phá sản của chiến lược chiến tranh đặc biệt trong chiến tranh Việt Nam. Trong trận đánh này, Trung đoàn 1, Quân khu 5 đã đánh bại một chiến đoàn, hai tiểu đoàn bộ binh hải quân và ba tiểu đoàn biệt động quân. Tiêu diệt 916 tên địch, bắt sống hàng trăm tên, thu hàng trăm súng các loại. Đây là lần đầu tiên trên chiến trường khu V, một trung đoàn chủ lực của ta đã tiêu diệt một chiến đoàn hỗn hợp tinh nhuệ của địch. Thiếu tướng Trần Quang Phương, Chính ủy Quân khu V xúc động nói: Trước anh linh của các anh hùng liệt sĩ, LLVT Quân khu V xin giữ tâm nguyện cùng quân, dân cả nước, đồng thời nhắn nhủ tới các thế hệ mai sau quyết tâm bảo vệ quyền chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, thực hiện lời dạy của Bác Hồ "Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước".
Nhớ trận đánh lớn tại Ba Gia, trong ký ức những người đã trực tiếp tham gia trận đánh này bồi hồi xúc động. Gặp chúng tôi trong những ngày cuối tháng 5, cựu chiến binh Lê Ngọc Lịnh (nguyên Chính ủy Trung đoàn 1, Quân khu V), hiện ở thôn Cộng Hòa 2, xã Tịnh Ấn Tây, TP Quảng Ngãi), tuy đã bước sang tuổi 80, nhưng ông vẫn còn minh mẫn, nhớ lại trận đánh cách đây 50 năm. Nhấp ngụm trà nóng, ông Lịnh kể: Với một lực lượng lớn của ta vào tập kết trong các trận địa, nhân dân ở đây đã giúp bộ đội giữ bí mật tuyệt đối, họ cho gạo, lấy nước cho bộ đội uống, cùng tham gia đào địa đạo, chiến hào, công sự. Sau mỗi trận đánh, những chiến sĩ hy sinh, hay bị thương đều được nhân dân giúp đỡ vận chuyển vào nơi an toàn để cứu chữa... "Chiến thắng Ba Gia là trận đánh lớn đầu tiên của quân ta chạm trán với cố vấn Mỹ, đánh dấu sự trưởng thành quan trọng về tổ chức chỉ huy và vận dụng linh hoạt các phương pháp chiến đấu của quân ta. Chiến thắng này còn có sự giúp sức của nhân dân trong điều kiện "bình định" gắt gao của quân địch, góp phần đẩy nhanh sự phá sản của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ, đưa cách mạng miền nam từng bước đi đến thắng lợi cuối cùng" - ông Lịnh khẳng định.
Với những đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, Đảng bộ, quân và dân huyện Sơn Tịnh vinh dự được Nhà nước tặng thưởng 4 Huân chương Thành đồng, 14 Huân chương Giải phóng và danh hiệu Anh hùng LLVTND. 16 xã và Ban an ninh huyện đã được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVTND. Có 656 bà mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng...
Tạo vùng động lực kinh tế
Sau 50 năm chiến thắng Ba Gia và 40 năm Ngày miền nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, Đảng bộ và nhân dân huyện Sơn Tịnh quyết tâm vượt qua khó khăn, đoàn kết một lòng, tập trung đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, giảm hộ nghèo, tăng nhanh hộ giàu và từng bước nâng cao mức sống cho người dân. Điểm nhấn của Sơn Tịnh trong thời gian qua là đã xác định đúng đắn phương hướng, mục tiêu phát triển cho từng giai đoạn, lĩnh vực sản xuất. Từ đó, huyện đã tiến hành quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng có trọng tâm, trọng điểm, tạo vùng động lực kinh tế phát triển hiệu quả, bền vững. Nét lớn trên lĩnh vực kinh tế, huyện đã từng bước đổi mới phương thức sản xuất, bảo đảm đưa kinh tế hộ gia đình phát triển nhanh chóng. Khai thác và sử dụng có hiệu quả tiềm năng đất đai, lao động tại chỗ, tạo thế đứng bền vững cho sự phát triển trước mắt cũng như lâu dài. Hiện nay nhiều xã đã khai thác tiềm năng, thế mạnh của địa phương, thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, từng bước đưa những tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất nên đã tạo năng suất, sản lượng các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị tăng nhanh. Nhiều nông dân mạnh dạn đầu tư phát triển nhiều mô hình kinh tế vườn, kinh tế trang trại kết hợp trồng trọt với chăn nuôi, đã đem lại hiệu quả kinh tế cao, trở thành điểm sáng có sức ảnh hưởng, lan tỏa rộng trong nhân dân. Song song với đầu tư sản xuất, huyện Sơn Tịnh đã tập trung xây dựng nông thôn mới. Huyện vận động cán bộ, nhân dân hưởng ứng phong trào "Sơn Tịnh chung sức xây dựng nông thôn mới". Qua đó, người dân địa phương đã tự nguyện hiến hàng chục ha đất, đóng góp hàng chục nghìn ngày công để mở rộng, nâng cấp đường nông thôn, làm kênh mương nội đồng và xây trường mẫu giáo. Nhiều cán bộ hưu trí hiện nay ở xã Tịnh Bắc, huyện Sơn Tịnh phấn khởi nói: Sau 50 năm chiến thắng Ba Gia, Tịnh Bắc - điểm khởi đầu cho trận đánh lớn năm xưa, nay đã trở thành xã văn hóa đầu tiên trong huyện. Là nơi trung tâm, cửa ngõ giao thương thuận lợi qua các huyện Sơn Hà, Bình Sơn, Trà Bồng và các xã khu Tây, đã tạo nên thị tứ Ba Gia sầm uất. Hiện ở Tịnh Bắc có ngôi trường vinh dự mang tên Trường THPT Ba Gia. Ngôi trường này đã đào tạo bao thế hệ học sinh trưởng thành đã và đang tiếp bước cha ông, đóng góp công sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là huyện Sơn Tịnh đang tập trung cụ thể hóa các chính sách, bảo đảm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo vùng động lực kinh tế hiệu quả, bền vững.
Đáng nói, huyện đang tạo môi trường thuận lợi thu hút các thành phần kinh tế đầu tư mở rộng các ngành nghề công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại dịch vụ.
Khu công nghiệp Tịnh Phong với hơn 30 nhà máy của các doanh nghiệp trong và ngoài huyện đang hưởng nhiều ưu đãi, sản xuất, kinh doanh có hiệu quả, góp phần giải quyết nhiều lao động cho địa phương. Khu liên hợp Công nghiệp - Đô thị và dịch vụ VSIP - Quảng Ngãi được đầu tư ngay trên vùng đất Sơn Tịnh đã quy hoạch hơn 1.200 ha đất công nghiệp và 504 ha đất đô thị - dịch vụ. Dự án VSIP - Quảng Ngãi đã khởi công vào cuối năm 2013, đây được coi là vùng động lực kinh tế lớn, không những ở huyện Sơn Tịnh mà còn là chiến lược phát triển công nghiệp bền vững của tỉnh đến năm 2020. Khu công nghiệp VSIP hiện đã thu hút hơn 10 nhà đầu tư đến từ sáu quốc gia với tổng vốn đăng ký gần 200 triệu USD. Chủ tịch UBND huyện Sơn Tịnh Phạm Vinh cho rằng: Trong cái khó hiện nay của huyện là nguồn vốn hạn hẹp, nhưng phải thực hiện việc điều chỉnh lại địa giới hành chính theo Nghị quyết 123/NQ-CP của Chính phủ ngày 12-12-2013. Huyện đã bàn giao 10 xã, thị trấn về TP Quảng Ngãi để phát triển đô thị. Do đó, hiện nay Sơn Tịnh đã giảm khoảng 1/3 dân số và 1/4 diện tích sản xuất. Huyện chỉ còn 11 xã ở khu tây trước đây, đa số ruộng đất khô cằn, người dân chủ yếu sản xuất nông nghiệp, đời sống bấp bênh.
Trước thực tế đó, huyện chúng tôi đã xác định, muốn sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả cao, cần tính toán lại đất đai, mà yếu tố đầu tiên là giải quyết khâu nước tưới cho cây trồng, bảo đảm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn hợp lý. Thứ hai là yếu tố con người có tính quyết định cơ bản, trong đó chú trọng đến công tác đào tạo, giải quyết việc làm ở nông thôn. Do vậy, Dự án VSIP - Quảng Ngãi được triển khai nhanh chóng, tạo vùng động lực kinh tế lớn, sẽ trở thành điểm công nghiệp năng động nhất của tỉnh Quảng Ngãi với dự kiến tạo việc làm cho khoảng 35 nghìn người, trong đó giải quyết lao động tại địa phương với khoảng hơn 40% số lao động có việc làm ổn định. Hiện nay huyện vừa lo giải phóng mặt bằng, bàn giao đúng tiến độ cho dự án VSIP - Quảng Ngãi, vừa khẩn trương hoàn thiện các bước quy hoạch, thủ tục để tiến hành khởi công xây dựng Trung tâm chính trị hành chính huyện với địa điểm tại xã Tịnh Hà.
Đây là công trình chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ 18 vào giữa tháng 6 tới.
Bên cạnh việc tạo ra những điểm nhấn về phát triển nông nghiệp, công nghiệp, huyện Sơn Tịnh đã chú trọng xây dựng kết cấu hạ tầng với nhiều công trình kiên cố có giá trị và ý nghĩa phục vụ dân sinh.
Nhất là các công trình giao thông liên huyện, liên xã đã được thảm nhựa và cứng hóa nền đường, bảo đảm cho người và phương tiện lưu thông thuận lợi. Nhiều công trình thủy lợi, hệ thống kênh mương được đầu tư, bảo đảm nước tưới cho cây trồng. Năm 2014-2015, huyện đầu tư gần 5 tỷ đồng để nạo vét, nâng cấp các hồ chứa nước Đá Chồng, Hố Đèo, Hố Môn, Hốc Lùng và sửa chữa kênh BBm1, kịp thời đưa nước tưới cho hơn 400 ha lúa của các xã Tịnh Bắc, Tịnh Hiệp, Tịnh Đông. Hệ thống điện ngày càng được mở rộng với 100% điện lưới quốc gia đã về tận thôn, xóm trong huyện. 100% số trường học, trạm y tế đã được xây dựng cơ bản, khang trang. Đến năm 2014, toàn huyện có 34 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Các công trình phúc lợi, công vụ như thư viện, nhà luyện tập thể dục, thể thao, tượng đài, nghĩa trang liệt sĩ đã được xây dựng, tu sửa khang trang. Mạng lưới thông tin, liên lạc, truyền thanh, truyền hình đã đến được tất cả các thôn, xóm trong huyện. Công tác xây dựng Đảng ngày càng thể hiện tính dân chủ, góp phần thực hiện tốt Nghị quyết T.Ư 4 của Đảng (khóa XI).
Công tác an ninh-quốc phòng thường xuyên được giữ vững, bảo đảm tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và cuộc sống bình yên cho nhân dân...
Chiến thắng Ba Gia là một động lực tinh thần to lớn, tiếp tục nêu cao tinh thần tự lực, tự cường, quyết tâm phấn đấu giành nhiều thành tựu to lớn hơn nữa trong sự nghiệp đổi mới. Và Sơn Tịnh hôm nay đang chuyển mình với mầu xanh của sự sống, của niềm hy vọng mới. Nhân dân nơi đây đang tiếp nối truyền thống cha ông, cống hiến những giọt mồ hôi, công sức để tô điểm thêm cho mảnh đất anh hùng mãi được nở hoa, xanh tốt.
