Sinh viên đại học sẽ được gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi

Bảo đảm cho công dân thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc

Ngày 3-11, tại kỳ họp thứ tám, Quốc hội khóa XIII, các đại biểu đã nghe báo cáo về dự án Luật Nghĩa vụ quân sự (sửa đổi).

Bộ trưởng Phùng Quang Thanh (Ảnh: Duy Linh)

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh, để đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong tình hình mới, bảo đảm cho công dân thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc theo quy định của Hiến pháp; đồng thời để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật, việc sửa đổi Luật Nghĩa vụ quân sự là cần thiết.

Quan điểm sửa đổi Luật Nghĩa vụ quân sự nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Đồng thời từng bước giải quyết và góp phần bảo đảm công bằng xã hội trong thực hiện nghĩa vụ quân sự; phù hợp với đặc thù quân sự, điều kiện phát triển của đất nước, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Dự án Luật có tám chương, 60 điều.

Gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi đối với công dân học đại học

Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật nghĩa vụ quân sự (sửa đổi) nêu rõ, Luật Nghĩa vụ quân sự hiện hành quy định độ tuổi gọi công dân nhập ngũ trong thời bình từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi nên hằng năm tỷ lệ công dân có trình độ đại học trở lên được gọi nhập ngũ vào quân đội thấp. Mặt khác, số công dân được ưu tiên tạm hoãn gọi nhập ngũ để học đại học, sau khi tốt nghiệp phần lớn đã hết độ tuổi gọi nhập ngũ. Vì vậy, tại Điều 32 dự án Luật, dự án Luật bổ sung quy định về độ tuổi gọi nhập ngũ trong thời bình đến hết 27 tuổi đối với công dân học chương trình đào tạo đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ.

Đây là một trong những nội dung mới, đáng quan tâm của dự thảo Luật.

Để bảo đảm bình đẳng về địa vị pháp lý đối với công dân phục vụ trong lực lượng Cảnh sát biển, thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, Dân quân tự vệ nòng cốt đã hoàn thành nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ trong đó có ít nhất mười hai tháng làm nhiệm vụ dân quân thường trực, dự án Luật bổ sung quy định việc công nhận như thực hiện nghĩa vụ quân sự tại ngũ trong thời bình đối với các đối tượng nêu trên.

Dự án Luật quy định thống nhất thời hạn phục vụ tại ngũ trong thời bình của hạ sĩ quan và binh sĩ là 24 tháng.

Thời điểm gọi công dân nhập ngũ được thực hiện vào tháng hai hoặc tháng ba hằng năm

Tại Điều 41, dự án Luật quy định chỉ tạm hoãn đối với đối tượng là học sinh phổ thông, sinh viên đào tạo đại học chính quy và bãi bỏ quy định về việc tạm hoãn đối với công dân “Đi xây dựng vùng kinh tế mới trong ba năm đầu”. Đồng thời, dự án Luật bổ sung quy định tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình đối với một con của người nhiễm chất độc da cam bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Dự án Luật bổ sung quy định về trợ cấp học nghề; ưu tiên trong tuyển sinh, cộng điểm trong thi tuyển công chức, viên chức và sắp xếp việc làm; trong thời gian tập sự được hưởng 100% mức lương và phụ cấp của ngạch tuyển dụng tương ứng với trình độ đào tạo.

Quân nhân chuyên nghiệp là đối tượng phục vụ trong quân đội theo chế độ tự nguyện nên không thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Nghĩa vụ quân sự. Vì vậy, chế độ phục vụ của quân nhân chuyên nghiệp phải được quy định tại văn bản quy phạm pháp luật khác.

Chính sách nghĩa vụ quân sự bảo đảm công bằng xã hội

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Nghĩa vụ quân sự (sửa đổi) của Ủy ban Quốc phòng và An ninh (UBQPAN), Chủ nhiệm UBQPAN Nguyễn Kim Khoa nhấn mạnh, chính sách nghĩa vụ quân sự (NVQS) phải động viên thanh niên hăng hái phục vụ trong quân đội và tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân để bảo đảm công bằng xã hội, đồng thời thực hiện yêu cầu cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho người dân thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, khắc phục những mặt bất cập và hạn chế hiện nay.

Theo Báo cáo thẩm tra, cần rà soát nội dung của dự thảo Luật cho phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và các quy định của pháp luật có liên quan như: Luật Quốc phòng, Luật Công an nhân dân, Luật cư trú, Bộ luật Hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật giáo dục quốc phòng và an ninh, Luật Dân quân tự vệ, Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản pháp luật khác có liên quan để quy định chặt chẽ, thống nhất, đặc biệt là các quy định về chế độ, chính sách về lao động, việc làm, học tập của công dân để bảo đảm tính khả thi, phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đánh giá một số nội dung cơ bản của dự án Luật, đa số ý kiến UBQPAN tán thành với quy định tại khoản 1 Điều 4 dự thảo Luật gồm người thực hiện NVQS tại ngũ và ngạch dự bị trong QĐNDVN là có cơ sở khoa học, kế thừa các đạo luật về NVQS, thể hiện rõ tính chất là thực hiện các hoạt động vũ trang, có liên quan đến quốc phòng, quân đội. Việc bổ sung quy định các đối tượng được công nhận như thực hiện NVQS tại ngũ trong thời bình tại khoản 2 vừa bảo đảm quyền, nghĩa vụ công dân và bảo đảm công bằng xã hội, vừa ghi nhận, tôn vinh một số chế độ nghĩa vụ của công dân phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân như: nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, Dân quân tự vệ…

Về đăng ký nghĩa vụ quân sự (Chương II), theo UBQPAN, để bảo đảm thực hiện có hiệu quả và khả thi trước tình hình hoạt động của công dân trong cơ chế thị trường hiện nay, phù hợp với pháp luật về cải cách thủ tục hành chính, ban soạn thảo cần nghiên cứu phương thức tiến hành các thủ tục đăng ký NVQS theo hướng áp dụng công nghệ tiên tiến, bảo đảm thuận tiện cho công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ, đồng thời thống nhất với pháp luật có liên quan.

Về thời hạn phục vụ tại ngũ, đa số thành viên UBQPAN đề nghị thực hiện phương án quy định thống nhất thời gian phục vụ tại ngũ là 24 tháng như Tờ trình của Chính phủ. Tuy nhiên, còn một số ý kiến chưa thống nhất, trong đó có ý kiến đề nghị giữ như quy định của Luật hiện hành hoặc quy định một thời hạn chung là 18 tháng đối với các quân nhân phục vụ tại ngũ để bảo đảm sự công bằng trong thực hiện NVQS hoặc đề nghị giảm đều thời hạn phục vụ tại ngũ xuống 12 tháng (đặc biệt là đối với công dân đã tốt nghiệp bậc đại học).

Ý kiến khác đề nghị thời hạn phục vụ của hạ sĩ quan, binh sĩ bộ binh là 12 tháng, còn đối với các quân, binh chủng khác và chuyên môn, kỹ thuật quy định cao hơn.

Nhiều ý kiến UBQPAN tán thành với dự thảo Luật quy định về độ tuổi gọi nhập ngũ để có thể tuyển chọn được nhiều công dân đã học xong chương trình đào tạo bậc đại học vào phục vụ tại ngũ, nâng cao chất lượng đầu vào, giảm chi phí đào tạo, khắc phục được những hạn chế, vướng mắc về chất lượng tuyển quân như hiện nay, bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc và quyền được học tập của công dân. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị giữ nguyên quy định về độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi như Luật NVQS hiện hành vì cơ bản đã thực hiện ổn định.

UBQPAN nhất trí cần giảm đối tượng được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình, nhằm tạo điều kiện cho công dân trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình thực hiện NVQS và tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo đảm công bằng xã hội trong thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc; do đó đề nghị ban soạn thảo cần rà soát các đối tượng tạm hoãn thực hiện NVQS tại ngũ trong thời bình phù hợp với tình hình thực tế và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Ban soạn thảo cần cân nhắc tính khả thi của một số chính sách phù hợp với thực tiễn của kinh tế thị trường và các hoạt động xã hội hóa ngày càng cao trong các loại hình cung cấp dịch vụ, đồng thời đề nghị nghiên bổ sung quy định về chế độ, chính sách đối với hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị khi huy động làm nhiệm vụ khác như: phòng chống bão lụt, thiên tai…Đồng thời cần tiếp tục nghiên cứu, tổng kết, đánh giá cụ thể và báo cáo về hiệu quả thực hiện các chính sách trợ cấp, hỗ trợ học nghề, đào tạo việc làm vừa qua để hoàn thiện chính sách cho phù hợp, đảm bảo tính khả thi của pháp luật.

Dự kiến, Quốc hội sẽ thảo luận về dự án Luật này vào ngày 12 và 21-11.