Ðề án này được đánh giá là giải pháp hạn chế phương tiện cá nhân, góp phần xây dựng bộ mặt đô thị thành phố văn minh, hiện đại. Nhưng nhất thiết thành phố phải bố trí các điều kiện về cơ sở hạ tầng để tăng tính tiện ích và kết nối cho người tham gia giao thông…
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Anh Tuấn, Chủ nhiệm nhóm nghiên cứu đề án thuộc Công ty TNHH Tư vấn GTVT và đô thị - TUC cho biết: Sau khi nghiên cứu, nhóm thực hiện đề án đưa ba phương án tổ chức phố đi bộ. Trong đó phương án 2 - tổ chức phố đi bộ ở năm tuyến đường gồm: Ðồng Khởi, Lê Lợi, Hàm Nghi, Thái Văn Lung và Thi Sách nhận được nhiều sự ủng hộ nhất. Theo ông Tuấn, việc tổ chức phố đi bộ trong khu trung tâm thành phố là rất cần thiết vì khu vực này trong tương lai tập trung nhiều loại hình giao thông công cộng, trong đó thành phố quy hoạch bốn trong tổng số tám tuyến metro kết nối vào khu trung tâm dự kiến từ 1 - 1,5 triệu hành khách đi lại mỗi ngày. Vì vậy, phố đi bộ sẽ giúp kết nối và giải quyết ùn tắc giao thông, tạo mỹ quan đô thị, phục vụ du lịch - thương mại... Theo phân tích của nhóm xây dựng đề án, không gian đi bộ cũng là một trong những biện pháp kiểm soát phương tiện cơ giới cá nhân, đúng như tinh thần nghị quyết về xây dựng đề án “Tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân” vừa được HÐND thành phố Hồ Chí Minh thông qua. Ðề án này nghiên cứu phố đi bộ trên một số tuyến đường khu trung tâm thành phố giai đoạn 2021 - 2025 theo đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2.000 khu trung tâm hiện hữu (930 ha).
Công ty TNHH Tư vấn GTVT và đô thị đề xuất: Phương án tạo lập phố đi bộ sẽ ưu tiên, mở rộng vỉa hè, bổ sung vạch sang đường tại các nút giao, đảo dừng chân. Ðồng thời hạn chế phương tiện cơ giới (giảm số làn, có thể hạn chế phương tiện, ta-xi trên một số tuyến đường…). Ðơn vị xây dựng đề án cũng đưa ra các kế hoạch và giải pháp đi kèm khi thành phố triển khai phương án phố đi bộ như kế hoạch kết nối dịch vụ giao thông (xe đạp, xe đạp điện), kế hoạch phát triển hệ thống bãi đậu xe (xe máy, xe ô-tô), kế hoạch hệ thống thông tin liên lạc (thiết bị phát sóng wifi, màn hình kỹ thuật số, biển cung cấp thông tin), kế hoạch không gian mở, kiến trúc cảnh quan. Về kế hoạch phát triển hệ thống bãi đậu xe, đơn vị lập đề án tính toán: thành phố cần có thêm 1.735 ô đỗ xe máy và 1.184 ô đỗ ô-tô khi có thêm các tuyến phố đi bộ. Hiện nay, tỷ lệ đáp ứng chỗ đỗ xe ở khu trung tâm chỉ đạt 66%.
Tại hội nghị phản biện xã hội về Ðề án tổ chức các tuyến phố đi bộ trong khu vực trung tâm thành phố do Ủy ban MTTQ thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, TS Hà Ngọc Trường, Phó Chủ tịch Hội Cầu - đường - cảng thành phố đồng tình cao về việc tổ chức các tuyến phố đi bộ để xây dựng đô thị văn minh và đáng sống. TS Trường lưu ý, hiện nay các công trình ở khu vực các tuyến đường Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Ðồng Khởi đều thiết kế hệ thống không gian ngầm cho nên đơn vị nghiên cứu cần bổ sung sự kết nối giữa phố đi bộ và không gian ngầm trong tương lai; rút kinh nghiệm từ hai phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bùi Viện để tổ chức các phố đi bộ khác tốt hơn. Sở GTVT cần lấy ý kiến người dân sống trong khu vực, trong vùng thực hiện đề án trước khi trình thành phố nhằm đánh giá tác động của đề án đến sinh hoạt và đời sống của người dân. Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố chia sẻ: Chúng ta đều mong thành phố có thêm nhiều phố đi bộ để có không gian mở cho người dân vui chơi, đi lại và thúc đẩy thương mại dịch vụ. Tuy nhiên, hai tuyến phố đi bộ của thành phố đang hoạt động vẫn còn thể hiện nhiều bất cập cần được khắc phục như: thiếu bãi giữ xe công cộng và các bãi giữ xe ở khu trung tâm đều quá tải; các quán ăn, hàng rong tự phát mọc lên làm ảnh hưởng đến bộ mặt đô thị cũng như ảnh hưởng sức khỏe du khách; nhà vệ sinh công cộng rất bẩn, quá tải vào các ngày lễ, Tết... Luật sư Hậu đề xuất, Sở GTVT và đơn vị lập đề án cần khảo sát và có quy hoạch các bãi giữ xe quy mô lớn nhằm giải quyết nơi đỗ xe cho người dân trước khi lưu thông vào phố đi bộ, đặc biệt là vào các dịp lễ, Tết. Tăng cường các tuyến đường có bố trí phương tiện giao thông công cộng kết nối với tuyến đi bộ như xe buýt, ta-xi, grab,… tại các cụm cụ thể nhằm giúp giảm khí thải, khói bụi từ xe cơ giới thải ra môi trường. UBND thành phố cần ban hành rõ những quy chế quản lý hoạt động không gian đi bộ (những quy định cụ thể, trách nhiệm và cơ chế phối hợp của các đơn vị, tổ chức thực hiện). Quy chế này không được trái với các quy định của pháp luật.
Thành phố Hồ Chí Minh quy hoạch và tổ chức các tuyến phố đi bộ là mô hình đô thị văn minh mà thực tế các nước trên thế giới đã vận dụng thành công. Nếu được thực hiện khoa học, đáp ứng đầy đủ cơ sở hạ tầng để tạo tính kết nối, tránh ảnh hưởng đến lợi ích của người đi bộ và người dân trong khu vực thì phố đi bộ sẽ giúp giảm ùn tắc giao thông, nâng cao hiệu quả sử dụng giao thông công cộng; cải thiện doanh thu từ du lịch và góp phần tạo nên không gian văn hóa, văn minh đô thị.
