Sản xuất hàng hóa ở vùng gò đồi Quảng Trạch

Những triệu phú vùng đồi

Qua giới thiệu của Hội Cựu chiến binh địa phương, chúng tôi đến thăm trang trại của ông Tưởng Văn Phán ở xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch. Nắng như đổ lửa song nhìn từ xa trang trại của ông Phán xanh mát một vùng. Ông Phán cho biết: "Năm 1982, tôi rời quân ngũ trở về quê, cuộc sống có phần tù túng. Với bản lĩnh của người lính, tôi quyết định đưa gia đình lên vùng đồi khai hoang tạo dựng cuộc sống mới. Ban đầu là vùng đất thung lũng để trồng lúa nước, nuôi gia cầm để ổn định đời sống. Tích lũy thêm được chút vốn liếng và kinh nghiệm, tôi mạnh dạn vay vốn mở rộng sản xuất, lập trang trại. Ngày qua ngày, cả gia đình tôi cùng nhiều lao động địa phương đã biến quả đồi lúp xúp cây bụi thành trang trại xanh mát với hơn chín ha cây keo lai và cây tràm, đàn trâu, bò 30 con và hàng nghìn con gia cầm, mỗi năm gia đình tôi thu nhập hơn 400 triệu đồng...".

Theo con đường liên huyện từ xã Quảng Phú lên xã Quảng Hợp, chúng tôi bắt gặp nhiều trang trại như thế. Ghé thôn Hạ Lý, xã Quảng Châu, nhiều người kể về tấm gương vượt khó làm giàu của anh Đặng Chính Quy. Anh Quy kể chuyện làm giàu của mình rất đơn giản: "Ở vùng đồi này, nếu biết đầu tư trồng rừng kết hợp chăn nuôi thì rất dễ giàu lên. Tôi trồng năm ha keo lai, không cần phải đầu tư chăm sóc gì nhưng 5 năm thu hoạch một lần, hơn 80 triệu đồng/ha. Dưới tán rừng, tôi nuôi lợn, bò và thả gà, mỗi năm thu từ 100 đến 150 triệu đồng". Ở thôn Vân Tiền, xã Quảng Lưu, anh Phạm Đức Giang được coi là người trồng nhiều tiêu nhất. Anh cười: "Chưa hẳn tôi trồng nhiều nhất đâu, nhưng cây hồ tiêu đã giúp nhiều hộ dân nơi đây có của ăn của để". Anh Giang dẫn chúng tôi đi thăm vườn tiêu hơn 600 gốc của mình và tâm sự, trước đây, anh trồng nhiều loại cây song cây hồ tiêu có hiệu quả nhất. Thời gian đầu chưa có kinh nghiệm, hồ tiêu chết nhiều, anh vào vùng trồng tiêu Tân Lâm, nổi tiếng ở Quảng Trị học hỏi cách thức rồi về áp dụng. Vườn tiêu đã cho thu hoạch 5 năm nay, mỗi năm hơn 200 triệu đồng.

Chủ tịch UBND xã Quảng Lưu Biền Ngân cho biết, mấy năm nay, người dân nắm bắt xu hướng phát triển của vùng gò đồi nên đã nhận đất để trồng rừng kết hợp chăn nuôi, cải tạo vườn tạp trồng các loại cây công nghiệp có giá trị. Toàn xã hiện có gần 200 mô hình đồi, rừng mang lại thu nhập gần 20 tỷ đồng. Nhờ vậy từ một xã có gần 50% số hộ nghèo năm 2005, đến nay còn hơn 9%. Xã miền núi Quảng Lưu cũng đang phấn đấu cán đích nông thôn mới trong năm nay.

Khai thác tiềm năng vùng đồi

Quảng Trạch có gần 28.000 ha gò đồi, chiếm hơn nửa diện tích toàn huyện, trong đó hơn 14.000 ha đất lâm nghiệp. Để phát huy tiềm năng 5 năm qua, địa phương đã ban hành các nghị quyết, chính sách khuyến khích người dân phát triển kinh tế, xem đây là hướng phát triển lâu dài, bền vững. Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Quảng Trạch Đặng Xuân Thọ cho biết: "Trong phát triển kinh tế vùng gò đồi, huyện Quảng Trạch xác định phát triển các mô hình kinh tế trang trại, gia trại gắn với thế mạnh trồng rừng và chăn nuôi. Trong đó, địa phương chú trọng hướng dẫn, khuyến khích người dân trồng các loại cây có giá trị cao như hồ tiêu, cao-su. Huyện Quảng Trạch đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, lồng ghép các dự án hỗ trợ về cây, con giống, thí điểm các mô hình áp dụng tiến bộ kỹ thuật để người dân nắm bắt, học hỏi và nhân rộng...".

Theo quy hoạch phát triển cây cao-su của tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2010 - 2015, vùng trọng điểm trồng cao-su của huyện Quảng Trạch tập trung tại năm xã Quảng Lưu, Quảng Châu, Quảng Tiến, Quảng Thạch và Quảng Hợp. Đến nay, toàn huyện đã trồng được gần 500 ha cao-su. Dù giá mủ caosu trên thị trường đang ở mức thấp song người dân vùng đồi Quảng Trạch vẫn đánh giá cao loại cây công nghiệp dài ngày này và họ tin một ngày không xa, giá mủ cao-su sẽ được cải thiện, đời sống người dân ổn định hơn. Diện tích cây cao-su vẫn đang tiếp tục được mở rộng. Với cao-su, thời gian đầu khi cây chưa khép tán, người dân ở đây có thể trồng xen các loại cây ngắn ngày khác như sắn, lạc mang lại nguồn thu theo hướng "lấy ngắn nuôi dài".

Cuối tháng 3 vừa qua, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tổ chức lễ khởi công dự án Làng thanh niên lập nghiệp Quảng Châu nhằm khai thác hiệu quả vùng gò đồi Quảng Trạch. Làng là nơi định cư của 100 hộ gia đình thanh niên xã Quảng Châu và các địa phương trong khu vực, đồng thời giải quyết việc làm cho hơn 200 lao động trẻ khác. Làng sẽ trồng hơn 410 ha cây cao-su, hơn 44 ha cây màu. Kết hợp phát triển chăn nuôi 400 đến 600 con trâu, bò tập trung với đàn lợn 800 đến 1.000 con và 4.500 con gia cầm theo quy hoạch đến năm 2020 để bảo đảm nhu cầu thực phẩm tại chỗ và cung cấp cho các vùng lân cận. Dự kiến khi dự án đi vào giai đoạn ổn định, hiệu quả kinh tế của việc trồng rừng kết hợp chăn nuôi đưa lại mức thu nhập bình quân đạt gần 150 triệu đồng/hộ/năm.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Nguyễn Tiến Hoàng đánh giá, việc thành lập làng thanh niên lập nghiệp Quảng Châu sẽ là động lực mới trong phát triển kinh tế - xã hội và di giãn dân tại vùng đồi Quảng Trạch, đáp ứng nhu cầu của thanh niên địa phương về đất sản xuất và định cư lâu dài, vượt khó vươn lên làm giàu ngay trên quê hương.