"Rùa Hoàng gia Cam-pu-chia" trở về nhà

Cuối tháng 5-2005, công an tỉnh Tây Ninh đã bắt giữ một vụ buôn bán động vật hoang dã lớn tại một nhà dân ở thị xã Tây Ninh. Lô hàng gồm 150 kg rùa có nguồn gốc từ Cam-pu-chia.

Trong số đó có một cá thể rùa có tên khoa học là Batagur baska được gọi là " Rùa Hoàng gia Cam-pu-chia" vì nó được Quốc vương nước này bảo vệ. Trước đây, loài động vật quý hiếm này chưa bao giờ được thấy trong các vụ buôn bán động vật hoang dã tại Việt Nam. Các cơ quan chức năng của Việt Nam cũng đã biết chắc chắn nguồn gốc của con rùa nhờ vào chíp điện tử gắn dưới da rùa. Thiết bị này được các nhà nghiên cứu và các cán bộ của Bộ Thuỷ sản Cam-pu-chia gắn vào tháng 2-2003 . Theo chíp điện tử này, nguồn gốc của con rùa được xác định chính xác là ở sông Sre Ambel thuộc miền Nam Cam-pu-chia. Các cán bộ Chi cục kiểm lâm TP Hồ Chí minh và chuyên gia của tổ chức WAR đã phát hiện ra chíp này nhờ một đầu đọc đặc biệt. Mã số in trên chip của con rùa cho thấy con rùa đực này trùng hợp với mã số của con rùa được thả vào tháng 3-2003.

Văn phòng CITES của Cục Kiểm lân đã cùng phối hợp với Cục kiểm lâm Cam-pu-chia cấp phép thả con rùa về Cam-pu-chia. Vì rùa Batagur baska là loài rùa được bảo vệ trong Phụ lục I của CITES, mức bảo vệ cao nhất đối với các loài động vật có nguy cơ bị đe doạ bởi nạn buôn bán. Cục Kiểm lâm Việt Nam cùng với Chi Cục kiểm lâm TP Hồ Chí minh và Chi cục Kiểm lâm Tây Ninh đã nhanh chóng hợp tác với Bộ Thuỷ sản Cam-pu-chia và văn phòng CITES của hai nước để tiến hành đem con rùa này trở lại Cam-pu-chia an toàn vào ngày 14-7.

Ông Douglas Handrie, Điều phối vên Chương trình Bảo tồn Rùa Châu Á của Hiệp hội bảo tồn động thực vật quốc tế (WCS) và Vườn thú Oaveland Metroparks tại Việt Nam, người đã tham gia công tác bảo tồn rùa tại Việt Nam và các nước Châu Á hơn tám năm qua, phát biểu " Đây là một thí dụ điển hình về sự hợp tác rất chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng của các quốc gia trong việc xử lý các vụ buôn bán động vật hoang dã xuyên quốc gia. Trong trường hợp này, một cá thể rùa rất quan trọng đã được thả lại môi trường sống tự nhiên của nó".