Việc hoàn thành sớm các quy hoạch có ý nghĩa rất quan trọng, tạo cơ sở pháp lý để triển khai các dự án đầu tư khu vực quanh Sân bay Long Thành, có dự án đầu tư phục vụ nhu cầu khi sân bay này đi vào hoạt động thì mới thúc đẩy Đồng Nai tăng trưởng kinh tế hai con số.
Tái cấu trúc không gian phát triển
Sau sáp nhập, tỉnh Đồng Nai nằm ở cửa ngõ chiến lược, giao thoa của 3/6 vùng kinh tế trọng điểm: Đông Nam Bộ; Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; Đồng bằng sông Cửu Long; diện tích 12.737 km2, chiếm 3,84% diện tích cả nước, đứng thứ 9/34 tỉnh thành trong cả nước; dân số trên 4,49 triệu người, chiếm khoảng 4,43% dân số cả nước và là tỉnh có dân số thứ 5 cả nước.
Tỉnh Đồng Nai hiện có 95 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó gồm 72 xã và 23 phường. Về quy mô kinh tế, tỉnh Đồng Nai là một trong những địa phương có quy mô kinh tế lớn của cả nước, với gần 678 nghìn tỷ đồng, đứng thứ 4 cả nước. Lợi thế vượt trội của tỉnh Đồng Nai mới là có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ với đầy đủ 5 phương thức giao thông gồm: Đường bộ, đường hàng không, đường sắt, đường hàng hải, đường thủy nội địa; có 10 tuyến cao tốc đã, đang đầu tư, triển khai với tổng chiều dài gần 400 km.
Nhấn mạnh quy hoạch đồng bộ sẽ giúp gỡ nút thắt phát triển đô thị và công nghiệp, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Đồng Nai Trương Thị Hương Bình cho biết: Tỉnh đang tiếp tục đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đồng Nai (sau sắp xếp) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, để kịp thời phê duyệt vào đầu năm 2026 sắp tới.
Tiếp tục hoàn thiện quy hoạch đô thị Biên Hòa, Nhơn Trạch, Trảng Bom, đặc biệt là Quy hoạch đô thị sân bay Long Thành và thực hiện lập quy hoạch chung phường, xã đảm bảo phủ kín quy hoạch trong năm 2026. Đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch phân khu các Khu công nghiệp và các Khu chức năng, xây dựng lộ trình chuyển hóa khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp xanh-công nghệ cao hướng đến đạt chuẩn Net-Zero.
Nhằm huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ quan, doanh nghiệp; tiếp thu những ý kiến phân tích, đánh giá khách quan, đa chiều để hoàn thiện phương án điều chỉnh quy hoạch tỉnh. Qua đó, bảo đảm điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai vừa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, vừa phù hợp với định hướng chiến lược của Trung ương và bối cảnh phát triển của vùng Đông Nam Bộ trong thời kỳ mới.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai rất coi trọng việc tổ chức các hội thảo tập trung bàn riêng vấn đề này. Qua đó, xác định rõ những định hướng, nhiệm vụ, giải pháp đột phá phát triển của tỉnh Đồng Nai trong các lĩnh vực, các ngành kinh tế động lực, khâu đột phá, trọng điểm; trên cơ sở đó hoàn thiện nội dung điều chỉnh Quy hoạch tỉnh đảm bảo khả thi, chất lượng đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh đang đặt ra cấp thiết trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tuyến đến cấp xã phường để lĩnh hội, nắm bắt thông tin thông suốt, nhất quán.
Chìa khóa tạo đà cho phát triển bền vững
Đặt trong tầm nhìn chiến lược, quy hoạch Đồng Nai không còn thuần túy là "thủ phủ công nghiệp" mà đang được định vị trở thành trung tâm giao thương quốc tế, du lịch và dịch vụ, gắn với các đô thị đẳng cấp quốc tế. Do đó, Đảng bộ tỉnh Đồng Nai đã xác định 4 khâu đột phá phát triển về định hướng chiến lược gồm kết cấu hạ tầng, đô thị, du lịch và nguồn nhân lực.
Trong đó, địa phương sẽ tập trung khai thác hiệu quả sân bay Long Thành gắn với mô hình đô thị sân bay và hình thành chuỗi đô thị ven sông Đồng Nai. Song song đó, tỉnh ưu tiên phát triển các dự án nhà ở quy mô lớn, hiện đại, thông minh, bền vững, phát triển các dự án nhà ở kết hợp dịch vụ thương mại, logistics, du lịch sinh thái ven sông Đồng Nai. Bên cạnh đó, tỉnh này cũng sớm phát triển nhà ở theo mô hình TOD (phát triển đô thị theo hạ tầng giao thông công cộng) dọc các tuyến metro, đường sắt đô thị và trục giao thông chính kết nối Thành phố Hồ Chí Minh.
Hơn nữa, Đồng Nai cũng tập trung dịch chuyển các khu công nghiệp cũ ra khỏi nội đô Biên Hòa, nhường chỗ cho các không gian xanh, trung tâm thương mại và đô thị thông minh ven sông Đồng Nai. Đây là bước đi chiến lược để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và các chuyên gia quốc tế đến định cư, thay vì chỉ đến làm việc rồi trở về Thành phố Hồ Chí Minh như trước đây.
Có thể thấy, với tầm nhìn xa, khát vọng lớn, thời gian gần đây, lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã dành rất nhiều sự quan tâm, công sức cho công việc hệ trọng đó là thiết lập đồ án quy hoạch tỉnh Đồng Nai mới bảo đảm chất lượng, khả thi. Việc làm mang tính bước ngoặt này giúp việc thực thi các ý tưởng, mục tiêu chiến lược trong Quy hoạch tỉnh Đồng Nai sau này hiệu quả hơn, đưa địa phương vững vàng bước vào chu kỳ phát triển mới, trở thành điểm đến của dòng vốn và nhu cầu an cư chất lượng cao. Trong đó, động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy chu kỳ phát triển này chính là "siêu dự án" sân bay quốc tế Long Thành. Khi đi vào hoạt động, sân bay Long Thành sẽ là cửa ngõ giao thương quốc tế lớn nhất Việt Nam, tạo ra lực hút khổng lồ cho các ngành dịch vụ logistics, khách sạn, hội nghị và du lịch. Cán bộ, đảng viên, nhân dân tại chỗ kỳ vọng sân bay quốc tế Long Thành chính là bệ phóng để thay đổi hoàn toàn cấu trúc kinh tế, theo định hướng quy hoạch mới của tỉnh Đồng Nai.
Ngay trong quá trình điều chỉnh, hoàn thiện quy hoạch, vấn đề quan trọng nhất là nguồn lực để hiện thực hóa quy hoạch cũng luôn được nhắc đến. Tỉnh xác định tập trung mời gọi các doanh nghiệp, tập đoàn lớn của thế giới trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, logistics, tài chính đầu tư tại Đồng Nai. Ưu tiên tập trung nguồn lực từ ngân sách nhà nước và các nguồn lực khác cho phát triển Đồng Nai, hạch toán và sử dụng có hiệu quả. Đồng Nai quyết định cơ chế, chính sách về đầu tư công, đầu tư kinh doanh, thu hút đầu tư, các hình thức huy động nguồn lực xã hội, hợp tác công tư; chính sách về sử dụng đất đai, tài nguyên, tài sản công... để khai thác, sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực.
Xây dựng cơ chế khai thác nguồn lực đất đai theo nguyên tắc thu hồi giá trị gia tăng từ đất; nghiên cứu việc thu hồi quỹ đất vùng phụ cận nhà ga, các tuyến giao thông mới để tạo nguồn tái đầu tư hạ tầng, trọng tâm là đường sắt đô thị. Đồng Nai được quyết định các biện pháp, chính sách đặc biệt, khác với quy định của pháp luật để tháo gỡ vướng mắc các dự án chậm triển khai, sớm đưa vào thực hiện nhằm khơi thông, phát huy hiệu quả nguồn lực. Phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân; mở rộng hợp tác công-tư (PPP), nhất là trong hạ tầng đô thị, y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ lõi, công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà, quy hoạch phát triển tỉnh Đồng Nai đang được xây dựng bám sát định hướng của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, có tầm nhìn dài hạn, ổn định và linh hoạt; bảo đảm quy hoạch thực sự là công cụ dẫn dắt sự phát triển, làm cơ sở thống nhất cho tổ chức không gian kinh tế-xã hội, phát triển đô thị, đầu tư kết cấu hạ tầng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường; quy hoạch gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh, ổn định xã hội.
