Quân và dân Phú Thọ chiến đấu bảo vệ bầu trời

Hình ảnh những chiếc máy bay chiến đấu hiện đại bậc nhất của đế quốc Mỹ bị bắn hạ "tan tành xác pháo" trên bầu trời đất Tổ vào mùa đông năm 1972, vẫn vẹn nguyên trong tâm trí nhiều người dân Phú Thọ. Cũng như các cựu chiến binh ở Khu 2, phường Tân Dân (TP Việt Trì), Ðại tá Trần Xuân Vũ, nguyên là trinh sát viên, thuộc Tiểu đội chỉ huy, Ðại đội 3, Tiểu đoàn 38, Trung đoàn 221, Sư đoàn 361 (Quân chủng Phòng không - Không Quân), nguyên là Phó Tham mưu trưởng Lữ đoàn 297, Quân khu 2 luôn đau đáu một nỗi niềm: "Không biết các phi công lái số máy bay bị đơn vị mình và LLVT tỉnh Vĩnh Phú năm xưa bắn rơi, tại khu vực cách Ðền Hùng khoảng 10 km bây giờ thân phận ra sao?". Ông Vũ hy vọng họ còn sống, để rồi một ngày nào đó về thăm lại chốn cũ, cùng nhân dân địa phương nói chuyện "khép lại quá khứ, hướng tới tương lai". Nếu có buổi hội ngộ này, ông Vũ và các phi công đó sẽ chỉ nói về văn hóa, về mọi điều đã trải nghiệm được từ cuộc đời.

Trở lại câu chuyện 40 năm về trước. Rạng sáng 22-12-1972, là mốc thời gian khốc liệt nhất trong cuộc chiến của quân và dân tỉnh Phú Thọ đánh trả máy bay địch. Cái khoảnh khắc đáng nhớ ấy hầu như tất cả người dân đất Tổ không ngủ. Trong đó, ai cũng hân hoan, phấn khích lao lên nóc hầm tránh bom của giặc để được chứng kiến những con "rồng lửa" do bộ đội ta điều khiển lao vút lên bầu trời, giáng trả đòn chí mạng vào những "thần sấm", "con ma", "pháo đài bay B52" của giặc Mỹ. Cũng như bao đồng đội đang có mặt trên trận địa, lúc ấy ông Vũ trực chiến tại trận địa bến Gót, dưới cầu Việt Trì thì phát hiện một chiếc máy bay không người lái của giặc, nên đã khẩn trương báo cáo với cấp trên. Nhận được tin, ngay lập tức Ðại đội trưởng Nguyễn Thanh Bình quyết định hạ lệnh lấy phần tử bắn trong tình huống gấp. Thế rồi, liên tiếp những loạt đạn pháo 37mm hai nòng của đơn vị ông Vũ nhằm thẳng hướng "con ma" địch đang bay dọc bầu trời sông Lô.

Lịch sử ghi dấu LLVT tỉnh Phú Thọ trong những ngày máy bay giặc Mỹ leo thang đánh phá miền bắc, đã phối hợp chặt chẽ các đơn vị bộ đội chủ lực xây dựng tổng cộng 461 trận địa phòng không; trực tiếp tham gia chiến đấu 538 lượt, bắn rơi bảy máy bay các loại của địch, góp phần cùng quân và dân ta, nhất là quân và dân Thủ đô Hà Nội làm nên chiến thắng "Hà Nội - Ðiện Biên Phủ trên không" hào hùng.

Cũng như người dân Phú Thọ, những ngày đầu tháng 12 lịch sử này, bộ đội Lữ đoàn 297 (Quân khu 2) - đơn vị đầu tiên bắn rơi hai "pháo đài bay B52" của đế quốc Mỹ trong chiến dịch 12 ngày đêm đang hướng về kỷ niệm 40 năm Chiến thắng "Hà Nội - Ðiện Biên Phủ trên không" bằng những thành tích vượt trội về công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; thông qua các buổi sinh hoạt, tọa đàm sôi nổi và bổ ích. Trò chuyện với chúng tôi, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đều khẳng định, 40 năm trước, quân và dân ta, trong đó có cán bộ, chiến sĩ của Lữ đoàn 297 đã đánh thắng B52 của giặc Mỹ bằng "ý chí thép", óc sáng tạo, tinh thần quyết chiến quyết thắng. Bởi vậy, đối với thế hệ cán bộ, chiến sĩ bộ đội phòng không - không quân ngày nay, được trang bị vũ khí kỹ thuật hiện đại, được học tập, huấn luyện thuận lợi, cơ bản hơn lớp cha anh đi trước, cho nên nhất định sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ bầu trời của Tổ quốc, quyết không để bị bất ngờ từ các tình huống trên không. Ðại úy Nguyễn Văn Sản, sĩ quan trẻ của đơn vị, sinh ra trên quê hương đất Tổ cho biết: Ðể kiểm soát được bầu trời, thời gian qua, cán bộ, chiến sĩ đơn vị các anh đã phải "khổ luyện", do vậy anh em đã làm chủ được các phương tiện, kỹ thuật trinh sát; thực hành huấn luyện tốt cả ngày lẫn đêm.

"Các anh đã có các phương án nào để bảo vệ bầu trời đất Tổ trong những ngày đơn vị đẩy mạnh thi đua đột kích chào mừng kỷ niệm 40 năm Chiến thắng "Hà Nội - Ðiện Biên Phủ trên không"?" Trả lời câu hỏi này, trên gương mặt còn sạm nắng thao trường, Chính ủy Lữ đoàn 297, Ðại tá Nguyễn Ðức Thu, cho biết: Canh giữ bầu trời Phú Thọ là một trong những nhiệm vụ thường xuyên của đơn vị. Các cơ quan, đơn vị thường xuyên luân phiên cắt cử cán bộ, chiến sĩ trực 24/24 giờ. Ngày thường cũng như vào các dịp ngày lễ, Tết, ngày nắng cũng như ngày mưa, ngày cũng như đêm, các trận địa của đơn vị luôn sẵn sàng chiến đấu cao.