Quản lý tài nguyên bền vững và thúc đẩy chuỗi giá trị nông sản-thực phẩm minh bạch, trách nhiệm

Đây là hoạt động hướng tới Kỷ niệm 70 năm thành lập Đại học Kinh tế Quốc dân (1956-2026) và Kỷ niệm 70 năm thành lập Khoa Bất động sản và Kinh tế tài nguyên.

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Ánh, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh ý nghĩa của việc tăng cường nghiên cứu liên ngành trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên, yêu cầu chuyển dịch năng lượng và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đang đặt ra những thách thức mới đối với nền kinh tế.

Theo Giáo sư, quản lý tài nguyên bền vững và phát triển chuỗi giá trị nông sản-thực phẩm minh bạch, trách nhiệm là hai trụ cột có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ. Các nguồn lực đất đai, nguồn nước, khoáng sản và năng lượng là yếu tố đầu vào thiết yếu. Trong khi đó, việc nâng cao chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các chuẩn mực môi trường đã trở thành điều kiện tiên quyết đối với mọi chuỗi cung ứng.

Tại Hội thảo, các tham luận đã tập trung vào năm chủ đề trọng tâm, phản ánh những vấn đề đặt ra trong quản lý, khai thác tài nguyên bền vững, phát triển chuỗi giá trị nông sản-thực phẩm, chuyển dịch năng lượng, phát triển thị trường carbon và hoàn thiện chính sách hướng tới tăng trưởng xanh.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thịnh, Trường đại học Mỏ-Địa chất trình bày tham luận “Khai thác và sử dụng hiệu quả năng lượng gió ngoài khơi ở Việt Nam gắn với thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững”.

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Nhuần, Học viện Nông nghiệp Việt Nam trình bày tham luận “Phát triển chuỗi nông sản-thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững. Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách đối với Việt Nam”.

Thạc sĩ Bùi Việt Anh, Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển nông nghiệp nông thôn trình bày tham luận “Chính sách thúc đẩy chuỗi nông sản-thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững tại Việt Nam”.

Với tham luận “Xu hướng chuyển đổi chuỗi nông sản-thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững trong hệ thống nông lương toàn cầu gắn với khai thác hiệu quả tài nguyên", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thị Phương Thảo, Trưởng khoa Bất động sản và Kinh tế tài nguyên, Đại học Kinh tế Quốc dân, đã phác họa bức tranh toàn cảnh về những sức ép đa chiều lên hệ thống nông lương toàn cầu từ biến đổi khí hậu cực đoan, đứt gãy logistics do xung đột địa chính trị và gánh nặng "chi phí ẩn" môi trường-y tế ước tính lên tới 12 nghìn tỷ USD mỗi năm.

Thực trạng này đòi hỏi chuỗi giá trị nông sản-thực phẩm phải dịch chuyển căn bản từ mô hình thâm canh tối đa hóa sản lượng sang phương thức kinh doanh minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Chung quanh vấn đề “Phát triển thị trường carbon tại Việt Nam hướng tới tăng trưởng xanh: cơ hội, thách thức và giải pháp chính sách”, Tiến sĩ Đặng Thị Minh Hiền, Trường đại học Thủ đô Hà Nội nhấn mạnh: Việt Nam đã chuyển từ giai đoạn xây dựng khung pháp lý sang phân bổ hạn ngạch và hình thành hạ tầng thị trường thí điểm. Thị trường carbon có thể góp phần giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy đổi mới công nghệ, huy động tài chính xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu và cải thiện quản trị doanh nghiệp.

Tuy nhiên, quá trình triển khai còn đối mặt với hạn chế về chất lượng dữ liệu, năng lực đo đạc, báo cáo và thẩm định, mức độ khan hiếm của hạn ngạch, thanh khoản thị trường, chất lượng tín chỉ và chênh lệch năng lực giữa các doanh nghiệp.

Vì vậy nghiên cứu đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng đo đạc, báo cáo và thẩm định, xây dựng lộ trình đấu giá hạn ngạch, kiểm soát tín chỉ bù trừ và sử dụng nguồn thu cho chuyển đổi xanh, công bằng.

Tiếp nối các báo cáo tham luận, phiên thảo luận mở đã tạo diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý trao đổi những vấn đề thực tiễn, chia sẻ góc nhìn đa chiều và thảo luận các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển chuỗi giá trị nông sản-thực phẩm theo hướng minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Thông qua việc kết nối các cơ sở giáo dục đại học, cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, Hội thảo góp phần thúc đẩy hợp tác nghiên cứu liên ngành, tăng cường sự gắn kết giữa tri thức khoa học với yêu cầu thực tiễn. Những vấn đề được đặt ra tại diễn đàn cũng mở thêm hướng nghiên cứu và trao đổi chính sách nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực tài nguyên, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam và hướng tới mô hình phát triển kinh tế xanh, minh bạch, có trách nhiệm.