Văn bản hợp nhất về quản lý, sử dụng nghĩa trang và cơ sở hỏa táng do Bộ Xây dựng ban hành ngày 27/2/2026 nêu rõ, các công trình nghĩa trang, cơ sở hỏa táng phải được xây dựng phù hợp với quy hoạch hệ thống đô thị, nông thôn, quy hoạch tỉnh và quy hoạch chi tiết đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc đầu tư xây dựng phải tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng và bảo vệ môi trường.
Quy định mới tiếp tục siết chặt diện tích đất tối đa cho phần mộ cá nhân nhằm sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai. Cụ thể, diện tích đất cho mỗi phần mộ hung táng và chôn cất một lần không vượt quá 5m²; đối với phần mộ cát táng, diện tích tối đa là 3m². Các địa phương có trách nhiệm cải tạo, chỉnh trang nghĩa trang hiện hữu chưa đáp ứng yêu cầu về cảnh quan, môi trường; đồng thời xây dựng lộ trình đóng cửa, di dời đối với các nghĩa trang gây ô nhiễm nghiêm trọng hoặc không còn phù hợp quy hoạch.
Một trong những trọng tâm của chính sách là khuyến khích người dân lựa chọn hình thức hỏa táng văn minh, hiện đại, góp phần thay đổi thói quen mai táng lạc hậu, bảo vệ môi trường sống và tiết kiệm quỹ đất. Nhà nước hỗ trợ chi phí hỏa táng, vận chuyển và các chi phí liên quan tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương.
Nhằm huy động nguồn lực xã hội, Chính phủ khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư xây dựng, quản lý và vận hành nghĩa trang, cơ sở hỏa táng. Chủ đầu tư được hưởng các chính sách ưu đãi về đất đai, giải phóng mặt bằng, thuế và huy động vốn theo quy định pháp luật; đồng thời phải công khai giá dịch vụ, giá chuyển nhượng quyền sử dụng phần mộ cá nhân, bảo đảm minh bạch và quyền lợi người sử dụng.
Chính sách mới thể hiện tính nhân văn thông qua việc hỗ trợ các đối tượng bảo trợ xã hội và gia đình chính sách. Quy định về đăng ký trước phần mộ cá nhân tại các nghĩa trang đầu tư từ ngân sách nhà nước được thực hiện chặt chẽ, ưu tiên các đối tượng như người từ 70 tuổi trở lên, người mắc bệnh hiểm nghèo hoặc người có vợ, chồng đã an táng tại nghĩa trang đó.
Thực hiện chủ trương cải cách hành chính, các quy định mới đã bãi bỏ một số thủ tục không cần thiết, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật.
Bộ Xây dựng thực hiện chức năng quản lý nhà nước thống nhất trên phạm vi cả nước, phối hợp các bộ, ngành liên quan hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giữ vai trò chủ chốt trong ban hành quy định cụ thể, bố trí ngân sách hằng năm và tăng cường thanh tra, xử lý vi phạm trong quản lý nghĩa trang, cơ sở hỏa táng trên địa bàn.
Việc hoàn thiện khung pháp lý thông qua văn bản hợp nhất được kỳ vọng tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý đô thị, góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, nghĩa tình và phát triển bền vững.