Năm 1996, Huỳnh Viện, sinh 1960 ở phường Quảng Phú, thị xã Quảng Ngãi thành lập cơ sở kinh doanh tư nhân Hoàng Việt, hoạt động thu mua, chế biến hàng nông, lâm, hải sản, tháng 3-2001, thành lập Công ty TNHH Hoàng Việt và trực tiếp làm giám đốc, Lê Viết Lãm làm Phó Giám đốc kinh doanh, Huỳnh Thị Hoa làm Phó Giám đốc kiêm Kế toán trưởng và khoảng 10 nhân viên, với ngành nghề kinh doanh chính là hàng nông, lâm, hải sản, thương mại, may mặc, kim khí, điện máy...
Lợi dụng Luật Thuế giá trị gia tăng năm 1997 quy định đối với các cơ quan kinh doanh mua hàng nông, lâm, hải sản của người trực tiếp đánh bắt, sản xuất được khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào theo tỷ lệ % doanh số mua vào từng loại hàng, Công ty TNHH Hoàng Việt đã lập các chứng từ giả để khấu trừ, xin giảm lỗ và trốn thuế thu nhập doanh nghiệp trong nhiều năm liền, chiếm đoạt của Nhà nước hơn 16,4 tỷ đồng. Hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Hoàng Việt thể hiện sự gian dối, kê khai khống nhiều chứng từ quan trọng để chiếm đoạt tài sản của Nhà nước.
Cụ thể, trong kinh doanh mặt hàng hải sản, Huỳnh Viện và Lê Viết Lãm đi mua hàng thành phẩm rồi bán tại chỗ nhưng chỉ đạo cho nhân viên công ty lập chứng từ giả, lập bản kê 04, lập chứng từ thu - chi, xuất - nhập khẩu, giả hợp đồng gia công, chế biến để báo cáo quyết toán với Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi khấu trừ thuế GTGT đầu vào của từng lô hàng. Có lúc, Viện và Lãm đi các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, Hải Dương, TP Hồ Chí Minh... mua hàng hải sản được chế biến theo quy cách có sẵn, trực tiếp giao cho chủ hàng theo hợp đồng (tư thương chịu chi phí mua hàng, gia công, vận chuyển).
Khi nhận được hàng, Viện hoặc Lãm điện, fax về công ty ở Quảng Ngãi để Huỳnh Thị Hoa biết các loại hàng, giá mua, giá bán, số lượng hàng, nơi bán hàng, danh sách người bán hàng, từ đó Hoa viết hóa đơn GTGT xuất bán hàng gửi cho Viện và Lãm để giao cho đơn vị mua hàng. Viện hoặc Lãm nhận tiền bán hàng và trả tiền mặt cho tư thương. Huỳnh Thị Hoa căn cứ các số liệu do Viện và Lãm cung cấp, cùng các kế toán, nhân viên lập bảng kê 04 giả của người trực tiếp sản xuất hàng hải sản và lập hồ sơ giả về gia công, chế biến, lập phiếu nhập kho, xuất kho, thu - chi tiền... Sau thời gian 2-3 tháng, Lãm về Quảng Ngãi ký vào các bản kê và giả chữ ký trong hợp đồng của người gia công, chế biến, nhận tiền công...
Dựa vào hồ sơ khai khống, Huỳnh Viện báo cáo quyết toán khấu trừ thuế GTGT đầu vào và được Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi đồng ý cho khấu trừ trong 3 năm (1999-2001), với 499 hợp đồng gia công giả, 1.079 bảng kê 04 giả, tổng doanh số mua vào 291.308.678.185 đồng và được khấu trừ thuế GTGT 13.020.528.703 đồng.
Ngoài thủ đoạn chiếm đoạt tiền hoàn thuế GTGT, năm 1999, doanh nghiệp Hoàng Việt đã lập giả chứng từ chi phí gia công, chế biến và tổ chức tổng kết hoạt động của đơn vị làm ăn thua lỗ, từ đó xin giảm thuế GTGT đã được Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi quyết định giảm thuế là 857.969.155 đồng (thực tế, doanh nghiệp Hoàng Việt mua hàng thành phẩm, mua đứt bán đoạn, không có hoạt động chế biến, không có chi phí sản xuất và không thuộc diện được giảm thuế).
Rõ ràng việc kinh doanh của Công ty TNHH HoàngViệt không bảo đảm chế độ tài chính kế toán theo quy định của Bộ Tài chính. Nhiều năm công ty hoạt động thiếu sổ sách, kế toán theo dõi việc mua bán, chế biến, chi phí sản xuất và hạch toán lỗ lãi. Do vậy, mức thuế thu nhập của doanh nghiệp Hoàng Việt phải nộp cho Nhà nước trong 3 năm (1999-2001) được ấn định theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị định 30 của Chính phủ là 2.674.708.948 đồng (đã nộp được 100.480.000 đồng). Như vậy, qua 3 năm hoạt động, Công ty TNHH Hoàng Việt đã lợi dụng sơ hở của Chính sách Nhà nước chiếm đoạt hơn 16,4 tỷ đồng. Ðây là một khoản tiền khá lớn đối với một tỉnh nghèo như Quảng Ngãi và là vấn đề có liên quan đến các ngành chức năng của tỉnh.
Vụ án trốn thuế ở Công ty TNHH Hoàng Việt đã được Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi xét xử với tội danh "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" (với mức án tuyên phạt: Huỳnh Viện tù chung thân, Lê Viết Lãm 14 năm tù, Huỳnh Thị Hoa 7 năm tù), nhưng dư âm của vụ án vẫn chưa kết thúc. Nhiều người khi dự phiên tòa rất bất bình. Vì sao một số cán bộ cục thuế liên quan đến vụ án lại không đưa ra xét xử cùng lúc để có điều kiện so sánh mức độ vi phạm pháp luật? Công ty TNHH Hoàng Việt kinh doanh vi phạm pháp luật, nhưng trong đó có một phần trách nhiệm của cán bộ thuế.
Ðề cập việc một số cán bộ có liên quan đến Công ty TNHH Hoàng Việt, ông Nguyễn Hồng Sơn, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi cho biết: "Ðúng ra một số cán bộ thuế vi phạm pháp luật được xét xử cùng với vụ án Hoàng Việt thì hợp lý nhất, nhưng do tính chất vụ án phức tạp nên sẽ xử lý trong vụ án khác".
Dư luận nhân dân ở thị xã Quảng Ngãi đề nghị xử lý nghiêm minh những cán bộ thuế có liên quan đến vụ trốn thuế của Công ty TNHH Hoàng Việt.
