Việt Nam tiến tới thịnh vượng: cơ hội nhưng cũng đầy thách thức

Con đường tiến tới thịnh vượng của Việt Nam có nhiều cơ hội và nhiều thách thức là nhận xét của đông đảo đại biểu tại cuộc hội thảo bàn tròn cấp cao  lần thứ 4 do Viện Khoa học xã hội Việt Nam, Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Cơ quan tổ chức phát triển Thụy Điển (SIDA) tổ chức ngày 16-6, tại Hà Nội.

Tại hội thảo, ông Peter Peterson, cựu đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam cho rằng: sự thành công trong tiến trình đổi mới đã làm cho các nước phải nhìn nhận Việt Nam là một phần của thế giới; đồng thời đã nâng cao vị thế, uy tín, vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong báo cáo của Viện Khoa học xã hội Việt Nam đã chỉ rõ: đổi mới thành công đã giúp nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng ở mức 8% GDP, trong đó khu vực tư nhân đã đóng góp khoảng nửa GDP cả nước, xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới, xuất khẩu lớn về cà-phê, dầu thô, dệt may, thủy sản, da giày và hạt tiêu. Ngành du lịch phát triển mạnh. Thu nhập bình quân đầu người cũng tăng gần ba lần so với những năm 80 của thế kỷ 20; đồng thời tỷ lệ các gia đình đói nghèo cũng giảm xuống nhanh chóng (dưới 20%). Thành công mà đổi mới có được cơ bản là do sự đầu tư lâu dài và đúng đắn của Chính phủ Việt Nam vào giáo dục, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, dân số rất trẻ và được giáo dục đầy đủ, có ý thức làm việc cần mẫn.

Không có những sức mạnh và văn hóa này thì chính sách Đổi mới đã có thể bị thất bại hoặc bị đình trệ nhiều hơn. Đổi mới đã tiếp tục tăng cường các cơ hội đào tạo cho người dân Việt Nam và các con số thống kê về sức khỏe cộng đồng giờ đây đã có thể sánh với nhiều quốc gia phát triển hơn.

 Tuy nhiên, đổi mới có thể đem lại những thắng lợi về mặt kinh tế lớn hơn nhiều trong khoảng thời gian ngắn hơn, nếu Việt Nam không bỏ lỡ hai cơ hội lớn: thời kỳ xảy ra cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á năm 1997 và việc có thể ký Hiệp định Thương mại song phương giữa Việt Nam- Hoa Kỳ sớm hơn để có thể gia nhập WTO.

Ông Hồng Hà, Tổng Thư ký Hội đồng lý luận Trung ương cho rằng: Công cuộc đổi mới chưa có tiền lệ trong lịch sử Việt Nam, nên phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Nghị quyết Đại hội X vừa qua cũng xác nhận: những thành tựu đổi mới đã đạt được chưa xứng với khả năng phát triển và tiềm năng của đất nước. Một phần, là do tư duy trên một số lĩnh vực chậm đổi mới; sự tổ chức thực hiện chưa tốt; một bộ phận cán bộ, công chức kể cả một số cán bộ chủ chốt, yếu kém về phẩm chất và năng lực. Giữa lúc khủng hoảng kinh tế khu vực (năm 1997) nhưng Đảng cộng sản Việt Nam đã họp hội nghị Trung ương 4 (khóa VIII) và quyết định: phát huy nội lực, tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới. Chính lúc đó, các nhà lãnh đạo Việt Nam đã đổi mới rất mạnh mẽ, thể hiện bằng các chủ trương, chính sách, cải cách luật pháp, nhất là Luật Doanh nghiệp, được bạn bè quốc tế đánh giá cao. Còn đối với những cái gọi là cơ hội bị bỏ lỡ cũng cần phải xem xét kỹ bối cảnh, khả năng dưới nhiều góc độ khác nhau cả về tư duy kinh tế, chính trị, đối ngoại và tâm lý xã hội.

Con đường tiến tới thịnh vượng của Việt Nam có nhiều cơ hội và nhiều thách thức, vì vậy cần phải nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, cải cách hành chính, thực thi chính sách công khai, minh bạch và kiên quyết phòng chống tham nhũng, tích cực hội nhập quốc tế.