Phương Viên ngày ấy, bây giờ

Ông Hoàng Sinh Thiện hiện cư trú tại thôn Nà Làng, xã Phương Viên năm nay 80 tuổi nhưng vẫn còn hoạt bát nhanh nhẹn và minh mẫn. Trong những ngày toàn Ðảng, toàn dân và địa phương ông đang có nhiều hoạt động kỷ niệm 64 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, những ký ức chưa bao giờ phai mờ trong tâm trí ông Thiện 64 năm trước lại ùa về. Ông Thiện ràch rọt kể: Buổi chiều ngày 4-5-1945 (tức ngày 23-3 âm lịch) - lúc đó ông 16 tuổi, đang trông em thì có người đến nhà bảo đi tìm bố về ngay có người cần gặp. Ông liền chạy đi tìm bố, về đến đầu bản thì thấy ba người cầm súng canh gác không cho vào, ông phải trình bày mãi mới được vào bản. Trên đường về, ông thấy đoàn người đang đi ở cánh đồng Nà Thỏm tiến vào phía nhà mình. Chạy về nhà, ông Thiện thấy cảnh tượng chưa từng có ở nhà mình, đó là cứ hai sải tay lại có một người đứng bồng súng kết thành hàng rào chung quanh nhà ông và ông lại phải trình bày như lần trước thì mới được vào nhà. Vài phút sau thấy ông Nông Văn Lạc, cán bộ "nằm vùng" ở huyện Chợ Ðồn dẫn đoàn người vào nhà mình. Sau khi sắp xếp cho đoàn ổn định, bố ông Thiện tên là Hoàng Văn Cao sai người lên nhà ông Pụt Kim bắt lợn về thịt, làm cơm tối. Nhưng trong đoàn có Ông Cụ dáng người gày gò, nhưng đôi mắt rất tinh nhanh, giản dị, dễ gần, mặc bộ quần áo Nùng, đứng lên không cho đi bắt lợn, bảo nhà có gì ăn nấy. Trước khi ăn cơm, Ông Cụ hỏi ông Cao là bố đi đâu, ông Cao thưa rằng bố đang nằm ở trong buồng. Ông Cụ liền bảo mời ra ngồi cùng ăn. Cơm nước xong. Ông Cụ cho gọi các cụ phụ lão, phụ nữ và nhân dân trong bản đến nhà nói chuyện.

Ðến bây giờ ông Thiện vẫn nhớ như in điều mà Ông Cụ căn dặn dân bản trong buổi tối nói chuyện ấy: Bà con phải đoàn kết. Ông Cụ giải thích đoàn kết là một chiếc đũa thì trẻ con bẻ cũng gãy, nhưng mười chiếc đũa bó lại thì người lớn cũng không bẻ được. Ông Cụ phân tích, đoàn kết để đánh ba thứ giặc: Giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm.

Ông Thiện kể tiếp: Chiều hôm ấy có một toán lính Nhật từ thị xã Bắc Cạn vào huyện Chợ Ðồn, cách nhà ông chừng sáu cây số nên nói chuyện xong Ông Cụ yêu cầu phụ nữ, trẻ em và người già thì vào lán trong rừng ngủ để đề phòng lính Nhật, còn người khỏe mạnh thì cùng với bộ đội của đoàn đề phòng, canh gác cho tốt. Lính Nhật vào Chợ Ðồn, hôm ấy dân quân địa phương báo cáo ý định kết hợp với bộ đội của Ông Cụ đánh toán lính Nhật. Nhưng Ông Cụ hỏi:

- Nó bao nhiêu quân?

- Súng ống đạn dược thế nào?

Không ai trả lời được câu hỏi đó, nên Ông Cụ không cho đánh và bảo: Ðánh thì phải tiêu diệt hết toán lính Nhật, nếu không sau đó nó trả thù thì nhân dân địa phương sẽ khổ.

Ông Thiện cho biết, sáng sớm hôm sau Ông Cụ và Ðoàn đi sớm theo khe Khuổi Luông, vượt núi sang Bằng Viễn để đi đến Tân Trào... và ông không biết Ông Cụ là ai, chỉ biết rằng đó là một người rất quan trọng của Việt Minh.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ông Thiện và người dân xã Phương Viên mới biết Ông Cụ đọc bản Tuyên ngôn Ðộc lập bất hủ khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa là Bác Hồ, người đã từng ngủ tại nhà mình và căn dặn dân bản. Những năm sau đó gia đình ông Thiện luôn là gia đình gương mẫu ở thôn, bản thân ông là đảng viên, đã đi công tác ở nhiều nơi, hiện nay có một người con và một người cháu đều là đảng viên.

Những năm qua, Ðảng bộ và các dân tộc Tày, Dao xã Phương Viên luôn luôn đoàn kết thực hiện lời căn dặn của Bác Hồ 64 năm trước để xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, trở thành xã điển hình không chỉ ở huyện Chợ Ðồn mà của cả tỉnh Bắc Cạn. Ðến nay, Phương Viên là xã Anh hùng LLVTND, xã có 814 hộ, đông hơn trước rất nhiều lần, nhưng số hộ nghèo chỉ còn 3,3%; Ðảng bộ xã có 242 đảng viên, từ năm 1992 đến năm 2008 liên tục được công nhận đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh; bình quân lương thực đạt 650 kg/người/năm, gần như cao nhất tỉnh. Chủ tịch UBND xã Phương Viên Nguyễn Duy Thưởng cho biết, công cuộc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã đang có những chuyển biến tích cực, toàn xã có 76% số hộ đạt gia đình văn hóa, xã đạt tiêu chuẩn phổ cập giáo dục THCS; bình quân năm hộ có một máy cày mi-ni thay trâu làm sức kéo.

Thực hiện Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", Phương Viên có cách làm thiết thực, hiệu quả gắn với việc nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ và tinh thần trách nhiệm của đảng viên đối với đời sống nhân dân. Ðó là chi bộ chỉ đạo các thôn bầu ban giám sát để thực hiện bê-tông hóa đường giao thông từ trục chính vào các thôn. Xã hỗ trợ các thôn từ hai đến bốn triệu đồng để mua xi-măng, mỗi hộ đóng góp một tạ xi-măng; phát huy tinh thần gương mẫu, mỗi đảng viên tự nguyện đóng thêm một bao xi-măng trị giá bằng tiền để làm đường. Phương Viên ngày càng đổi mới, hai năm nay tất cả 19 thôn của xã đều có đường bê-tông từ trục chính và thôn đi lại thuận lợi. Ðồng thời nhờ sự chỉ đạo của các chi bộ, mặc dù số tiền dân đóng góp để làm đường bê-tông là khá lớn, nhưng không bị thất thoát, vì có ban giám sát, tất cả các khoản chi đều được công khai minh bạch, tình đoàn kết làng xã thêm gắn bó, hình ảnh của người đảng viên càng thân thiết, gần gũi với nhân dân.

THẾ BÌNH