Phú Yên kỷ niệm 55 năm Ngày Đồng khởi Hòa Thịnh

Trước yêu cầu của cuộc đấu tranh cách mạng mới, đầu năm 1959, Trung ương Đảng ra Nghị quyết số 15 xác định nhiệm vụ cơ bản của cách mạng miền nam là “Giải phóng miền nam khỏi ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thực hiện độc lập, dân chủ và người cày có ruộng, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền nam”, “Con đường phát triển cơ bản của cách mạng miền nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân”.

Dưới ánh sáng Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng, phong trào cách mạng ở tỉnh Phú Yên chuyển sang giai đoạn phát triển mới. Tháng 9-1960, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Yên lần thứ nhất được tổ chức tại căn cứ Thồ Lồ (huyện miền núi Đồng Xuân) đề ra chủ trương, biện pháp đẩy mạnh phong trào Đồng Khởi ở đồng bằng, tuyển thanh niên xây dựng lực lượng vũ trang, xây dựng vùng căn cứ và cơ sở quần chúng…

Lãnh đạo và nhân dân tỉnh Phú Yên dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Đồng khởi Hòa Thịnh.

Đúng 19 giờ tối, ngày 22-12-1960, lực lượng tham gia Đồng Khởi bắt đầu hành quân từ dốc Đá Ngó, hốc Cây Quăng, Đá Chồng, Hòn Chuối ra đến gò Mả Vôi thôn Phú Hữu, rồi chia thành ba cánh tiến đến trụ sở xã, nổ súng đánh vào trung đội dân vệ, bắt hai tên đại diện xã, thu toàn bộ con dấu, tài liệu ngân quỹ mang về trụ sở xã để mít-tinh.

Do được vận động từ trước, nên khi nghe tiếng súng nổ ở trung tâm xã, hàng nghìn quần chúng từ các hướng đổ ra đường, mang theo gậy gộc, giáo mác kéo về trụ sở xã tại Mỹ Xuân dự mít-tinh biểu dương tinh thần anh dũng của đồng bào không sợ hiểm nguy, hưởng ứng lời kêu gọi của cách mạng đứng lên lật đổ chính quyền độc tài Ngô Đình Diệm. Hòa Thịnh trở thành xã đầu tiên của đồng bằng khu V do chính quyền cách mạng làm chủ. Đúng 3 giờ sáng, ngày 23-12-1960, cuộc mít-tinh kết thúc cũng là lúc lực lượng vũ trang hành quân tỏa ra các thôn chung quanh, nhân dân chia làm nhiều hướng trở về.

Sau Đồng khởi Hòa Thịnh, nhân dân các xã Hòa Mỹ, Hòa Đồng, Hòa Tân, Hòa Phong, Hòa Hiệp đã tiến hành vũ trang, nổi dậy diệt ác, phá kèm. Phong trào Đồng khởi Hòa Thịnh là cuộc nổi dậy mở đầu có ý nghĩa hết sức quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trên chiến trường tỉnh Phú Yên và đồng bằng khu V. Thắng lợi của phong trào Đồng khởi ở miền nam trong hai năm 1959 và 1960, trong đó có Đồng khởi Hòa Thịnh là minh chứng sinh động khẳng định Nghị quyết Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề ra là hoàn toàn đúng đắn và kịp thời. Đảng bộ tỉnh Phú Yên đã cùng với các Đảng bộ ở miền nam quyết tâm hành động, chuyển từ thế bảo toàn lực lượng sang thế tiến công bất ngờ, dồn dập vào khâu yếu của địch, đó là chính quyền cơ sở ở nông thôn.

Thắng lợi của Đồng khởi Hòa Thịnh có vai trò quyết định của các cấp ủy Đảng từ tỉnh đến cơ sở, quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối của Trung ương Đảng, nhận định đúng tình hình, nắm chắc thời cơ, chọn địa bàn thích hợp, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng quân sự - chính trị - binh vận với lực lượng quần chúng nhân dân trong xã và các xã lân cận… bảo đảm cho Đồng Khởi nổ ra giành thắng lợi gọn gàng, nhanh chóng.

Khu di tích lịch sử Đồng khởi Hòa Thịnh.

Phát huy truyền thống cách mạng của Đồng Khởi Hòa Thịnh, sau giải phóng, Đảng bộ, quân và dân Phú Yên đoàn kết một lòng, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, thách thức, vững bước tiến lên giành được nhiều thắng lợi to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ra sức xây dựng tỉnh Phú Yên ngày càng phát triển giàu đẹp.

Nhân dịp này, thừa ủy nhiệm của Chủ tịch nước, đồng chí Huỳnh Tấn Việt, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Yên trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ tranh nhân dân cho đồng chí Đào Khắc Nhạn, nguyên Chính trị viên Đại đội Công binh 150 thuộc Tỉnh đội Phú Yên; khánh thành Khu di tích lịch sử Đồng khởi Hòa Thịnh với kinh phí hơn 20 tỷ đồng.