Hậu cần cho những “nhiệm vụ đặc biệt”

Bữa ăn của kỷ luật và niềm tin

Giữa lòng biển sâu, nơi ánh sáng tự nhiên hiếm hoi, áp lực nước cao và tiếng máy vận hành không ngừng nghỉ, thủy thủ Lữ đoàn Tàu ngầm 189 vẫn giữ nhịp sinh hoạt đều đặn với kỷ luật thép. Từng bữa ăn cũng được tổ chức chính xác như một nhiệm vụ chiến đấu.

Với đặc thù làm việc dài ngày trong môi trường kín, không gian chật hẹp, hoàn toàn biệt lập với thế giới bên ngoài, người thủy thủ tàu ngầm phải có sức khỏe thể lực và tinh thần ở mức “siêu nhân”, đạt tiêu chuẩn đặc biệt về tim mạch, hô hấp, thần kinh, khả năng chịu áp lực và chống say; có khả năng tự kiểm soát cảm xúc, giữ bình tĩnh trước mọi tình huống bất trắc.

Để duy trì sức bền thể lực và trạng thái tinh thần tỉnh táo cho người chiến sĩ tàu ngầm là một chế độ hậu cần đặc biệt, những bữa ăn đặc biệt, không chỉ đủ chất mà còn là môi trường giao tiếp tinh thần giữa những người đồng đội.

Trung tá Bùi Văn Hoạt, Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật, Lữ đoàn 189 chia sẻ: "Chuẩn bị cho tàu ngầm đi biển là việc rất công phu. Khoang tàu nhỏ, môi trường đặc thù, nên mọi thứ phải tính toán chi tiết, sắp xếp khoa học ngay từ đầu. Tàu đi bao nhiêu ngày, thực phẩm được chia đúng theo thứ tự từng ngày. Thực phẩm cũng phải chọn kỹ, hạn chế mùi, phù hợp điều kiện kín và rung lắc của tàu.

“Anh nuôi” trên tàu còn phải hiểu biết về kỹ thuật, trọng lượng, độ ẩm, nhiệt độ để sắp xếp thực phẩm cân đối, giữ cân bằng tàu và bảo đảm tuyệt đối an toàn trong suốt hải trình. Có hôm sóng lớn, bếp, xoong nghiêng lắc, “nhà bếp” vẫn cố gắng để có bữa ăn đúng giờ. Anh em chỉ có khoảng 15 phút để ăn rồi lại vào ca trực".

Trung tá Phạm Văn Quý, Trưởng ngành 4-7, Tàu ngầm 182 “Hà Nội” tâm sự: "Bữa ăn là lúc chúng tôi được cùng nhau chia sẻ tâm tư, tình cảm. Dưới lòng biển sâu, đôi khi chỉ cần có chén cơm nóng, bát canh ngọt và vài ba câu chuyện vui của đồng đội là thấy ấm lòng. Ở “mặt trận không tiếng súng” này, những người đầu bếp mang quân hàm đã biến kỹ năng thành kỷ luật, biến kỷ luật thành niềm tin, trách nhiệm, để mỗi bữa ăn là một sự bảo đảm an toàn cho con tàu".

Bữa ăn là lúc chúng tôi được cùng nhau chia sẻ tâm tư, tình cảm. Dưới lòng biển sâu, đôi khi chỉ cần có chén cơm nóng, bát canh ngọt và vài ba câu chuyện vui của đồng đội là thấy ấm lòng. Ở “mặt trận không tiếng súng” này, những người đầu bếp mang quân hàm đã biến kỹ năng thành kỷ luật, biến kỷ luật thành niềm tin, trách nhiệm, để mỗi bữa ăn là một sự bảo đảm an toàn cho con tàu.

Trung tá Phạm Văn Quý,

Trưởng ngành 4-7, Tàu ngầm 182 “Hà Nội”

Trái ngược với thế giới tĩnh lặng trong tàu ngầm, người lính đảo Trường Sa hoạt động trong biển trời rộng mở, khí hậu khắc nghiệt, thời tiết biến đổi nhanh, nhiều hiện tượng bất thường như gió giật mạnh, mưa dông biển, nhiệt độ cao quanh năm, bức xạ mặt trời, tia cực tím mạnh, sóng biển lớn. Môi trường mặn, ẩm đặc biệt ấy tác động không nhỏ đến sức khỏe bộ đội. Việc tiếp nhận hàng hóa, nước ngọt phụ thuộc vào tàu vận tải; khi biển động kéo dài, có khi 2 đến 3 tuần không tiếp tế được.

Trong điều kiện khó khăn, các chiến sĩ vẫn tỉnh táo, ngày đêm đảm đương nhiệm vụ đặc biệt: Quan sát, trực biển liên tục 24/7; bảo vệ chủ quyền, xử lý tàu thuyền nước ngoài xâm phạm; sẵn sàng cứu hộ-cứu nạn trên biển; huấn luyện và bảo dưỡng vũ khí trong điều kiện hạn chế trang thiết bị. Bảo đảm sức khỏe cho chiến sĩ ngoài đảo là chế độ hậu cần đặc biệt với những bữa ăn đủ dinh dưỡng, năng lượng, đa dạng nguồn thực phẩm và đậm tình đồng đội.

Đại tá Trương Quang Đạo, Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Vùng 4 Hải quân cho biết, Vùng 4 tổ chức định kỳ các chuyến tàu chở lương thực, thực phẩm ra đảo với nguồn thực phẩm từ khu tăng gia tập trung của Vùng; cá tươi thu mua trực tiếp từ Hải đoàn 129 và tàu cá ngư dân, vừa bảo đảm chất lượng, vừa gắn kết quân dân. Anh em trên đảo cũng đẩy mạnh tăng gia, trồng rau trong nhà lưới, nuôi gia cầm, gia súc để chủ động cải thiện bữa ăn hằng ngày. Ở Trường Sa, bữa cơm là sợi dây gắn kết, giữ ấm tinh thần giữa bạt ngàn sóng gió.

Thượng sĩ Phạm Tấn Tiến, chiến sĩ đảo Cô Lin chia sẻ: "Mỗi chuyến tàu hậu cần mang thực phẩm ra đảo là một niềm vui. Có thêm rau, thịt, cá tươi, bữa cơm trở nên rộn rã hơn. Quan trọng hơn cả, đó là cảm giác được đất liền luôn quan tâm, tiếp sức cho đảo vượt qua sóng gió".

Những suất ăn "tinh, gọn, mạnh"

Nếu như những người chiến sĩ tàu ngầm, chiến sĩ Trường Sa có điều kiện để ăn bữa cơm “theo mâm” thì có những lực lượng, suất ăn của họ được chú trọng nhiều hơn đến tiêu chuẩn “tinh, gọn, mạnh” do tính chất nhiệm vụ đặc thù không thể có bữa ăn cùng đồng đội để chia sẻ tâm tình. Dù vậy, suất ăn của họ vẫn bảo đảm đủ chất, ngon miệng để người chiến sĩ có đủ sức khỏe hoàn thành nhiệm vụ đặc biệt.

Chiến sĩ đặc công hải quân thường xuyên hoạt động trong môi trường khắc nghiệt, đòi hỏi sức bền, ý chí và thể lực vượt trội, cần một chế độ dinh dưỡng riêng phù hợp đặc điểm nhiệm vụ. Trung tá Phạm Quang Trường, Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 chia sẻ: "Chúng tôi tính toán tỷ lệ tinh bột, thịt, cá, chất xơ hợp lý, chế biến theo định suất thành các gói thực phẩm gọn nhẹ nhưng đủ chất, hợp khẩu vị, dễ bảo quản, dễ mang theo trong hành quân. Ngoài ra, còn có lương khô, thực phẩm dạng tuýp vẫn giữ được hương vị của thực phẩm truyền thống, bảo đảm cho anh em đủ no, đủ chất, tăng cường sức bền và sự tập trung".

Trong khi đó, phi công quân sự hoạt động trong môi trường áp lực sinh lý đặc biệt, áp suất thay đổi nhanh, quá tải lớn, cường độ tập trung cao, liên tục trong nhiều giờ, yêu cầu thể lực, phản xạ, và ổn định thần kinh-tim mạch rất cao. Đại tá Vương Đăng Nam, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 954 Hải quân, cho biết: "Bay biển không có vật chuẩn, địa tiêu, rất dễ nhầm lẫn giữa bầu trời với mặt nước, gió mạnh thay đổi liên tục. Thời gian một chuyến bay dài nhất không quá 4 tiếng. Vì thế việc cung cấp bữa ăn để anh em bảo đảm sức khỏe hết sức quan trọng"

Bay biển không có vật chuẩn, địa tiêu, rất dễ nhầm lẫn giữa bầu trời với mặt nước, gió mạnh thay đổi liên tục. Thời gian một chuyến bay dài nhất không quá 4 tiếng. Vì thế việc cung cấp bữa ăn để anh em bảo đảm sức khỏe hết sức quan trọng.

Đại tá Vương Đăng Nam,

Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 954 Hải quân

Trung tá Mai Việt Quốc, Phó Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Lữ đoàn 954 cho biết: "Phi công và thành viên tổ bay ăn theo chế độ quy định, đầy đủ định lượng, nhiệt lượng để duy trì trạng thái thể lực tốt trong suốt quá trình bay. Việc bảo đảm dinh dưỡng và chế độ kiểm tra sức khỏe định kỳ cho tổ bay là những yếu tố đặc biệt quan trọng cho những chuyến bay an toàn, thắng lợi".

Với người chiến sĩ phòng không, chế độ ăn cũng có đặc thù riêng. Đại tá Nguyễn Thanh Tân, nguyên Sĩ quan điều khiển Tiểu đoàn 61 Tên lửa nhớ lại: "Những năm tháng chiến đấu với máy bay Mỹ, ngoài khẩu phần ăn chung, trắc thủ tên lửa, radar, máy chỉ huy cao xạ còn được cung cấp thêm đường, sữa, đặc biệt là những viên dầu cá bổ sung vitamin A, hôm nào đơn vị thịt lợn là trắc thủ lại được ưu tiên bộ gan giàu vitamin, cho mắt sáng, lọc nhiễu tìm thù chính xác để tiêu diệt".

Trung úy Hoàng Thị Quỳnh Mai, Trung tâm 186, Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng cho hay, sĩ quan tác chiến mạng phải làm việc cường độ cao, liên tục trước màn hình máy tính, đòi hỏi trí tuệ tập trung, tư duy logic, tốc độ phản ứng, khả năng chịu căng thẳng thần kinh để tỉnh táo xử lý sự cố bất ngờ nên được ăn theo suất cho từng người, có thêm một số món tăng cường trí não, ổn định thần kinh - thị giác - thể lực, phù hợp với đặc thù công việc.

Hướng đến chính quy, hiện đại và nhân văn

Thiếu tướng Đỗ Văn Hậu, Cục trưởng Cục Quân nhu, Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật khẳng định: Công tác hậu cần quân đội đang hướng đến sự chuyên nghiệp, chính quy, hiện đại và nhân văn. Mỗi lực lượng của quân đội có nhiệm vụ riêng, môi trường làm việc riêng, nhưng hậu cần luôn đi trước một bước, bảo đảm cho bộ đội đủ sức khỏe, đủ tinh thần để hoàn thành mọi nhiệm vụ.

Ngành hậu cần đã và đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học-kỹ thuật trong mọi khâu công tác, từ tăng gia sản xuất, bảo quản lương thực-thực phẩm, chế biến-nấu ăn, đến quản lý tiêu chuẩn, khẩu phần bộ đội. Nhiều đơn vị đã triển khai phần mềm quản lý định lượng xuất-nhập lương thực, thực phẩm, xây dựng và quản lý thực đơn điện tử, giúp công tác hậu cần trở nên khoa học, chính xác, tiết kiệm và minh bạch hơn. Nhờ đó, từng suất ăn, từng bữa cơm của bộ đội không chỉ đủ lượng, đủ chất mà còn phản ánh bước tiến hiện đại hóa và chuyên nghiệp hóa của ngành hậu cần trong thời kỳ mới.

Để chuẩn bị một mâm cơm tươm tất đã khó, để có một tuýp, một thanh thực phẩm cho người lính làm nhiệm vụ đặc biệt là cả sự nỗ lực thầm lặng của người lính hậu cần. Đằng sau mỗi bữa cơm là mồ hôi, công sức và tấm lòng của những người “anh nuôi” đang vượt qua giới hạn của không gian, thời gian và điều kiện tự nhiên. Bữa ăn không chỉ để giữ sức, mà góp phần giữ tinh thần bộ đội. Một bữa cơm tròn vị là một nhiệm vụ hoàn thành.

Những bữa ăn bình dị ấy chính là nguồn tiếp sức cho ý chí, niềm tin và sức mạnh của những người đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.