Phát triển mạng lưới vận tải hành khách bằng xe buýt đem lại hiệu quả kinh tế cao, giảm tai nạn giao thông, dần thay đổi phương thức tham gia giao thông truyền thống, định hình nếp sống văn minh, hiện đại.
Nhiều doanh nghiệp tham gia vận tải bằng xe buýt
Những năm gần đây, trung bình mỗi năm Thanh Hóa có thêm 60 nghìn xe mô-tô, 3.500 - 4.000 ô-tô đưa vào sử dụng. Người, phương tiện tham gia giao thông ngày một đông, ý thức chấp hành Luật Giao thông còn hạn chế nên mỗi năm có tới 200 vụ tai nạn giao thông. Nhằm giảm mật độ người, phương tiện tham gia giao thông, kiềm chế tai nạn giao thông, tại kỳ họp thứ sáu, HÐND tỉnh Thanh Hóa khóa 15 đã thông qua Nghị quyết về việc trợ giá vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn TP Thanh Hóa và các vùng phụ cận. Khởi đầu tỉnh thực hiện trợ giá phát triển ba tuyến xe buýt: Từ Ga Thanh Hóa đi Sầm Sơn (số 1), Sầm Sơn đi Rừng Thông (số 2) và Tào Xuyên đi Lưu Vệ (số 3) với tổng chiều dài 58 km. Thông qua đấu thầu, tỉnh lựa chọn được ba doanh nghiệp tham gia vận tải hành khách bằng xe buýt, giá trúng thầu trợ giảm 40% so với dự toán ban đầu. Không những vậy, một số doanh nghiệp còn đưa ra định mức rút ngắn thời gian trợ giá từ bốn năm xuống còn hai năm. Ðến thời điểm này, tuyến số 3 từ Tào Xuyên (Hoằng Hóa) đi thị trấn Lưu Vệ (Quảng Xương) đã hết thời gian trợ giá. Dù vậy, không chỉ tăng đầu xe, tần suất hoạt động, doanh nghiệp còn kéo dài tuyến vận tải bằng xe buýt đến Khu kinh tế Nghi Sơn.
Với phương thức doanh nghiệp tự bỏ vốn mua sắm phương tiện, tổ chức dịch vụ vận tải, nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng, ban hành chính sách hỗ trợ, mua lại sản phẩm công ích, tỉnh Thanh Hóa tạo môi trường thuận lợi cho nhiều doanh nghiệp cùng tham gia kinh doanh, tổ chức dịch vụ vận tải. Giám đốc Công ty TNHH Hoa Dũng Hoàng Mạnh Dũng, cho biết: Trên cơ sở khảo sát thị trường, từng có thâm niên, kinh nghiệm kinh doanh vận tải, anh mạnh dạn đăng ký mở tuyến, đầu tư kinh doanh vận tải hành khách bằng xe buýt. Ðưa vào vận hành từ tháng 2-2008 với 11 phương tiện, tần suất hoạt động khoảng 80 lượt/ngày, sau gần một năm hoạt động do số lượng, lượt khách tăng nhanh, nhất là học sinh, sinh viên, bên cạnh việc điều hành hợp lý, tăng tần suất hoạt động vào những giờ cao điểm, doanh nghiệp mua thêm chín phương tiện vận tải đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân. Chủ trương xã hội hóa hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt ở Thanh Hóa đã huy động hiệu quả nguồn lực, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Ðến thời điểm này, các doanh nghiệp tự mua sắm phương tiện, đầu tư nhà xưởng, sửa chữa cơ sở cung ứng xăng dầu, phát triển thêm sáu tuyến vận tải bằng xe buýt, đồng thời kéo dài, mở thêm các tuyến nhánh. Từ 23 phương tiện vận chuyển hành khách trên tổng chiều dài 58 km, qua hai năm hoạt động, số phương tiện vận chuyển hành khách đã tăng lên 124 phương tiện, và quãng đường vận hành kéo dài tới 410 km. Với tần suất 20 phút/chuyến, năng suất vận hành 800 chuyến, vận chuyển 20.000-22.000 lượt người/ngày, mạng lưới vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt đã vươn tới 19 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh Thanh Hóa.
Nâng cao chất lượng dịch vụ, sản phẩm công ích
Theo phản ánh của học sinh và một bộ phận nhân dân, vẫn còn hiện trạng xe chở quá tải, chạy ẩu, dừng trả, đón khách không đúng nơi quy định, chấp hành biểu đồ chạy xe chưa nghiêm. Có doanh nghiệp chưa thực hiện niêm yết chặng đường đi, giá vé đầy đủ trên phương tiện, vi phạm Luật Lao động nên nảy sinh hiện tượng bán vé không đúng giá quy định, lãn công, đình công, tác phong phục vụ của đội ngũ vận hành chưa văn minh, lịch sự. Thêm vào đó cơ sở vật chất phục vụ hoạt động vận tải công cộng như nhà chờ, điểm dừng, điểm đỗ, công trình phụ trợ, hạ tầng giao thông còn thấp kém. Trao đổi ý kiến về vấn đề trên, Trưởng Phòng quản lý vận tải, Sở GTVT Thanh Hóa Vương Quốc Tuấn, cho biết: Ðể làm tốt công tác quản lý, phải có đội ngũ con người. Do vậy, bộ phận chuyên môn tham mưu cho UBND tỉnh chỉ định Công ty cổ phần quản lý và khai thác bến xe Thanh Hóa quản lý hoạt động các tuyến xe buýt và cơ sở hạ tầng hiện có. Thấy rõ những bất cập, yếu kém nêu trên, Giám đốc Công ty cổ phần quản lý và khai thác bến xe Thanh Hóa Lê Xuân Ngân, cho biết thêm: Ngoài lực lượng kiểm tra, giám sát do doanh nghiệp tự tổ chức, đơn vị tăng cường kiểm soát chất lượng phương tiện, biểu đồ vận hành, tần suất hoạt động, giá vé, bảo đảm chế độ đãi ngộ đối với người lao động, quản lý công trình công cộng. Hiện trên các tuyến đều có bộ phận chuyên môn làm việc ba ca/ngày, giám sát hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe buýt. Ngoài ra công ty còn có đội kiểm tra, kiểm soát lưu động, xử lý nghiêm doanh nghiệp, người điều hành phương tiện vi phạm quy chế, quy định hiện hành. Khó khăn lớn nhất là cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động kinh doanh vận tải chưa tương thích dù mỗi năm Thanh Hóa dành hơn một tỷ đồng đầu tư phát triển hạ tầng. Thêm vào đó, ý thức người dân tham gia bảo vệ tài sản công còn thấp, làm nhà chờ, điểm dừng, điểm đỗ vướng công trình dân sinh, hành lang an toàn giao thông. Hiện cơ quan quản lý phải tận dụng, khai thác hành lang giao thông làm bến đầu và cuối của các tuyến xe buýt, ảnh hưởng không nhỏ đến năng lực vận hành, khai thác và yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ.
Theo Phó Giám đốc Sở GTVT Thanh Hóa, Trịnh Tuấn Sinh, phương châm của tỉnh là tiếp tục khuyến khích phát triển tuyến vận tải hành khách bằng xe buýt. Dự kiến đến năm 2010, Thanh Hóa có 20 tuyến với gần 300 xe đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân. Ngoài phát triển các tuyến xuyên tâm, kết nối khu vực trung tâm với vùng phụ cận, tỉnh quan tâm phát triển thêm các tuyến vận tải hành khách nội thị nhằm giảm mật độ người, phương tiện tham gia giao thông. Tất nhiên, cùng với phát triển mạng lưới phải thực thi nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với các loại hình vận tải khác, bản thân các doanh nghiệp vận tải hành khách công cộng cũng nhận thức được vấn đề này và xem đây là khâu quyết định tới hiệu quả kinh doanh và bước đường phát triển doanh nghiệp. Thời gian tới, Thanh Hóa sẽ tăng xuất đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ vận tải hành khách bằng xe buýt tới mức tối đa, đẩy nhanh tiến độ thực thi các hạng mục công trình hạ tầng theo quy hoạch. Tỉnh từng bước chuyển dần các bến xây trong thành phố ra ngoài, dành quỹ đất xây dựng các điểm đỗ xe buýt, có chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng các bến xe ở khu vực miền núi. Vấn đề giao thông tĩnh ở khu vực đô thị cũng được quan tâm cải thiện, đầu tư tương thích, phù hợp với quy hoạch phát triển thành phố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 mà Thủ tướng Chính phủ đã phê quyệt.
MAI LUẬN