Phát triển giao thông Hậu Giang trong thời gian ngắn nhất

Cùng tỉnh mới vượt khó

Tỉnh Hậu Giang được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1-1-2004. Sau khi được thành lập có rất nhiều khó khăn so với các tỉnh khác trong vùng, mức xuất phát điểm của nền kinh tế rất thấp, điều kiện cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội còn yếu kém, đặc biệt là kết cấu hạ tầng giao thông. Toàn tỉnh có ba tuyến quốc lộ đi qua (quốc lộ 1, quốc lộ 61 và quốc lộ Nam Sông Hậu - ÐT.924 cũ) với mặt đường hẹp, khả năng lưu thông rất khó khăn và thường xuyên xảy ra tai nạn. Mạng lưới đường tỉnh gồm chín tuyến dài 153,6 km và trải đều khắp địa bàn tỉnh, nhưng chất lượng còn kém (khoảng 36% cấp phối và đất, còn lại là láng nhựa 3,5 m), khả năng lưu thông rất hạn chế, chỉ bảo đảm lưu thông đi lại bằng xe hai bánh và xe con, chưa tham gia vận chuyển được các loại hàng hóa có khối lượng lớn. Tại trung tâm các huyện, thị xã đều có bến xe (hoặc hình thành các điểm bến) nhưng chưa được quy hoạch và đầu tư. Các tuyến vận tải thủy do địa phương quản lý chưa được phân cấp rõ ràng, trên các kênh rạch còn nhiều chướng ngại vật làm cản trở thuyền bè qua lại.

Trong điều kiện khó khăn như vậy, nhưng được sự quan tâm, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Bộ Giao thông vận tải, Sở Giao thông vận tải phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành có liên quan, chủ động đề ra nhiều biện pháp tích cực, động viên cán bộ, công nhân viên cố gắng vượt qua các khó khăn, trở ngại để thực hiện hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Những năm qua, ngành giao thông vận tải Hậu Giang cũng có không ít khó khăn. Giá cả vật liệu xây dựng, xăng dầu, nhựa đường liên tục biến động ảnh hưởng lớn đến lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng cơ bản; những khó khăn về cơ chế, chính sách do những quy định cũ, lạc hậu chưa sửa đổi kịp thời; các văn bản mới ban hành nhưng thiếu đồng bộ, thống nhất, chưa phù hợp thực tế trong quá trình áp dụng đối với đầu tư xây dựng giao thông. Cuối năm 2006 và đầu năm 2007, năm 2009, Chính phủ, các bộ, ngành ban hành các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thực hiện Luật Xây dựng và Luật Ðấu thầu với những thay đổi căn bản liên quan đến trình tự, thủ tục triển khai dự án đầu tư, phân công phân cấp, hình thức tổ chức quản lý thực hiện dự án. Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật không đồng bộ, nhiều định mức đơn giá chậm được ban hành, sửa đổi nhất là giá ca máy, các định mức chuyên ngành, đến nay hàng loạt những vướng mắc về thể chế chính sách đã từng bước được Chính phủ giải quyết, tuy nhiên cần có thời gian để triển khai, áp dụng vào thực tế. Ðối với việc trượt giá vật tư, vật liệu xây dựng chủ yếu như sắt thép, xăng dầu, nhựa đường chậm được giải quyết, nhất là biến động giá trong thời gian gần đây đã ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ các dự án từ chuẩn bị đầu tư đến khâu triển khai thực hiện dự án. Tương tự như nhiều địa phương khác trong việc thực hiện các dự án giao thông, công tác giải phóng mặt bằng tại Hậu Giang tiếp tục khó khăn phức tạp và kéo dài. Công tác đấu thầu lựa chọn nhà thầu tư vấn, công tác chỉ định thầu thực hiện theo Luật Ðấu thầu qua nhiều bước nên rất mất thời gian. Hệ thống giao thông của tỉnh đã xuống cấp, trước đây đầu tư hệ thống cầu đường tỉnh nhỏ hẹp và không đồng bộ, nhiều cầu sử dụng mặt cầu gỗ nên khai thác không êm thuận và mau hư hỏng, hơn nữa lưu lượng xe hiện nay tăng cao do đó việc bảo đảm giao thông thông suốt vẫn còn hạn chế. Nguồn vốn sự nghiệp giao thông bố trí hằng năm tuy có tăng nhưng vẫn không đủ để thực hiện công tác duy tu, sửa chữa hệ thống giao thông của tỉnh vốn đã xuống cấp.

Thành tích cụ thể, không chung chung

Ðến nay, Hậu Giang đã hoàn thành công tác quy hoạch phát triển GTVT tỉnh Hậu Giang đến năm 2020 và đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 16/QÐ-UBND ngày 27-4-2005. Hệ thống đường bộ có phát triển thêm cụ thể: quốc lộ đi qua địa bàn tỉnh có sáu tuyến dài 165,5 km, trước quy hoạch có bốn tuyến dài 106,5 km; đường tỉnh có 14 tuyến dài 311 km, trước quy hoạch có chín tuyến dài 153,6 km và đường huyện có 74 tuyến dài 579,93 km, trước quy hoạch có 395,9 km. Trong quy hoạch cũng phát triển thêm hệ thống cảng sông và hệ thống bến bãi. Ðối với công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, sở đã thực hiện tốt vai trò tham mưu cho UBND tỉnh ban hành nhiều quyết định quan trọng như: Quyết định về việc ban hành quy định phân cấp đầu tư các công trình giao thông thủy lợi, giao thông nông thôn và thu thủy lợi phí, quỹ phòng, chống lụt bão, giảm nhẹ thiên tai; Quyết định ban hành quy định tạm thời về đăng ký phương tiện thủy nội địa không rõ nguồn gốc trên địa bàn tỉnh Hậu Giang; quyết định đặt tên đường và phân cấp quản lý hệ thống đường tỉnh, đường huyện trên địa bàn tỉnh Hậu Giang.

Công tác đầu tư xây dựng cơ bản được Sở Giao thông vận tải xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng nhất của ngành để vừa thực hiện chủ trương kích cầu đầu tư của Chính phủ, vừa tranh thủ thời cơ thuận lợi để phát triển nhanh cơ sở hạ tầng giao thông vận tải. Xác định như vậy nên công tác xây dựng cơ bản và quản lý công trình giao thông là một điểm mạnh của ngành giao thông vận tải Hậu Giang. Sở chỉ đạo thực hiện khối lượng xây dựng cơ bản luôn hoàn thành vượt mức kế hoạch. Từ năm 2004 đến năm 2009, khối lượng thực hiện xây dựng cơ bản được 1.562,54 tỷ đồng, khối lượng giải ngân được 1.674,41 tỷ đồng. Các công trình do sở quản lý và chỉ đạo thi công đều đạt yêu cầu thời gian,đúng trình tự thủ tục xây dựng cơ bản, bảo đảm chất lượng, mỹ quan công trình. Ðược sự quan tâm của Chính phủ, các bộ, ngành T.Ư, đặc biệt là Bộ Giao thông vận tải đã và đang đầu tư cho tỉnh Hậu Giang nhiều dự án quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương. Cụ thể: Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1: phần đường đã cơ bản hoàn thành. Hiện nay đang triển khai thi công cầu Nàng Mau, cầu Phụng Hiệp. Tuyến Nam Sông Hậu: Ðang tiến hành thi công các gói thầu đường và cầu. Theo thông báo của Ban QLDA Mỹ Thuận, tuyến Nam Sông Hậu (đoạn qua địa bàn tỉnh Hậu Giang) đã hoàn thành gác dầm và đang thi công bản mặt cầu, lan can các cầu trên tuyến. Riêng phần đường đang chuẩn bị dỡ tải để tiến hành thi công kết cấu áo đường. Tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp: đã thi công xong phần nền đường và đang tiến hành gia tải, tháng 3-2009 dỡ tải, ra đá để thi công phần mặt đường; hiện nay các đơn vị thi công đang khẩn trương thi công các cầu trên tuyến: đang thi công mố trụ cầu Sóc Trăng, gia tải đường vào cầu Rạch Côn... Ngay từ thời điểm thành lập tỉnh mới Hậu Giang, Tỉnh ủy, UBND tỉnh xác định giao thông vận tải là một bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, cần ưu tiên đầu tư phát triển đi trước một bước với tốc độ nhanh, bền vững nhằm tạo tiền đề, làm động lực phát triển kinh tế - xã hội, củng cố an ninh, quốc phòng, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh. Ðối với các công trình giao thông do địa phương quyết định đầu tư, sở đã tập trung chỉ đạo thi công hoàn thành và đưa vào sử dụng các công trình: cầu Giồng Sao và cầu Trà Ban (ÐT931), cầu Trắng (ÐT930), ÐT925 (đoạn trung tâm thị trấn Ngã Sáu), đường về trung tâm xã Nhơn Nghĩa A, đường về trung tâm xã Trường Long A. Ðồng thời triển khai nâng cấp các công trình hiện có, đặc biệt là các tuyến ÐT925, ÐT926, ÐT928, ÐT931, ÐT932..., kết hợp xây dựng mới một số công trình phục vụ phát triển kinh tế xã hội như đường nối thị xã Vị Thanh với thành phố Cần Thơ, tuyến giao thông Bốn Tổng - Một Ngàn... Trong năm 2009, đã thi công hoàn thành và đưa vào sử dụng các công trình: đường Tây Sông Hậu; đường Trần Hưng Ðạo nối dài; gói thầu HG01 thuộc dự án đường nối thị xã Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang với TP Cần Thơ; đường ô-tô về trung tâm xã Phương Phú; gói thầu số 1 và 3 thuộc công trình ÐT925; đường ô-tô về trung tâm các xã: Phú An, Ðông Phú, bến xe thị xã Vị Thanh... góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Qua sáu năm thực hiện kế hoạch giao thông nông thôn, bộ mặt giao thông nông thôn Hậu Giang ngày một đổi mới, đường sá thông thoáng, đi lại được thuận lợi, tạo điều kiện cho người dân giao lưu, trao đổi hàng hóa dễ dàng. Sở phối hợp các huyện, thị xã tăng cường công tác quản lý nhà nước và đẩy mạnh phong trào xây dựng giao thông nông thôn. Từ năm 2004 đến năm 2009 đã thực hiện được khối lượng thủy lợi - giao thông nông thôn rất lớn: làm mới và nâng cấp 3.530,70 km đường và 1.702 cầu/30.276,50 md với tổng kinh phí 659,229 tỷ đồng. Ngoài ra, sở đã đề xuất nhiều phương án xây dựng cầu, đường giao thông nông thôn, khuyến cáo sử dụng loại mặt đường phù hợp địa phương để dễ dàng trong quá trình tổ chức thi công, bảo đảm chất lượng, hạ giá thành góp phần vào việc phát triển giao thông nông thôn của tỉnh. Hiện nay, toàn tỉnh có 66/71 xã, phường có đường ô-tô về đến trung tâm xã, đạt 92,96% và 519/523 ấp, khu vực có đường xe hai bánh đi lại được trong hai mùa, đạt 99,23%. Tỉnh Hậu Giang đã được Chính phủ tặng cờ "Dẫn đầu phong trào thi đua phát triển giao thông nông thôn - miền núi năm 2007, năm 2009".

Công tác quản lý chất lượng các công trình được lãnh đạo Sở Giao thông vận tải Hậu Giang quan tâm chỉ đạo ngay từ bước lập dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công. Từ khâu lập thủ tục, xin chủ trương đầu tư, đến đấu thầu và thi công là một quá trình đòi hỏi chủ đầu tư phải thể hiện rõ nét về trách nhiệm. Trong quá trình thi công, các cán bộ giám sát, tư vấn thiết kế thường xuyên có mặt tại hiện trường để giải quyết sự cố nếu có, đồng thời kiểm tra chất lượng công trình theo quy định. Nội phần đấu thầu tư vấn cũng là cả vấn đề, tư vấn cho chủ đầu tư mà không hết trách nhiệm, dẫn đến chất lượng công trình không cao, thiếu hụt, hoặc phát sinh vụ việc liên tục. Rồi khâu xét thầu thi công cũng vậy, nhà thầu phải thật sự có năng lực về tài chính thông qua bảo lãnh của ngân hàng, thông qua kết quả kiểm toán gần nhất để thể hiện tính minh bạch về tài chính của nhà thầu. Ðiều này rất hệ trọng, bởi vì sau khi trúng thầu, đối với những dự án thuộc nguồn vốn ngân sách địa phương thì nhà thầu không được ứng trước vốn, sau khi trúng thầu phải triển khai thi công ngay. Khi trúng thầu, nhà thầu phải làm bản cam kết thực hiện đúng tiến độ từng gói thầu một, trên cơ sở đó chấn chỉnh nhà thầu, xem xét nguyên nhân khách quan, chủ quan, là cơ sở để gia hạn hợp đồng, nhờ vậy mà bảo đảm tính pháp lý cho chủ đầu tư. Ðối với các công trình có quy mô xây dựng lớn và phức tạp, sở mời các đơn vị tư vấn thiết kế có kinh nghiệm để thực hiện. Trong quá trình thi công, các cán bộ giám sát, tư vấn thiết kế thường xuyên có mặt tại hiện trường để giải quyết sự cố nếu có, đồng thời kiểm tra chất lượng công trình theo quy định. Từ năm 2004 đến năm 2009, sở đã thẩm định 20 hồ sơ thiết kế kỹ thuật, 110 hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, ba hồ sơ điều chỉnh dự toán theo Thông tư 09 của Bộ Xây dựng, 72 hồ sơ thiết kế cơ sở. Ngoài ra, sở cũng đã tham gia đóng góp ý kiến cho các dự án, phục vụ tốt cho việc triển khai công tác XDCB của sở và các huyện, thị xã bảo đảm đúng quy định quản lý chất lượng công trình. Sở luôn phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn, chủ đầu tư để bổ sung hoàn thiện các thiếu sót trong khâu lập dự án và thiết kế cơ sở cũng như thiết kế bản vẽ thi công - dự toán phục vụ tốt cho công tác đấu thầu thi công. Thực tế chỉ ra, khâu giải phóng mặt bằng chậm, chủ đầu tư không kiểm soát được tiến độ thi công, triển khai thi công chậm... nguyên vật liệu trượt giá, để rồi ngân sách phải bù tiền, coi như lãng phí một cách hợp pháp. Càng thi công nhanh càng tiết kiệm chi phí, được là trả "tiền tươi" cho phía cung cấp nguyên vật liệu. Không ít gói thầu, với vai trò chủ đầu tư, Sở GTVT Hậu Giang đã tiết kiệm cho Ngân sách nhà nước hàng chục tỷ đồng nhờ chủ động mua vật tư, nguyên liệu, vượt qua biến động giá về xăng dầu, cát xây lắp.

Sở Giao thông vận tải Hậu Giang được giao quản lý 14 tuyến đường tỉnh với tổng chiều dài 311,02 km, 94 cầu các loại với tổng chiều dài 3.091,9 m. Trong những năm qua lưu lượng vận tải gia tăng với tốc độ lớn cả về số lượng xe chạy và tải trọng xe đã làm các tuyến đường nhanh bị hư hỏng, xuống cấp. Mặc dù với nguồn vốn duy tu hằng năm còn khá khiêm tốn nhưng bằng sự quyết tâm của cán bộ, công nhân viên toàn ngành đã bảo đảm giao thông liên tục, thông suốt trên các tuyến đường, phục vụ tốt việc đi lại của nhân dân. Sở Giao thông vận tải Hậu Giang thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra thực hiện công tác quản lý, bảo trì kết cấu công trình giao thông; chỉ đạo các đơn vị trực thuộc chấn chỉnh lại công tác quản lý dữ liệu cầu, đường nhằm tăng cường cho công tác quản lý được tốt hơn. Khối lượng thực hiện vốn sự nghiệp giao thông trong sáu năm được 10,77 tỷ đồng.

Ðồng chí Nguyễn Liên Khoa, Giám đốc Sở Giao thông vận tải Hậu Giang cho biết một số kinh nghiệm thành công, đó là sự quan tâm trực tiếp của Bộ Giao thông vận tải, lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh trong công tác giải phóng mặt bằng, quyết định dự án thi công nhanh hay chậm. Lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh thường xuyên đến hiện trường, trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các hộ dân, từ đó chỉ đạo cho các ngành vận dụng tối đa các chính sách trong giải tỏa mặt bằng và hỗ trợ di dời nhà dân. Các chính sách của Hậu Giang đối với những hộ dân thuộc diện di dời để giải phóng mặt bằng cho công trình giao thông khá cụ thể: hộ chuyên sống bằng nghề mua bán phải được hỗ trợ về đào tạo nghề, hỗ trợ về phúc lợi xã hội, được hỗ trợ bằng tiền cho đến khi tìm được công việc mới trong thời gian sáu tháng. Trong thời gian giao nền tái định cư chưa kịp thì chính quyền hỗ trợ cho các hộ dân tiền thuê nhà trọ.

Tập thể lãnh đạo và cán bộ, công chức của sở có nhiều nỗ lực phấn đấu khắc phục khó khăn. Ðặc biệt là một số cán bộ trẻ thể hiện tinh thần say mê công tác, phấn đấu trưởng thành để đáp ứng yêu cầu công tác. Quan hệ tốt với các bộ, ngành Trung ương để tranh thủ các nguồn vốn đầu tư cho lĩnh vực giao thông. Công tác phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan của tỉnh và các huyện, thị xã trong thực hiện điều hành nhiệm vụ ngày càng tốt hơn. Các công trình xây dựng do Sở Giao thông vận tải làm chủ đầu tư luôn bảo đảm đạt chất lượng tốt, không để xảy ra sự cố công trình và hiện tượng tiêu cực trong công tác XDCB. Quán triệt chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh vừa xây dựng và củng cố phát triển tổ chức, vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành. Lấy mục tiêu và hiệu quả để sắp xếp, đào tạo cán bộ, xây dựng đoàn kết cơ quan; chăm lo đời sống của cán bộ, công chức trong điều kiện công tác xa nhà, còn nhiều khó khăn.

Năm 2010 là năm cuối của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2006 - 2010) và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2001 - 2010), đồng thời cũng là năm có nhiều ngày lễ lớn của đất nước, năm kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Ðảng, 120 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 65 năm ngày thành lập ngành giao thông vận tải, 1000 năm Thăng Long - Hà Nội... Vì vậy, việc thực hiện thắng lợi kế hoạch năm 2010 có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hoàn thành các mục tiêu và nhiệm vụ của kế hoạch 5 năm (2006 - 2010) và Chiến lược 10 năm 2001 - 2010, tạo tiền đề quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn sắp tới.

Năm 2010, tập thể cán bộ, công nhân, viên chức ngành giao thông vận tải Hậu Giang phấn đấu bảo đảm tăng trưởng cao trên các lĩnh vực vận tải, xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông, tiếp tục giảm đến mức thấp nhất tai nạn giao thông một cách bền vững... góp phần tạo điều kiện thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2006 - 2010).

Lãnh đạo Sở Giao thông vận tải Hậu Giang cho biết, sở đang thỏa thuận với Bộ Giao thông vận tải, các sở, ngành, địa phương có liên quan để điều chỉnh và trình UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch phát triển giao thông vận tải tỉnh Hậu Giang đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Về xây dựng cơ bản, Hậu Giang phối hợp với các Ban quản lý dự án của Bộ Giao thông vận tải đẩy nhanh tiến độ thi công hoàn thành các gói thầu thuộc dự án: quốc lộ 1, đường Nam Sông Hậu và tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp và triển khai thi công tỉnh lộ 927 (đoạn thị xã Ngã Bảy - thị trấn Cây Dương) thuộc hạng mục cải tạo mạng lưới đường nhánh đồng bằng sông Cửu Long (dự án WB3). Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thi công các gói thầu thuộc dự án đường nối thị xã Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang với TP Cần Thơ (đoạn trên địa bàn tỉnh Hậu Giang); tuyến giao thông Bốn Tổng - Một Ngàn. Ðồng thời tổ chức thiết kế, phê duyệt thiết kế, đấu thầu và triển khai thi công các công trình: đường tỉnh 927 (đoạn tránh thị trấn Cây Dương); đường tỉnh 928. Ngành giao thông-vận tải Hậu Giang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, huy động mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm hoàn thành đưa vào sử dụng các công trình: ÐT925; đường ô-tô về trung tâm các xã: Ðông Phước, Trường Long Tây, Tân Thuận, Tân Hòa, Vị Bình, Phú Hữu A; đường nội ô thị trấn Nàng Mau; đường Tây Sông Hậu; cơ sở hạ tầng khu hành chính UBND tỉnh. Tiếp đến là việc phối hợp với một số tỉnh bạn để mở thêm một số tuyến mới như Vị Thanh đi TP Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Bình Phước, Nha Trang... nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân trong và ngoài tỉnh.

Giám đốc Sở GTVT Hậu Giang nhận bằng khen

Với những thành tích trên, Sở Giao thông vận tải hiện đang trình UBND tỉnh Hậu Giang xem xét đề nghị Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng "Huân chương Lao động hạng ba" cho tập thể cán bộ, công chức, viên chức Sở Giao thông vận tải tỉnh Hậu Giang.