Phát huy giá trị các mô hình, chương trình, phong trào trong xây dựng khu vực biên giới vững mạnh

Khu vực biên giới có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, vừa là không gian phát triển, hội nhập, vừa là tuyến đầu bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, gắn phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh là yêu cầu chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Quán triệt chủ trương của Đảng, Nhà nước, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, giai đoạn 2015-2025, Bộ đội Biên phòng đã triển khai nhiều mô hình, chương trình, phong trào ở khu vực biên giới, hải đảo, góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế-xã hội, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh và “thế trận lòng dân” vững chắc ở khu vực biên giới.

Bộ đội Biên phòng Điện Biên, Sơn La, Lai Châu tăng cường phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới tiếp giáp

26/03/2026 16:37

Một trong những dấu ấn nổi bật trong xây dựng khu vực biên giới vững mạnh là công tác tham mưu, tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở của Bộ đội Biên phòng. Lực lượng đã tập trung tăng cường cán bộ cho các xã biên giới, hải đảo; phân công đảng viên tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản, tham gia cấp ủy địa phương và phối hợp bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở. Giai đoạn 2015-2025, đã có 10 đồng chí tham gia cấp ủy cấp tỉnh, thành phố; 435 đồng chí tham gia cấp ủy cấp xã; 2.626 đảng viên tham gia sinh hoạt tại 2.375 chi bộ thôn, bản biên giới; chín đồng chí chuyển giữ các chức danh bí thư, chủ tịch, phó bí thư đảng ủy xã, Mặt trận Tổ quốc và các ban đảng của xã biên giới. Đồng thời, thường xuyên bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh, quản lý, bảo vệ biên giới; huấn luyện dân quân tự vệ, lực lượng dự bị động viên; phát hiện, tạo nguồn cán bộ tại chỗ, nhất là cán bộ người dân tộc thiểu số.

Củng cố hệ thống chính trị cơ sở luôn được gắn chặt với phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Vì vậy, Bộ đội Biên phòng đã phối hợp triển khai hiệu quả nhiều chương trình an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và các đề án bảo tồn, phát triển đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt ít người, góp phần đưa 112 xã lên mức trung bình, 195 xã từ trung bình lên khá về phát triển kinh tế-xã hội. Trong hai nhiệm kỳ 2015-2020 và 2020-2025, đã có 9.661 đảng viên các đồn biên phòng được phân công phụ trách 42.247 hộ gia đình, trực tiếp hướng dẫn người dân phát triển sản xuất, chuyển đổi sinh kế, giảm nghèo bền vững.

Phong trào “Bộ đội Biên phòng chung sức xây dựng nông thôn mới” đã hỗ trợ 189 xã thực hiện các tiêu chí, trong đó có 71 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Trên lĩnh vực giáo dục và y tế, Chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn Biên phòng” và hệ thống trạm quân dân y kết hợp tiếp tục được duy trì hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống, giáo dục và chăm sóc sức khỏe Nhân dân khu vực biên giới. Những chương trình, mô hình, phong trào này không chỉ hỗ trợ trước mắt mà còn tạo sinh kế, nâng cao năng lực tự phát triển lâu dài của cộng đồng dân cư biên giới.

Nhìn lại chặng đường 10 năm, có thể khẳng định, giá trị bền vững nhất mà các mô hình, chương trình, phong trào của Bộ đội Biên phòng tạo dựng không chỉ là những kết quả về phát triển kinh tế-xã hội hay củng cố hệ thống chính trị cơ sở, mà quan trọng hơn là xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân” ở khu vực biên giới, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng chính trị-xã hội vững chắc cho sự nghiệp xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Thực tiễn cho thấy, bảo vệ biên giới phải bắt đầu từ bảo vệ và chăm lo đời sống cho Nhân dân; giữ vững chủ quyền lãnh thổ phải bắt đầu từ củng cố lòng dân. Khi Nhân dân tin tưởng vào Đảng, Nhà nước, gắn bó với lực lượng Bộ đội Biên phòng và tích cực tham gia các phong trào ở địa phương thì sức mạnh bảo vệ biên giới sẽ được nhân lên và bền vững.

Với phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng luôn thực hiện “ba bám, bốn cùng”, bám sát địa bàn, gần dân, trọng dân, hiểu dân, thương dân và đồng hành cùng Nhân dân. Chính sự gắn bó đó đã tăng cường, củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước, quân đội và lực lượng Bộ đội Biên phòng. Từ chỗ là đối tượng được hỗ trợ, người dân trở thành chủ thể tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc và giữ gìn an ninh, trật tự ở khu vực biên giới. Đây chính là giá trị cốt lõi, tạo nên sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, tội phạm xuyên biên giới, thiên tai, biến đổi khí hậu tiếp tục tác động trực tiếp đến mọi mặt của đời sống xã hội. Trong khi đó, khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bằng, đô thị và khu vực biên giới, hải đảo còn lớn, đời sống của một bộ phận Nhân dân còn khó khăn. Thực tiễn đó đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức triển khai các mô hình, chương trình, phong trào theo hướng thiết thực, hiệu quả và bền vững.

Trọng tâm là tiếp tục quán triệt và thực hiện hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng khu vực biên giới vững mạnh; chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển vùng biên giới, hải đảo; huy động sự vào cuộc của hệ thống chính trị, các nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân. Đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ cán bộ tăng cường cho xã, cán bộ tham gia cấp ủy địa phương, đảng viên sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản và phụ trách hộ gia đình; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín; duy trì, nhân rộng các mô hình đã được thực tiễn khẳng định hiệu quả, gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành, địa phương và toàn xã hội.

Thực tiễn đã khẳng định, ở đâu hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, đời sống Nhân dân được nâng cao, khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố thì ở đó chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia được giữ vững. Phát huy giá trị của các mô hình, chương trình, phong trào vì thế không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là yêu cầu chiến lược lâu dài, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển và bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa.