Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI: Khối lượng lập pháp lớn, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn

Chiều 16/10, Văn phòng Quốc hội tổ chức họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI họp phiên trù bị và khai mạc vào sáng ngày 17/10, dự kiến bế mạc vào ngày 21/11.

Kỳ họp được tổ chức theo hình thức họp tập trung và chia thành 2 đợt: Đợt 1, từ ngày 17/10-14/11; Đợt 2, từ ngày 20-21/11 (dự phòng bế mạc ngày 23/11). Kỳ họp dự kiến kéo dài 28 ngày, trong đó Quốc hội bố trí họp 6 ngày thứ Bảy, 1 ngày Chủ nhật. Từ ngày 15-19/11, Quốc hội nghỉ để các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh khẳng định: Việc chuẩn bị Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI được tiến hành kỹ lưỡng. Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo quyết liệt, sát sao Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Chính phủ khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, tài liệu được xem xét, quyết định tại Kỳ họp gửi các vị đại biểu Quốc hội theo quy định của pháp luật.

Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua 43 dự án luật, nghị quyết

Giới thiệu tóm tắt dự kiến nội dung chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, về công tác lập pháp, tại kỳ họp này, Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết và cho ý kiến đối với 4 dự án luật. Trong đó có những dự án luật đáng chú ý như: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật An ninh dữ liệu; Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi)...

Cùng với công tác lập pháp, Quốc hội xem xét, quyết định các vấn đề kinh tế-xã hội, tài chính, ngân sách. Cụ thể, xem xét Báo cáo tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027; quyết định Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027; xem xét tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026; xem xét tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2027; phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025…

Về công tác giám sát và một số nội dung quan trọng khác, tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ nghe báo cáo và xem xét: Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI; các báo cáo về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri, tiếp công dân, xử lý đơn, thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

Đặc biệt tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ tiến hành phiên chất vấn, trả lời chất vấn và xem xét, quyết định nội dung khác thuộc thẩm quyền.

Bên cạnh đó, tại Kỳ họp này có 10 nhóm nội dung các cơ quan gửi báo cáo để đại biểu Quốc hội nghiên cứu, làm cơ sở để thực hiện quyền giám sát và xem xét các nội dung theo quy định.

Thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng, tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn

Trả lời câu hỏi phóng viên về định hướng, giải pháp trọng tâm trong công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật tại kỳ họp, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung nêu rõ, kỳ họp phải kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, các yêu cầu, nhiệm vụ cấp thiết trong phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt là tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn.

“Minh chứng rõ nét cho việc kịp thời thể chế hóa chủ trương là tại kỳ họp này, Quốc hội xem xét, thông qua đồng thời 3 đạo luật lớn: Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Yêu cầu đặt ra là nhằm giải quyết căn cơ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn sản xuất, đầu tư kinh doanh và đời sống nhân dân theo đúng tinh thần Nghị quyết của Trung ương”, bà Nhung nói.

Đề cập các giải pháp trọng tâm, bà Kim Nhung nêu rõ: Đó là, đổi mới căn bản tư duy lập pháp: Chuyển mạnh tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo phát triển". Chính sách phải có tầm nhìn dài hạn, vừa bảo đảm kỷ cương, vừa bảo đảm tính linh hoạt trong thực tiễn điều hành kinh tế-xã hội. Với các vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ, cần có cách tiếp cận mở, khuyến khích đổi mới sáng tạo nhưng phải gắn liền với cơ chế kiểm soát rủi ro, bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Cùng với đó, phải nâng cao chất lượng xây dựng chính sách; đặc biệt chú trọng khâu lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động trực tiếp và nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan chủ trì soạn thảo. Mọi chính sách khi đưa vào luật phải được đánh giá tác động toàn diện, đặt người dân làm trung tâm phục vụ.

Một yêu cầu nữa được bà Nhung nêu lên là khắc phục triệt để tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu thống nhất trong các văn bản quy phạm pháp luật; siết chặt kỷ luật, kỷ cương lập pháp, kiểm soát quyền lực, kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng thể chế; gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; chấm dứt tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành luật.

Lựa chọn hai lĩnh vực để chất vấn

Ông Hoàng Nam Hải, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội thông tin: Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ các Đoàn đại biểu Quốc hội, kết hợp với việc thu thập thông tin, đánh giá các vấn đề nổi bật được dư luận xã hội quan tâm, ý kiến cử tri… các cơ quan tham mưu đã dự kiến 6 nhóm nội dung, lĩnh vực chất vấn.

Do khối lượng công tác xây dựng pháp luật tại kỳ họp này rất lớn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quyết định thời lượng dành cho phiên chất vấn và trả lời chất vấn là 1 ngày (dự kiến diễn ra vào ngày 12/11). Do đó, từ 6 lĩnh vực dự kiến ban đầu gồm: Y tế; Nông nghiệp và Môi trường; Giáo dục và Đào tạo; Khoa học và Công nghệ; Tài chính; Nội vụ, sẽ báo cáo các cơ quan có thẩm quyền để lựa chọn 2 lĩnh vực đưa ra chất vấn.

Dự kiến sẽ có hai Bộ trưởng chịu trách nhiệm chính trả lời chất vấn đối với 2 lĩnh vực được lựa chọn. Đối với các nhóm vấn đề mang tính đan xen, liên ngành, thí dụ như vệ sinh an toàn thực phẩm, giá nhà đất, đất đai..., các Bộ trưởng có liên quan sẽ được mời tham gia cùng giải trình và trả lời chất vấn.