Ông Đinh Đức Phiếu không phạm tội vu khống

Ông Đinh Đức Phiếu sinh năm 1945 tại xã Gia Lập, huyện Gia Viễn(Ninh Bình), trú tại số nhà 35 đường Lương Văn Thăng, phố 10 phường Đông Thành, thành phố Ninh Bình. T

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Ninh Bình, khoảng đầu tháng 5- 2008, ông Đinh Đức Phiếu thường ngày đi uống bia tại khu vực hồ nhà máy xay thuộc phường Đông Thành, thành phố Ninh Bình với bạn bè. Trong khi uống bia có người nói chuyện về việc sắp xếp cán bộ, công tác tổ chức lãnh đạo các sở, ban, ngành và các huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Ninh Bình trong thời gian đã qua. Ông Đinh Đức Phiếu về nhà viết bài lấy tiêu đề “Chuyện có thật ở tỉnh quê- quyền lực gia đình (trị)”, nội dung bài viết nói về quá trình công tác của đồng chí Đinh Văn Hùng (khi đó đang giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình) từ khi ở Công ty bê tông thép được ông Tô Xuân Toàn- Bí thư Tỉnh ủy quan tâm, sau một thời gian được bổ nhiệm là Phó Giám đốc rồi Giám đốc công ty Bê tông thép.

Ông Đinh Đức Phiếu cho rằng, với uy lực không có rào cản, đồng chí Đinh Văn Hùng đã đưa em trai là ông Đinh Văn Điến từ Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư về làm Bí thư Thành ủy Thành phố Ninh Bình, đưa chị Đinh Thị Thúy Ngần từ một cán bộ văn thể của một huyện lên làm Phó Chánh Văn phòng, một thời gian không lâu đã đề bạt bổ nhiệm làm Chánh Văn phòng UBND tỉnh Ninh Bình.

Ông Đinh Đức Phiếu còn viết “đất nước này là của Xuân Trường (doanh nghiệp Xuân Trường- PV), thành phố này là của Xuân Thành (doanh nghiệp Xuân Thành- PV).v.v. Cuối bài viết ký tên tác giả là Hà Phong- HCCB sau đó, ông Phiếu mang ra Hà Nội thuê đánh máy vi tính rồi cắt ảnh của đồng chí Đinh Văn Hùng từ một tờ báo có sẵn trong nhà dán vào góc bên trái bài viết photocopy gửi đi nhiều nơi.

Cụ thể, ngày 09- 5- 2008 ông Phiếu bỏ các bản photocopy bài viết trên vào các phong bì thư đề nơi gửi là “Hội cựu chiến binh Ninh Bình” rồi đem ra bưu điện Hà Nội gửi đên HĐND tỉnh Ninh Bình, Tỉnh đội Ninh Bình v.v. với tổng số năm lần cho gần 40 cơ quan, ban ngành và các đồng chí lãnh đạo của tỉnh Ninh Bình mà không có một chứng cứ cụ thể nào với tất cả những người ông nêu.

Với những hành vi nêu trên, tại bản án hình sự sơ thẩm số 135/2008/HSST ngày 1-12-2008, Tòa án Nhân dân thành phố Ninh Bình tuyên bị cáo Đinh Đức Phiếu phạm tội vu khống, phạt năm năm tù, thời hạn tù tính từ ngày bắt thi hành án. Ngày 8- 1- 2009, ông Đinh Đức Phiếu có đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và được cải tạo tại địa phương.

Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, sau khi có giám định tình trạng sức khỏe tâm thần của ông Đinh Đức Phiếu, có căn cứ để xác định bị cáo Đinh Đức Phiếu là người có nhược điểm về tâm thần nên Tòa án Nhân dân tỉnh Ninh Bình đã đưa bà Nguyễn Thị Thìn (vợ ông Phiếu- PV) vào tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện hợp pháp của bị cáo Đinh Đức Phiếu, được bà Thìn đồng ý.

Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị Thìn, Hội đồng xét xử thấy các tài liệu có trong hồ sơ thể hiện quá trình điều tra, giải quyết vụ án trong tất cả các biên bản lấy lời khai cũng như biên bản hỏi cung bị can Đinh Đức Phiếu cơ quan điều tra đều hỏi về tình trạng sức khỏe của bị cáo đều được bị cáo trả lời là bình thường, đủ điều kiện làm việc với cơ quan điều tra. Khi khởi tố vụ án, bị cáo Đinh Đức Phiếu có đến khám và điều trị tại Bệnh viên tâm thần tỉnh Ninh Bình.

Ngày 3-10-2008, Cơ quan điều tra tỉnh Ninh Bình đã tiến hành xác minh tình trạng sức khỏe của bị cáo Đinh Đức Phiếu được bệnh viện Tâm thần tỉnh Ninh Bình xác định “sức khỏe của ông Phiếu đủ điều kiện làm việc với cơ quan Công an” (bút lục 154). Do đó, sau khi bị cáo Đinh Đức Phiếu xuất viện, cơ quan điều tra đã tiến hành các hoạt động điều tra đối với bị cáo theo đúng quy định của pháp luật. Trong suốt quá trình điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm gia đình bị cáo Đinh Đức Phiếu không có ai có đơn thắc mắc khiếu nại gì với các cơ quan tố tụng về việc bị cáo Phiếu có dấu hiệu của bệnh tâm thần.

Tại giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, bà Nguyễn Thị Thìn có văn bản trình bày bị cáo Đinh Đức Phiếu đang điều trị nội trú tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội và xuất trình các phiếu khám bệnh liên quan với chuẩn đoán “loạn thần tuổi già”. Bà Thìn và Luật sư bào chữa cho bị cáo Đinh Đức Phiếu có văn bản đề nghị Tòa án tiến hành trưng cầu giám định.

Tại Biên bản giám định pháp y tâm thần số 44/GĐPYTT ngày 19- 5- 2010 của Viện Giám định pháp y tâm thần T.Ư đối với trường hợp ông Đinh Đức Phiếu đã kết luận: Bị cáo Đinh Đức Phiếu có bị bệnh tâm thần, đó là rối loạn trầm cảm tái diễn, có mã số F33. Thời gian mắc bệnh có dấu hiệu từ năm 2005. Trước, trong, và sau khi phạm tội bị cáo có bị rối loạn tâm thần. Khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của bị cáo qua các giai đoạn như sau:

1. Trước khi phạm tội (trước khi viết và gửi các bài): bị cáo giảm nhẹ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh đang tiến triển từ từ, âm ỉ.

2. Trong khi phạm tội (khi viết và gửi các bài) bị cáo giảm khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh đang ở giai đoạn tiến triển.

3. Từ ngày 03- 10- 2008 bị cáo giảm nặng khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh đã tiến triển nặng.

4. Trong thời gian theo dõi giám định nội trú bị cáo ở giai đoạn “rối loạn trầm cảm tái diễn, giai đoạn năng có các triệu chứng loạn thần” có mã số F33.3 trên người teo não tuổi già. Bị cáo mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Với kết luận của Viện Giám định pháp y tâm thần T.Ư như đã nêu trên có đủ căn cứ xác định bị cáo Đinh Đức Phiếu bị mắc bệnh tâm thần từ năm 2005, từ đó bệnh ngày càng phát triển theo hướng nặng lên đến nay bị cáo đã mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Như vậy, theo quy định tại khoản 1, điều 13, Bộ Luật hình sự, bị cáo Phiếu trong tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự, do vậy hành vi của bị cáo Đinh Đức Phiếu không thỏa mãn yếu tố về mặt chủ thể trong cấu thành tội phạm nói chung, nên không cấu thành tội “vu khống” như bản án sơ thẩm đã xét xử và tuyên phạt đối với bị cáo.

Do bị cáo Đinh Đức Phiếu thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh tâm thần trong tình trạng là người không có năng lực trách nhiệm hình sự, Tòa án Nhân dân tỉnh Ninh Bình quyết định: hủy bản án hình sự sơ thẩm số 135/2008/HSST ngày 1- 12- 2008 của Tòa án Nhân dân thành phố Ninh Bình- tỉnh Ninh Bình. Tuyên bố bị cáo Đinh Đức Phiếu không phạm tội vu khống. Đình chỉ vụ án, khôi phục danh dự và các quyền, lợi ích hợp pháp cho bị cáo Đinh Đức Phiếu theo quy định của pháp luật.

Về án phí: bị cáo Đinh Đức Phiếu không phải nộp án phí hình sự phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án 30-6-2011.