Ở Tuyên Quang, có tiền mà không được chi

Đến nay, Kho bạc Nhà nước Tuyên Quang đã chi trả hơn 100 tỷ đồng cho tái định cư, đạt hơn 90% mức kế hoạch, còn hai dự án giao thông mới thanh toán gần 108 tỷ đồng, đạt hơn 30% mức kế hoạch.

Tuy nhiên, qua những gì mắt thấy, tai nghe tại hiện trường, chúng tôi nhận thấy các dự án giao thông đang gặp nhiều khó khăn khó có thể hoàn thành đúng tiến độ. Mặc dù dự án nâng cấp cải tạo quốc lộ 37 và dự án tuyến tránh quốc lộ 2 đã tổ chức đấu thầu và khởi công từ cuối năm 2004 và đầu năm 2005, nhưng đến nay khối lượng thi công của các nhà thầu đạt thấp, chủ yếu vẫn là đắp đất, san ủi mặt bằng.

Tại nút giao "hoa thị" giữa quốc lộ 37 và tuyến tránh quốc lộ 2 - một nút giao được coi là đẹp và hiện đại nhất cả nước, do Liên danh nhà thầu Công ty cổ phần 669 và cầu 75 thi công, ngoài một số xe máy đang tham gia san lấp mặt bằng, hầu hết thiết bị xây dựng được tập trung tại nhà điều hành và giao cho bảo vệ trông giữ. Đi dọc tuyến, nham nhở những đoạn đường đắp đất dở dang do vướng mặt bằng, hoặc mố cầu chỏng chơ không đường dẫn, còn máy móc, thiết bị thi công cũng như công nhân tìm mãi chẳng thấy đâu...

Trước những khó khăn của nhà thầu, UBND tỉnh Tuyên Quang đã nhiều lần có văn bản đôn đốc chủ đầu tư là Sở Giao thông vận tải tỉnh Tuyên Quang đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, nhưng xem ra vẫn khá ỳ ạch, các nhà thầu đành phải thi công theo kiểu xôi đỗ, có mặt bằng thì làm, không có lại nghỉ, chờ.

Không chỉ giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ khó khăn, kế hoạch thanh toán vốn đầu tư năm 2006 cho các công trình, dự án ở Tuyên Quang cũng đạt thấp. Theo kế hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt thì vốn cho đầu tư năm nay gần 212 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn xây dựng cơ bản là 72 tỷ đồng, vốn hỗ trợ chương trình mục tiêu khác là  62,7 tỷ đồng và vốn công trái giáo dục là 76,35 tỷ đồng. Nhưng đến ngày 30-6, Kho bạc Nhà nước Tuyên Quang mới thanh toán 39 tỷ đồng, bằng 18,4% mức kế hoạch.

Theo Trưởng phòng Thanh toán vốn Kho bạc Nhà nước Tuyên Quang, Lưu Doãn Đùng: Nguyên nhân thanh toán vốn đạt thấp là do thời gian qua, Quy chế quản lý đầu tư xây dựng cơ bản có nhiều thay đổi, các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu chưa ban hành đầy đủ, kịp thời. Nhất là các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 16/2005/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng của các bộ chuyên ngành chưa kịp thời. Mặt khác, về phía các chủ đầu tư và nhà thầu còn có nhiều yếu kém trong quá trình triển khai dự án đầu tư, xây dựng cơ bản.

Không ít công trình xây dựng thuộc kế hoạch năm 2006 đã bố trí vốn, nhưng đến nay chủ đầu tư chưa gửi hồ sơ đến Kho bạc Nhà nước để làm thủ tục thanh toán, như công trình thủy lợi hồ Nà Dầu (Yên Lập, Chiêm Hóa) kế hoạch vốn ghi 400 triệu đồng; nhà ký túc xá - phòng thực hành của sinh viên Trường cao đẳng sư phạm Tuyên Quang chín tỷ đồng; Quy hoạch cụm công nghiệp các huyện Chiêm Hóa, Hàm Yên, Sơn Dương, kế hoạch ghi 600 triệu đồng.

Một số công trình thi công đã có khối lượng hoàn thành nhưng chủ đầu tư, nhà thầu chậm thực hiện nghiệm thu thanh toán, như Dự án cải tạo nâng cấp cầu, đường từ cầu Trắng đến khu di tích Đồng Man - Lũng Tẩu, Sơn Dương kế hoạch vốn ghi 4,765 tỷ đồng, chủ đầu tư mới làm thủ tục thanh toán 1,5 tỷ đồng; cầu ngòi 5, thị trấn Vĩnh Lộc, Chiêm Hóa, vốn 2,5 tỷ đồng chủ đầu tư chưa gửi khối lượng thanh toán cho KBNN.

Một số công trình thi công đã có khối lượng hoàn thành nhưng chưa có kế hoạch vốn để thanh toán như: công trình cầu và đường dẫn An Hòa đã thanh toán 67,42 tỷ đồng, còn lại gần 15 tỷ đồng chưa có vốn thanh toán; công trình thủy lợi - Công ty chè Sông Lô, dự toán trúng thầu hơn ba tỷ đồng, đã thanh toán 1,88 tỷ đồng, phần còn lại hơn 1 tỷ đồng chưa có vốn.

Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc nội trú Tuyên Quang Đỗ Văn Hải, trên đường đi công tác Thái Nguyên khi biết thông tin chúng tôi muốn tìm hiểu về tình hình giải ngân cho công trình xây dựng cơ sở mới của trường ở Làng Tằm, đã tạm hoãn chuyến công tác để thông báo với chúng tôi một thông tin không vui: Năm nay, trường có kế hoạch di dời đến địa điểm mới, UBND tỉnh đã ghi vốn đầu tư theo quy hoạch cho nhà trường 14,44 tỷ đồng, nhưng đến nay vẫn chưa giải ngân được. Nguyên nhân một phần do vướng giải phóng mặt bằng, sáu bảy lần họp với các hộ dân, nhưng chưa xong phương án đền bù; hai là hồ sơ thiết kế công trình gửi lên Sở Xây dựng đã bốn tháng nay vẫn chưa được phê duyệt. Rõ ràng làm ăn kiểu này chưa biết đến bao giờ 450 học sinh của trường mới được học trong ngôi trường mới.

 Nhằm chấn chỉnh, nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng trên địa bàn, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang  Lê Thị Quang đã yêu cầu các sở, ban, ngành rà soát, điều chỉnh các quy hoạch xây dựng được phê duyệt, các dự án đang triển khai bố trí vốn đầu tư tập trung, bảo đảm sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, có hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát. Kho bạc Nhà nước tổ chức thực hiện kiểm soát đúng chế độ, đúng chính sách của Nhà nước về ứng vốn, thanh toán vốn đầu tư xây dựng theo đúng quy định, bảo đảm giải ngân vốn kịp thời, không ắch tắc.

TRAO đổi ý kiến với chúng tôi về việc khắc phục tình trạng giải ngân chậm "có tiền mà không được chi" Giám đốc Kho bạc Nhà nước Tuyên Quang  Trần Quang Đông,  kiến nghị: Các công trình đã ghi kế hoạch vốn 2006, UBND tỉnh Tuyên Quang cần chỉ đạo các chủ đầu tư khẩn trương trình duyệt hồ sơ thiết kế, dự toán để khởi công công trình đúng tiến độ. Đối với những công trình hoàn thành đã phê duyệt quyết toán nhưng còn thiếu vốn thanh toán, cho phép Kho bạc Nhà nước sử dụng nguồn vốn đã phân bổ cho các dự án nhưng thi công chậm không bảo đảm tiến độ, để vốn chờ công trình được điều chỉnh, giảm kế hoạch cấp vốn, dành vốn thanh toán dứt điểm cho các công trình có tiến độ thi công nhanh. Các công trình thi công đã có khối lượng hoàn thành nghiệm thu nhưng chưa có thông báo vốn, đề nghị UBND tỉnh ghi kế hoạch vốn cho các công trình để Kho bạc Nhà nước có cơ sở thanh toán.

Phan  Hùng và và Kiều Thắng