Ô nhiễm trầm trọng tại nhiều bãi rác

Có mặt tại bãi rác Bình Ðức, TP Long Xuyên, chúng tôi thấy mùi hôi thối nồng nặc bốc lên từ ngay đầu đường Trần Hưng Ðạo. "Hôi thối như thế này người lớn còn chịu không thấu vậy mà tụi nhỏ học ở đây ngày nào cũng phải ngửi thì làm sao chúng tôi không bức xúc. Phụ huynh phản ánh với nhà trường, trường phản ánh phòng giáo dục và đào tạo biết bao năm rồi mà có chuyển biến gì đâu? Do tụi nhỏ đi học phải theo "luồng, tuyến" chứ chúng tôi cũng muốn chuyển tụi nhỏ đi học trường khác lắm rồi", chị Nguyễn Thị Bích Ngọc, nhà khu Thỏ Ðế, phường Bình Ðức bức xúc nói. Vào sâu bên trong theo con đường lầy lội nước rác đen ngòm là một núi rác khổng lồ cao cả chục mét, ruồi nhặng bay thành bầy. Chị Hiếu, một người nhặt rác nơi đây cho hay, thời gian giữa trưa là mùi hôi bốc lên mạnh nhất. Rác ở đây không phân loại cho nên đủ thứ, từ rác vệ sinh, thực phẩm đến rác thải rắn của nhà máy đều được đổ thẳng xuống, không qua khâu xử lý nào.

Cũng như bãi rác Bình Ðức, bãi rác thị trấn An Phú (ấp An Thạnh, thị trấn An Phú, An Giang) có trước khi thành lập khu dân cư, là nơi tập kết rác của toàn huyện An Phú. Tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng, kéo dài từ ngày này qua tháng nọ. Dù người dân đã nhiều lần kiến nghị chính quyền địa phương sớm có biện pháp khắc phục nhưng tình hình ngày càng xấu hơn. Ông Mai Văn Tâm bức xúc: "Tôi về đây đã bảy năm. Gia đình kè kè bình xịt để giảm bớt ruồi nhặng trong nhà, nhiều khi dọn cơm ra ăn không nổi. Ðáng thương nhất là các em học sinh trường tiểu học ở gần bãi rác bị ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe. Chúng tôi mong muốn bãi rác được di dời càng sớm càng tốt, để môi trường cuộc sống được trong lành hơn". Thầy Ngô Thanh Sang, giáo viên Ðiểm trường 2, Trường tiểu học B An Phú cho biết: "Mùi hôi phát tán mỗi khi có gió; chưa kể lúc đốt rác, mùi càng khó chịu hơn. Bên cạnh đó, ruồi nhặng bám đầy trên bàn, ghế trong lớp, các em vừa học vừa đuổi ruồi. Nhà trường và giáo viên phải thường xuyên thuyết phục học sinh đi học vì sợ các em nản mà nghỉ học nửa chừng". Phó Chủ tịch Thường trực UBND huyện An Phú Nguyễn Xuân Hải nhìn nhận: "Tình trạng ô nhiễm môi trường tại đây xảy ra đã lâu, gây bức xúc cho nhân dân và cả chính quyền địa phương. Huyện đã khắc phục bằng cách dùng tôn che chắn lên cao để giảm mùi hôi phát tán; đồng thời, phun xịt hóa chất khử mùi, diệt ruồi hai lần/ngày nhằm giảm ô nhiễm nhưng đó chỉ là tạm thời, vấn đề là nhanh chóng đóng cửa bãi rác nói trên và xây dựng nhà máy xử lý rác". Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Tân Châu Nguyễn Văn Hánh cũng cho hay: Bãi rác Long Phú đang "oằn mình" chứa khoảng 50 tấn rác/ngày đã quá tải từ năm 2008.

Thực trạng ô nhiễm nêu trên còn xảy ra tại các bãi rác ở: thị xã Tân Châu, thị trấn Cái Dầu (huyện Châu Phú); Chợ Mới, Mỹ Luông (huyện Chợ Mới); Tây Sơn, thị trấn Núi Sập (huyện Thoại Sơn); Kênh T4 (TP Châu Ðốc)... Theo Sở Tài nguyên và Môi trường An Giang, tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh An Giang khoảng 1.308 tấn/ngày. Ðiểm đáng chú ý là hằng năm chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại An Giang đều tăng đáng kể nhưng tình trạng đầu tư các nhà máy xử lý thì diễn ra quá chậm, dẫn đến 11 huyện, thị xã, thành phố đều bức xúc vì bãi rác quá tải.

Thực trạng quá tải các bãi rác đã khiến chính quyền địa phương các nơi trong tỉnh An Giang như ngồi trên đống lửa. Chủ tịch UBND thành phố Long Xuyên Trần Anh Thư nói: Mỗi năm, TP Long Xuyên có thêm khoảng 150 nghìn tấn rác thải. Vậy nhưng, dự án khu liên hợp xử lý chất thải rắn An Giang tại Bình Hòa, Châu Thành tiến độ triển khai quá chậm. Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Tân Châu Nguyễn Văn Hánh nói: "Bãi rác Long Phú của Tân Châu đã quá tải từ năm 2008, với lượng rác mỗi ngày tăng thêm là 50 tấn thì việc mở rộng bãi rác 3.000 m2 sẽ quá tải ngay năm 2015. Trong khi đó, dự án khu xử lý chất thải rắn Phú Thạnh, Phú Tân xử lý chung cho hai địa phương là Tân Châu và Phú Tân tiến độ rất chậm. Chúng tôi đang rất lo ngại tình trạng này".

Theo lộ trình quy hoạch chất thải rắn trên địa bàn An Giang đến năm 2020, tầm nhìn 2030 của tỉnh An Giang thì đến năm 2015 sẽ có hàng loạt khu liên hợp xử lý chất thải rắn hoàn thành như: Khu liên hợp xử lý chất thải rắn tỉnh An Giang tại Bình Hòa, khu liên hợp xử lý chất thải rắn Phú Thạnh (Phú Tân), Mỹ Phú (Châu Phú), Thoại Giang (Thoại Sơn), Lê Trì (Tri Tôn), Mỹ Luông (Chợ Mới) và khu xử lý rác Kênh T10 (Châu Ðốc). Thế nhưng, theo ghi nhận của Sở Tài nguyên và Môi trường thì công tác triển khai thực hiện quy hoạch theo lộ trình đề ra rất chậm, đặc biệt đối với công tác đầu tư xây dựng các khu xử lý rác. Trong đó, khu liên hợp xử lý chất thải rắn Phú Thạnh, Bình Hòa mới chỉ hoàn thành phần giải phóng mặt bằng; các khu còn lại thì vẫn "án binh bất động". Kinh phí xây dựng từ Trung ương và tỉnh đã cấp, mặt bằng "sạch" cũng đã có, nhưng nếu tiến độ thi công các khu xử lý rác thải cứ chậm như hiện nay thì chắc chắn tình trạng ô nhiễm vốn trầm trọng sẽ càng thêm trầm trọng.