Nông sản Việt trước yêu cầu nâng giá trị, đáp ứng tiêu chuẩn xanh

Tại hội thảo “Nâng tầm giá trị nông sản và thực phẩm trong chuỗi cung ứng bền vững” do Bộ Công thương phối hợp Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ngày 4/9 trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế” (Viet Nam International Sourcing 2026), các chuyên gia, doanh nghiệp trong nước và quốc tế đã chia sẻ giải pháp mở rộng thị trường, nâng sức cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bà Nguyễn Thảo Hiền, Phó Vụ trưởng Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công thương nhận định vai trò của xuất khẩu nông sản ngày càng lớn trong nền kinh tế và được xem như một trong các yếu tố nền tảng của quốc gia khi là một trong những nhóm mặt hàng mang về giá trị kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm, đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP và cân bằng cán cân thương mại.

Việt Nam hiện cũng nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu gạo, cà- phê, hạt điều, hồ tiêu và thủy sản hàng đầu thế giới, góp phần quan trọng trong việc bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu. Thời gian qua khi kinh tế đối mặt với nhiều khó khăn, bất ổn, thị trường suy giảm, ngành nông nghiệp đã thể hiện vai trò trụ đỡ của nền kinh tế khi xuất khẩu nông sản luôn là điểm sáng với tốc độ tăng trưởng đột phá và ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực cả về cơ cấu thị trường, cũng như cơ cấu mặt hàng. Bức tranh xuất khẩu nông sản Việt Nam đang chuyển dịch đúng hướng từ "tiêu thụ những gì mình có" sang "cung cấp những gì thị trường cần", từ xuất khẩu sản lượng sang xuất khẩu giá trị và uy tín thương hiệu.

Bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, các diễn giả cũng chỉ ra nhiều khó khăn, thách thức đặt ra cho ngành nông nghiệp và xuất khẩu nông sản, đặc biệt là hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe khi các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ liên tục siết chặt tiêu chuẩn về SPS, quy định truy xuất nguồn gốc và gia tăng các tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững, đáng lưu ý như Quy định chống phá rừng (EUDR), Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM), IUU…

Ông Sven Dekker, Đại diện Công ty Food Europe BV Hà Lan khuyến nghị việc bảo đảm chuỗi cung ứng bền vững “từ hạt giống đến bàn ăn” là chìa khóa để nông sản tiếp cận thị trường châu Âu.

Để giảm thiểu rủi ro từ sự phụ thuộc vào đối tác truyền thống, trong bối cảnh đa dạng hóa thị trường, Trung Đông đang nổi lên như một điểm sáng giàu tiềm năng với quy mô nhập khẩu lớn và đang tăng cường tìm kiếm nguồn hàng nông sản, thực phẩm. Đại diện các doanh nghiệp lớn của UAE như Tập đoàn Lulu, Lootah cũng đánh giá cao năng lực cung ứng và bày tỏ nhiều kỳ vọng từ thị trường Việt Nam, đồng thời đưa ra nhiều khuyến nghị để nông sản Việt tiếp cận và thâm nhập hiệu quả các kênh phân phối khu vực.

Đại diện doanh nghiệp Việt Nam, Tổng công ty Rau quả, nông sản Vegetexco cũng cho rằng những khó khăn, thách thức từ thị trường quốc tế đặt ra hiện nay rất lớn, nhưng mặt khác cũng chính là động lực mạnh mẽ để các doanh nghiệp đổi mới tư duy, tái cơ cấu thị trường xuất khẩu theo hướng đa dạng, phát triển bền vững. Đây chính là chìa khóa cho giúp nông sản Việt vươn xa hơn trên thị trường quốc tế.

Hội thảo chuyên đề là một trong những hoạt động trọng tâm trong chuỗi sự kiện Viet Nam International Sourcing được tổ chức với mục tiêu không chỉ nhằm cập nhật thông tin thị trường, mà quan trọng hơn là tạo dựng một kênh tương tác, đối thoại thực chất giữa cơ quan quản lý với cộng đồng doanh nghiệp và cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế trao đổi nắm bắt nhu cầu của nhau, cùng tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới.