Trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, doanh nghiệp là lực lượng quan trọng thúc đẩy ngành nông nghiệp nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh. Cùng với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước hỗ trợ kinh tế tư nhân phát triển, nhiều doanh nghiệp chủ động tổ chức lại chuỗi giá trị, tạo động lực đổi mới toàn diện nền nông nghiệp.
Doanh nghiệp nông nghiệp hiện nay tập trung đầu tư vùng nguyên liệu, công nghệ, chế biến, từng bước kiểm soát chất lượng toàn bộ quy trình sản xuất và tiêu thụ.
Kết nối chuỗi giá trị
Sau nhiều năm thu mua nông sản tại các tỉnh Tây Nguyên, Công ty cổ phần Phúc Sinh (Phúc Sinh Group) đang chuyển mạnh sang đầu tư trực tiếp vào sản xuất và chế biến. Đơn vị vừa khởi động dự án Trung tâm sản xuất và chế biến nông sản xuất khẩu Phúc Sinh Đắk Nông tại tỉnh Lâm Đồng, tập trung vào cà-phê, hồ tiêu và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Theo kế hoạch, hết quý I/2027, trung tâm sẽ hoàn thành xây dựng và đi vào vận hành, kỳ vọng đạt doanh thu hàng nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2027-2028.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Phúc Sinh Group Phan Minh Thông cho biết: Doanh nghiệp kỳ vọng dự án hoàn thành sẽ đủ sức cạnh tranh với các trung tâm nông nghiệp tiên tiến của Việt Nam và cả các quốc gia như Hà Lan, Đức về chế biến nông sản... Doanh nghiệp cũng đầu tư vào giống cây trồng, đồng hành nông dân theo mô hình phát triển bền vững với mục tiêu xây dựng thương hiệu và nâng giá trị vùng nguyên liệu.
Trong khi đó, để tạo dựng hệ sinh thái xuất khẩu, Công ty cổ phần Tập đoàn xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu tập trung chuẩn hóa những khâu đầu tiên của chuỗi cung ứng. Mới đây, doanh nghiệp công bố bộ tiêu chuẩn chất lượng nguyên liệu sầu riêng đầu vào, thống nhất các yêu cầu về quy cách, thời điểm thu hoạch và điều kiện tiếp nhận. Định hướng xây dựng mạng lưới kỹ thuật cộng đồng, kết nối nông dân, thương lái, nhà cung cấp, hợp tác xã, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ kỹ thuật địa phương cùng tham gia phát triển vùng nguyên liệu.
Phó Tổng Giám đốc Công ty Lê Vũ Tuấn Anh cho biết: “Với mạng lưới này, người nông dân là trung tâm, thương lái là cầu nối, doanh nghiệp là đơn vị tổ chức, còn các viện nghiên cứu, trường đại học là nơi cung cấp nền tảng khoa học. Khi mỗi “mắt xích” cùng chung trách nhiệm, vùng nguyên liệu sẽ được nâng chuẩn, giúp nông sản Việt Nam gia tăng giá trị và chinh phục những thị trường có yêu cầu khắt khe nhất”.
Ở lĩnh vực mũi nhọn kinh tế nông nghiệp là thủy sản, cách doanh nghiệp tham gia chuỗi được thể hiện từ việc đồng hành trực tiếp với từng hộ nuôi nhỏ lẻ. Thông qua Dự án BASIN do Chính phủ Australia tài trợ, Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú hỗ trợ các hộ nuôi tôm quy mô nhỏ tại xã Vĩnh Thuận, tỉnh An Giang nâng cao kỹ thuật, áp dụng quy trình nuôi bền vững theo tiêu chuẩn của Hội đồng Quản lý nuôi trồng thủy sản (ASC), tăng khả năng thích ứng biến đổi khí hậu và thực hiện truy xuất nguồn gốc.
Theo Giám đốc Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú Lâm Thái Xuyên, hoạt động hỗ trợ được triển khai gắn với yêu cầu thị trường và đầu ra sản phẩm. Để tạo dựng mối liên kết lâu dài, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đồng hành người nuôi ngay cả khi dự án kết thúc.
Lực đẩy từ chính sách
Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, nhiều doanh nghiệp nông nghiệp cho rằng, thời gian thực hiện chưa dài nhưng nghị quyết là cơ sở để doanh nghiệp tính toán kế hoạch đầu tư dài hạn.
Đối với nông nghiệp - lĩnh vực vốn chịu nhiều rủi ro từ thời tiết, dịch bệnh và có chu kỳ sản xuất dài, thì sự ổn định và nhất quán của chính sách có ý nghĩa vô cùng quan trọng để doanh nghiệp yên tâm rót vốn lớn vào giống, vùng nguyên liệu, nhà máy và công nghệ. Thực tế gần đây, nhiều doanh nghiệp nông nghiệp chủ động thay đổi cách làm để kiểm soát rủi ro khi xây dựng vùng sản xuất, tiêu chuẩn, hỗ trợ kỹ thuật, tổ chức nguồn cung đến đầu tư chế biến và kết nối đầu ra, mở hướng phát triển xuyên suốt, bền vững cho các ngành hàng.
Ở cấp độ trực tiếp hơn với sản xuất, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026 quy định đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Việc đăng ký thực hiện toàn trình trên môi trường mạng theo nguyên tắc tự khai, tự chịu trách nhiệm sẽ giúp cắt giảm đáng kể thời gian và chi phí tuân thủ.
Mục tiêu của nghị quyết là tạo môi trường hành chính minh bạch, thông thoáng cho người dân và doanh nghiệp tham gia sản xuất, xuất khẩu, qua đó nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản Việt.
---------------
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, trước khi tham mưu ban hành Nghị quyết 36, Bộ đã phối hợp các hiệp hội ngành hàng trực tiếp khảo sát tại một số địa phương, làm việc với vùng trồng, cửa khẩu xuất khẩu để lắng nghe ý kiến các bên liên quan. Mục tiêu của nghị quyết là tạo môi trường hành chính minh bạch, thông thoáng cho người dân và doanh nghiệp tham gia sản xuất, xuất khẩu, qua đó nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản Việt. Đây là thay đổi có ý nghĩa đối với doanh nghiệp bởi khi thủ tục thuận lợi hơn, doanh nghiệp có thêm điều kiện liên kết nông dân, mở rộng vùng sản xuất và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường nhập khẩu; đồng thời cũng thực hiện đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 68-NQ/TW về chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát.
Các “rào cản” thủ tục hành chính được tháo gỡ và các “mắt xích” trong chuỗi giá trị được kết nối đang tạo diện mạo mới cho sản xuất. Cùng với sự đồng hành tâm huyết giữa doanh nghiệp và nông dân, đây chính là nền tảng vững chắc để kiến tạo nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại, minh bạch, có uy tín cao trên trường quốc tế.
