Ngày 19-3, phóng viên Nhân Dân điện tử đến xã Mỹ Sơn, huyện Ninh Sơn để tìm hiểu nguyên nhân khiến cho năng suất giống ngô lai F1 vụ đông-xuân năm 2018-2019 nơi đây kém. Trên những ruộng ngô, nhiều nông dân ngao ngán vì bị lỗ nặng.
Trong niên vụ sản xuất này, một số ít hộ “may mắn” lắm cũng chỉ vớt vát được chút đỉnh vốn đầu tư, nhiều hộ còn lại bị lỗ đậm. Anh Nguyễn Văn Hiệp ở thôn Mỹ Hiệp, xã Mỹ Sơn, đang dẫn nước tưới cho rẫy ngô thuộc khu vực Đồng Cây Sung, chia sẻ: “Tôi bỏ vốn hơn 90 triệu đồng trồng 2,2 ha, nay đã hơn ba tháng nhưng hết 80% diện tích cùi ngô không có hạt”.
Bảy sào (7.000 m2) ngô lai của hộ anh Võ Thành Nguyên sản xuất gần đó cũng chung cảnh ngộ. Cây ngô sinh trưởng tốt, nhưng cùi ngô thì thưa hạt, thậm chí không có hạt. Để minh chứng, anh đã bóc vỏ cùng một lúc ba quả ngô liền kề cho chúng tôi mục sở thị, có hai cùi ngô không hạt, cùi ngô còn lại chỉ vài hạt.
Bà con cho biết, những năm trước, thời tiết thuận lợi, năng suất ngô lai F1 đạt từ 8-10 tấn cùi ngô/ha/vụ, nhưng mùa vụ năm nay chỉ đạt hơn hai tấn/ha.
Hộ ông Mai Nháy đầu tư hơn 20 triệu đồng (chưa tính công chăm sóc) để sản xuất sáu sào (6.000 m2) ngô lai F1, nay đã thu hoạch xong, tổng năng suất chỉ đạt hai tấn. Với giá bán sản phẩm khoảng 8,5 triệu đồng/tấn, ông Nháy lỗ hơn chục triệu đồng.
Phần lớn cùi ngô trên diện tích bảy sào giống ngô lai F1 của hộ anh Võ Thành Nguyên ở xã Mỹ Sơn, huyện Ninh Sơn (Ninh Thuận) không có hạt.
Theo bà con, khi xuống giống vào cuối tháng chín đến đầu tháng 10-2018 thì gặp mưa nhiều, nên có nhiều diện tích phải gieo đi gieo lại đến lần thứ ba, vừa làm cho chi phí đầu tư cày, bừa, xới đất và thuê công gieo hạt tăng thêm, đồng thời khiến cho cây ngô “trồng dặm” sinh trưởng chậm, không đồng đều nhau, phần lớn cây ngô bị còi cọc. Đến tháng 12-2018, thời điểm cây ngô trổ cờ lại tiếp tục hứng chịu những trận mưa kéo dài do ảnh hưởng các cơn bão số 8, 9 và 10, khiến cho quá trình thụ phấn không đạt yêu cầu, dẫn đến cùi ngô không có hạt. Mặc dù, nông dân rất tích cực chăm sóc, nhưng không tránh khỏi thiệt hại.
Đại diện Hợp tác xã (HTX) sản xuất - dịch vụ - tổng hợp nông nghiệp Mỹ Sơn cho biết, từ tháng 10-2018 đến nay, có khoảng 50 ha đất trồng ngô lai F1 của nông dân xã Mỹ Sơn phải bỏ trống, một số hộ chuyển sang trồng cây hoa màu khác. Giám đốc HTX Nguyễn Thị Thu Phượng cho biết, từ cuối tháng 9-2018, HTX làm đầu mối cho 170 hộ ký kết sản xuất 200 ha giống ngô lai F1 với ba công ty, gồm: Công ty cổ phần Giống cây trồng Đông Nam; Trung tâm Giống cây trồng Nha Hố và Công ty cổ phần Giống cây trồng Miền Nam. Nhưng sau đó, do ảnh hưởng của các cơn bão, nhiều diện tích ngô bị ảnh hưởng nặng làm năng suất và chất lượng giảm rất nhiều.
Bà Phượng phân tích, bình quân, nông dân đầu tư sản xuất một ha ngô lai F1 khoảng 50 triệu đồng. Nếu thời tiết thuận lợi, thu hoạch từ 8-10 tấn, nhưng vụ đông xuân năm 2018-2019 thu hoạch chỉ có hai tấn/ha. Với giá bán dao động 8,5 triệu đồng/tấn, nông dân lỗ hơn 35 triệu đồng.
Theo thống kê của HTX, trong số 50 ha bỏ trống và hàng chục ha khác mà nông dân hủy, không tái sản xuất lại sau lượt gieo đầu thất bại, bình quân mất trắng khoảng 20 triệu/ha.
Trước những khó khăn nói trên, HTX sản xuất - dịch vụ - tổng hợp nông nghiệp Mỹ Sơn cũng như nông dân ở những địa phương sản xuất giống ngô lai F1 trên địa bàn tỉnh rất mong UBND tỉnh Ninh Thuận, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các công ty ký kết liên kết sản xuất quan tâm, hỗ trợ kịp thời thiệt hại để nông dân có điều kiện tái sản xuất trong mùa vụ sắp tới.