Những người trồng bông giỏi
Anh Châu Thính Dưỡng, dân tộc Hoa Nùng đang sử dụng 1 ha đất nông nghiệp tại ấp 6 xã Sông Trầu (huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai). Trước đây, vụ đông xuân anh trồng bắp đỏ, năm ngoái, Công ty cổ phần Bông vải và Kinh doanh tổng hợp Miền Đông triển khai đầu tư phát triển vùng nguyên liệu tại địa bàn, anh đã ký hợp đồng với công ty, nhận trồng bông theo phương thức, công ty đầu tư toàn phần, gồm giống, vật tư nông nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật, chuyển giao kỹ thuật trồng trọt... và cuối vụ mua lại toàn bộ sản phẩm theo giá đã công bố từ đầu vụ. Lần đầu tiên trồng bông, nhưng anh đã được dự tập huấn ngay từ khi ký hợp đồng đầu tư, được cấp tài liệu bướm hướng dẫn cách làm đất, gieo hạt, bón phân... Còn có cán bộ nông vụ thường xuyên bám địa bàn, kịp thời giúp anh tháo gỡ khó khăn trong quá trình sản xuất. Nhờ đó, cuối vụ anh đã gặt hái được một mùa bông bội thu, năng suất đến 4,1 tấn/ha. Thu nhập hơn 24,6 triệu đồng, trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận còn lại hơn 11,3 triệu đồng. Trong khi đó nếu trồng bắp, năng suất tối đa cũng chỉ 8 tấn, lúc ấy giá 2.200 đồng/kg thì lợi nhuận chỉ đạt 6,2 triệu đồng.
Anh Hoàng Giá, thuộc diện nghèo ở ấp Hố Le, xã Đồng Tâm (huyện Bình Long, tỉnh Bình Phước) trước đây, có lúc anh trồng bắp, cũng có khi trồng mì, nhưng năng suất bao giờ cũng thấp hơn so với chung quanh mà nguyên nhân thiếu vốn đầu tư. Từ khi chuyển sang trồng bông, cuối vụ thu hoạch năng suất đạt khá, thu nhập hơn hẳn các hộ trồng bắp, mì, được công ty công nhận danh hiệu Người trồng bông giỏi.
Chúng tôi cũng đã gặp anh Trần Lý Tưởng, nông dân trồng bông giỏi nhiều năm liền, đang canh tác hơn 2 ha bông tại xã Suối Cao (huyện Xuân Lộc, Đồng Nai). Anh nói, có thâm niên 17 năm liên tục trồng bông, hiểu cây bông hơn hiểu lòng bàn tay mình. Cây bông không chịu được hạn, anh tăng cường phủ bổi, lót lân, bón phân giữ ẩm cô-tô-phơ. Cây bông không chịu mưa dầm thì anh lùi thời vụ xuống giống... Tuy kinh nghiệm đầy mình, nhưng chưa bao giờ anh bỏ qua những buổi tập huấn kỹ thuật, cho nên đã nắm bắt và ứng dụng kịp thời những giải pháp mới nhất là "lùi thời vụ, bấm ngọn thân, giảm lượng phân, nâng mật độ, trên phủ bổi, dưới lót lân, thuốc cỏ cần, phun kết hợp", do Công ty cổ phần Bông vải và Kinh doanh tổng hợp Miền Đông phổ biến. Nhờ đó mà hầu như năm nào diện tích bông của anh cũng đạt năng suất cao nhất trong khu vực, trong đó riêng hai năm đại hạn của ngành bông 2005 - 2006, ruộng bông của anh cũng đạt hơn 3 tấn/ha, trong khi năng suất bình quân tại vùng nguyên liệu của Công ty Miền Đông chỉ đạt 1,7 tấn/ha. Với anh, không có loại cây nào đạt hiệu quả cao bằng cây bông.
Doanh nghiệp đồng hành với người trồng bông
Giám đốc Công ty cổ phần Bông vải và Kinh doanh tổng hợp Miền Đông Hồ Quế Hậu khẳng định, những thành tựu khoa học kỹ thuật của ngành bông đã đưa cây bông trở thành một loại cây trồng ăn chắc, nếu người trồng bông được chuyển giao và ứng dụng một cách nghiêm ngặt những thành tựu đó, tất nhiên sẽ đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất so với các loại cây trồng cạn cùng thời vụ. Thực tế vụ bông 2006 - 2007, những hộ ký kết hợp đồng trồng bông với công ty trước hết là những hộ trồng bông giỏi. Để được công nhận danh hiệu trồng bông giỏi, ít nhất diện tích trồng bông phải đạt từ 0,5 ha trở lên, năng suất cũng phải đạt từ 3 tấn trở lên, biết ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất đồng thời có kiến thức xử lý các tình huống khi gặp sự cố bất thường. Cho nên, họ bao gồm cả những người có sự hiểu biết thấu đáo về cây bông và cả những người mới chọn cây bông, nhưng có ý thức tiếp thu và ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật. Anh Phạm Minh Chánh, Trưởng phòng kỹ thuật công ty cho rằng, những người mới vào nghề như trang giấy trắng, họ tiếp thu kỹ thuật mới một cách rất tự nhiên, không bị lấn cấn bởi những kinh nghiệm cũ, nên rất dễ thành công, trở thành nông dân trồng bông giỏi.
Thêm một đối tượng mới ký hợp đồng trồng bông với công ty chính là những nông dân nghèo không đủ vốn đầu tư các loại cây trồng khác. Để thu hút được đối tượng này, ngay từ đầu vụ, công ty đã tổ chức công bố rộng rãi chính sách mới của công ty, như đầu tư 100% giống, đầu tư theo nhu cầu các loại phân bón, vật tư nông nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật, công chăm sóc, tăng giá mua sản phẩm... và đặc biệt là chính sách hỗ trợ khi người trồng bông bị thiệt hại do thiên tai. Công ty cũng xác định trình độ canh tác của các hộ nghèo có phần hạn chế, cho nên, ngay trước vụ sản xuất, công ty đã tổ chức tổng cộng 132 lớp tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây bông tại địa bàn 82 xã trồng bông thuộc 4 tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, An Giang, bảo đảm mỗi hộ có ít nhất một người được tập huấn. Bên cạnh đó, mỗi xã còn có ít nhất 1 cán bộ nông vụ bám địa bàn nhằm trợ giúp người trồng bông thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, kịp thời xử lý những sự cố bất thường, bảo đảm sản xuất đạt hiệu quả cao để họ gắn bó lâu dài với cây bông.