Những năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền thành phố Cần Thơ đã quán triệt, cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Nhà nước về tiếp tục đẩy mạnh việc bảo tồn, khôi phục và phát triển văn hóa các DTTS; bảo đảm thiết thực, hiệu quả nhằm ổn định chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, an ninh-quốc phòng, giải quyết các vấn đề xã hội và thực hiện tốt chính sách dân tộc; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội địa phương và giảm nghèo bền vững.
Để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS trên địa bàn, thành phố Cần Thơ chỉ đạo các ngành chức năng tiến hành khảo sát, kiểm kê, sưu tầm nhạc cụ, hiện vật và những vật dụng sinh hoạt hằng ngày của đồng bào dân tộc Khmer, Hoa.
Thành phố thực hiện bảo tồn lễ hội truyền thống tiêu biểu như Lễ hội Đấu Đèn-một hoạt động không thể thiếu trong Tết Nguyên tiêu (Rằm tháng Giêng) của người Hoa. Đoàn nghệ thuật Khmer, Trung tâm Văn hóa còn hỗ trợ các Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú người DTTS trong việc lưu truyền, phổ biến hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống, đào tạo, bồi dưỡng lực lượng kế thừa; tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, truyền dạy nghệ thuật truyền thống của dân tộc Khmer và dân tộc Hoa.
Đáng chú ý là việc quan tâm đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, các công trình cơ sở hạ tầng phục vụ việc tổ chức các lễ hội như: Khán đài, bờ kè đường đua ghe Ngo; khu du lịch văn hóa lễ hội truyền thống cồn Mỹ Phước; khu tổ chức Lễ hội Cúng Phước Biển… và nhiều công trình văn hóa khác.
Trong công tác nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, phát huy văn hóa phi vật thể của đồng bào DTTS, ngành văn hóa thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, truyền dạy nhạc cụ Tàu lầu cấu; mở lớp dạy múa cho Câu lạc bộ Múa Gáo dừa (dân tộc Khmer) ở xã Phú Tâm; tổ chức tập luyện, biểu diễn các trích đoạn cải lương tuồng cổ Triều Châu cho Câu lạc bộ Nghệ thuật sân khấu hát tuồng Triều Châu (dân tộc Hoa) ở phường Vĩnh Châu; lắp đặt sân khấu, đầu tư trang phục, nhạc cụ cho Câu lạc bộ văn nghệ chùa Chén Kiểu (phường Mỹ Xuyên); dàn dựng các chương trình biểu diễn: Múa Rôbăm, múa Gáo, múa trống Sadăm, hòa tấu nhạc ngũ âm...
Việc bảo tồn, phát huy các lễ hội văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS trên địa bàn được tổ chức với nhiều nội dung, hoạt động phong phú, hấp dẫn, độc đáo và mang đậm bản sắc dân tộc. Hiện trên địa bàn có 14 lễ hội thuộc loại hình lễ hội văn hóa truyền thống. Các lễ hội được tổ chức phù hợp thuần phong mỹ tục, điều kiện kinh tế của mỗi địa phương và đi vào nền nếp, tạo không khí lành mạnh, phấn khởi, cuốn hút rất đông du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Tết cổ truyền Chôl- Chnăm-Thmây và tục đắp núi cát, Lễ hội Ook-Om-Bok, đua ghe Ngo của đồng bào Khmer được tổ chức vào ngày 14-15/10 âm lịch hằng năm thu hút rất đông du khách. Tiêu biểu nhất là Tết cổ truyền Chôl-Chnăm- Thmây của đồng bào Khmer và tục đắp núi cát, đây là lễ tạo công đức, cầu phước cho gia đình. Qua đó, thể hiện sự đoàn kết của Phật tử và sư sãi trong việc chăm lo các ngôi chùa, nơi được xem là trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng tôn giáo của đồng bào Khmer. Việc duy trì tập tục này đã góp phần bảo tồn, gìn giữ những giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp của đồng bào Khmer.
Lễ hội Ook-Om-Bok (gọi là lễ cúng trăng hay lễ đút cốm dẹp) và đua ghe Ngo (diễn ra từ ngày 14-15/10 âm lịch hằng năm). Sau lễ cúng trăng, các gia đình đến chùa xem thả đèn gió, đèn hoa đăng… Đua ghe Ngo là phần hấp dẫn nhất trong Lễ hội Ook-Om-Bok, đây được coi là hoạt động đặc trưng của cư dân nông nghiệp lúa nước, thể hiện sự biết ơn đối với thần nước đã phù hộ cho người dân một vụ mùa bội thu. Lễ hội này đã được Tổ chức Guinness Việt Nam trao quyết định và bằng công nhận Kỷ lục Guinness “Lễ hội Ook-Om-Bok - Đua ghe Ngo Sóc Trăng” có số lượng ghe Ngo và vận động viên đông nhất Việt Nam từ trước đến nay.
Ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Cần Thơ cho biết: Những năm qua, thành phố luôn quan tâm, chăm lo cuộc sống của đồng bào DTTS, nhất là đồng bào dân tộc Khmer, Hoa. Các chương trình mục tiêu quốc gia đều hướng đến việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cũng như trình độ dân trí đối với đồng bào DTTS. Ông Lâm Hoàng Mẫu chia sẻ thêm: “Là cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa dân tộc cho nên chúng tôi rất quan tâm việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS.
Hiện nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận một số di sản văn hóa phi vật thể như múa Rôbăm, sân khấu Dù kê… của đồng bào dân tộc Khmer. Để làm tốt hơn nữa vấn đề này, chúng tôi phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả Dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2 từ năm 2025-2030, theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg, ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ. Thành phố Cần Thơ đã và đang triển khai hiệu quả nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc để văn hóa thật sự là “nền tảng tinh thần”, là “động lực” phát triển đất nước.
