Những sai phạm ở khu công nghiệp Bàu Xéo, Ðồng Nai

KCN Bàu Xéo có quy mô diện tích hơn 490 ha, hình thành hai khu: Khu Bàu Xéo 1 rộng khoảng 212 ha, nằm ở phía tây bắc quốc lộ 1A, thuộc địa bàn xã Song Trầu. Trong khu này, có khoảng 2/3 diện tích là vườn cao-su cây đứng thuộc Công ty cao-su Ðồng Nai. Diện tích còn lại là đất vườn và đất ở của các hộ dân.

Ðối diện khu Bàu Xéo 1 về phía đông nam, qua quốc lộ 1A là khu Bàu Xéo 2, rộng khoảng hơn 280 ha, thuộc địa bàn xã Ðồi 61. Phần lớn diện tích khu này là vườn cao-su kinh doanh có tuổi từ mười năm trở lên thuộc Công ty cao-su Ðồng Nai. Phần còn lại là diện tích vườn cao-su đã thanh lý.

Thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Ðồng Nai đã ra quyết định số 101QÐ.CT.UBT, ngày 12-1-2004 về việc thu hồi và tạm giao đất cho hai đơn vị: Công ty Tín Nghĩa và Công ty cao-su Ðồng Nai lập thủ tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Bàu Xéo. Ðể thuận tiện cho việc lập thủ tục, thống nhất việc đầu tư và gọi vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng (CSHT) cho KCN Bàu Xéo, ngày 10-4-2003, cuộc họp giữa UBND tỉnh Ðồng Nai, Tổng công ty cao-su Việt Nam, Công ty cao-su Ðồng Nai và Công ty Tín Nghĩa đã hợp nhất KCN Bàu Xéo 1 và KCN Bàu Xéo 2 thành KCN Bàu Xéo.

Công ty Tín Nghĩa, Công ty cao-su Ðồng Nai, Tổng công ty cao-su Việt Nam góp vốn thành lập Công ty cổ phần Thống Nhất đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Bàu Xéo, hoạt động theo giấy phép đăng ký kinh doanh số 4703000095 do Sở Kế hoạch và Ðầu tư Ðồng Nai cấp ngày 24-2-2004. Công ty cổ phần Thống Nhất có vốn điều lệ đăng ký 82 tỷ đồng. Trong đó Công ty Tín Nghĩa góp 30%, các cá nhân của tỉnh  Ðồng  Nai  (105  người) góp 20%; Công ty cao-su Ðồng Nai góp 30%, Tổng công ty cao-su Việt Nam 10% và các cá nhân của ngành cao-su 10% tổng số vốn.

Sau một năm kể từ ngày UBND tỉnh ra quyết định tạm giao đất, Công ty Tín Nghĩa, Công ty cao-su Ðồng Nai, sau này là Công ty cổ phần Thống Nhất, chưa hoàn tất việc quy hoạch chi tiết, dự án đầu tư xây dựng CSHT để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Ðến thời điểm cuối tháng 2-2005, quy hoạch chi tiết vẫn chưa được Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông vận tải chấp thuận, chưa lập được báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng KCN.

Trước khi UBND tỉnh có quyết định tạm giao đất, Công ty Tín Nghĩa đã ký hợp đồng số 02/HÐTÐ cho công ty SHING MARK ENTERISES Co Ltd (Ðài Loan) thuê lại 100 ha đất thô (đất tự nhiên, chưa có CSHT) theo phương thức trả trước một lần cho cả thời hạn thuê đất 50 năm, với mức bảy triệu USD/100 ha (đã tính cả thuế giá trị gia tăng) và thanh toán tiền thuê đất hằng năm 0,09 USD/m2/năm. Việc định phương thức thanh toán và mức giá cho thuê đất thô là do hai bên tự thỏa thuận tại hợp đồng số 02/HÐTÐ.

Thật khó hiểu, ngày 12-1-2004, UBND tỉnh Ðồng Nai có quyết định số 101/QÐ.CT.UBT, Ðiều 1 nêu "... trong thời hạn tạm giao đất, Công ty Tín Nghĩa, Công ty cao-su Ðồng Nai có trách nhiệm hoàn tất hồ sơ, lập quy hoạch chi tiết, lập dự án đầu tư trình duyệt theo đúng quy định, nếu quá thời hạn trên mà chưa hoàn tất các thủ tục theo quy định, Nhà nước sẽ thu hồi". Tuy nhiên, đến tháng 3-2005 này, KCN Bàu Xéo chưa có quy hoạch chi tiết, chưa có quyết định đầu tư, chưa xây dựng cơ sở hạ tầng. Thế nhưng đến ngày 30-8-2004, UBND tỉnh lại ra Công văn số 4767/CV-UBT về việc chấp thuận cho Công ty Hưng Nghiệp cổ phần TNHH Pou Yuen Việt Nam thuê 200 ha đất thô tại KCN Bàu Xéo. Tại văn bản này, UBND tỉnh Ðồng Nai chỉ đạo Ban quản lý các KCN của tỉnh hướng dẫn việc thực hiện thuê đất theo quy định.

Ngày 1-9-2004 Công ty cổ phần Thống Nhất đã ký hợp đồng số 05/HÐTÐ-CPTN cho Pou Yuen Industrial Holdings Ltd Hồng Công thuê lại 200 ha đất thô tại KCN Bàu Xéo để xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật và nhà xưởng. Giá thuê đất gồm hai khoản, thanh toán trả trước một lần cho cả thời hạn thuê đất 50 năm, với mức 14 triệu USD/200 ha/50 năm. Ðây là việc làm đã vi phạm pháp luật về đất đai. UBND tỉnh Ðồng Nai ra công văn số 4767/CV-UBT chấp thuận cho thuê đất trong KCN Bàu Xéo không đúng với chỉ đạo của Thủ tướng tại công văn 1671/CP-NN; vi phạm pháp luật về đất đai; pháp luật về đầu tư xây dựng. Công ty cổ phần Thống Nhất còn cho Công ty TNHH Tấn Lộc Phát (Việt Nam) thuê lại 5,7558 ha đất kinh doanh dịch vụ trong khu công nghiệp là sai phạm.

Toàn bộ diện tích đất thô ở KCN Bàu Xéo đã cho thuê, Công ty cổ phần Thống Nhất thu được hàng trăm tỷ đồng. Trong khi đó, tỉnh tạm giao

đất cho Công ty cổ phần Thống Nhất chỉ thu 500 đồng/m2/năm. Nếu tính cả 50 năm thì một ha đất cho thuê Nhà nước thu có 250 triệu đồng, mức thu tiền giao đất chỉ bằng 9,78% so mức doanh thu bình quân cho thuê một ha đất thô tại KCN Bàu Xéo. Vì thế đến ngày 25-2-2003, Công ty cổ phần Thống Nhất còn số dư tiền gửi ở ngân hàng lên tới hơn 200 tỷ đồng.

Chúng tôi kiến nghị UBND tỉnh Ðồng Nai và các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát quá trình chỉ đạo, quản lý, thực hiện việc giao đất, cho thuê đất theo thẩm quyền ở các KCN nói chung và KCN Bàu Xéo nói riêng; kiểm tra, thanh tra việc sử dụng đất của các nhà đầu tư vào KCN, làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị và từng cá nhân trong việc thực hiện không đúng sự chỉ đạo của Thủ tướng, vi phạm pháp luật về đất đai, pháp luật về đầu tư xây dựng; vi phạm quy chế khu công nghiệp, khu chế suất, khu công nghệ cao tại KCN Bàu Xéo.

Xử lý nghiêm minh Công ty Tín Nghĩa, Công ty cổ phần Thống Nhất cho thuê đất thô với diện tích lớn, chưa có CSHT, chưa có quy hoạch chi tiết, chưa có dự án khả thi được phê duyệt. Nghiêm trọng hơn là công ty Tín Nghĩa tự quyền cho thuê đất thô trước khi UBND tỉnh tạm giao đất. Kiểm tra việc thu, chi tiền cho thuê đất thô trong hơn một năm vừa qua.

UBND tỉnh Ðồng Nai chỉ đạo các cấp, các ngành, các đơn vị có liên quan tiến hành lập và trình duyệt quy hoạch chi tiết KCB Bàu Xéo làm cơ sở để xác định các đơn vị đầu tư phù hợp.

Xem xét việc Công ty TNHH Tấn Lộc Phát thuê 5,758 ha đất làm dịch vụ trong KCN Bàu Xéo.

Kiểm tra, thanh tra toàn bộ phần lợi nhuận của Công ty Tín Nghĩa, Công ty cổ phần Thống Nhất, sau khi trừ các khoản chi phí hợp lý, bao gồm chi trả bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và các chi phí quản lý liên quan; còn lại số lợi nhuận thu được từ chênh lệch giá đã cho thuê lại đất thô, sẽ chuyển vào ngân sách Nhà nước.

Xử lý nghiêm những cá nhân thuộc Công ty Tín Nghĩa, Công ty cổ phần Thống Nhất có sai phạm pháp luật về đất đai, về đầu tư xây dựng.