Nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng ở Trà Vinh chưa được sử dụng hiệu quả

Trong khi đó, gần 100 nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng đã được đầu tư xây dựng lại không được khai thác tốt.

Xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh là một trong 11 xã được Trung ương chọn xây dựng mô hình xã điểm NTM đầu tiên trong cả nước. Là xã điểm, đương nhiên được Trung ương, tỉnh, huyện ưu tiên hỗ trợ nhiều mặt, trong đó có đầu tư kinh phí để hoàn thành các tiêu chí NTM. Nhờ đó, cơ sở vật chất văn hóa ở xã cũng được xây dựng khá hoàn chỉnh. Chúng tôi đến Mỹ Long Nam, gặp Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Dài đặt vấn đề, muốn xem các cơ sở vật chất và thiết chế văn hóa ở xã được khai thác, sử dụng như thế nào? Vì hiện nay có nhiều ý kiến cho rằng, các cơ sở vật chất thiết chế văn hóa ở nông thôn chưa được sử dụng hiệu quả, đồng nghĩa với nhu cầu về xây dựng nhà văn hóa xã, nhà văn hóa ấp, trung tâm sinh hoạt cộng đồng ấp là chưa cấp bách. Trong khi, nguồn kinh phí để đầu tư xây dựng xã NTM có hạn, vậy có nên tạm hoãn việc xây dựng nhà văn hóa, hay giảm nhẹ tiêu chí này xuống để dồn kinh phí đầu tư các công trình thuộc các tiêu chí khác đang đòi hỏi bức xúc hơn?

Phó Chủ tịch Nguyễn Văn Dài cho biết, ở Mỹ Long Nam, các cơ sở vật chất văn hóa được khai thác khá tốt. Nhà văn hóa xã có quy mô khoảng 250 chỗ ngồi, nơi đây là hội trường lớn của xã để tổ chức các cuộc họp đông người, như Đại hội Đảng bộ xã vừa rồi, ngoài ra hằng tháng tổ chức giao lưu văn nghệ đờn ca tài tử. Xã có năm ấp, mỗi ấp có nhà văn hóa ấp khoảng 70 chỗ ngồi. Đó là nơi họp chi bộ ấp, nơi họp của các hội đoàn thể ấp, điểm họp dân, điểm tổ chức tập huấn... Từ đầu năm đến nay, xã đã tổ chức được 36 cuộc tập huấn về nuôi tôm tại các nhà văn hóa ở năm ấp...

Tuy nhiên, với cách sử dụng nêu trên liệu có đúng với tiêu chí công năng của một thiết chế văn hóa? Chúng tôi đã về xã Trường Thọ, huyện Cầu Ngang, là xã nghèo, có đông đồng bào dân tộc Khmer. Để tạo điểm nhấn cho xã, gần chục năm trước, tỉnh ưu tiên dành nguồn kinh phí hơn 500 triệu đồng của Trung ương đầu tư hỗ trợ xã xây nhà văn hóa khang trang. Hiện nay, nhà văn hóa này đã xuống cấp và được gắn thêm tấm biển: Trung tâm học tập cộng đồng. Chủ tịch UBND xã Trường Thọ Lâm Quang Trọn cho biết: Trung tâm học tập cộng đồng hoạt động không thường xuyên. Khi nào mở được lớp dạy nghề thì trường nghề của huyện mang máy móc thiết bị đến dạy, xong thì rút về.

Nhà văn hóa có thư viện, nhưng cũng rất ít bạn đọc. Trước kia, mỗi xã được chỉ tiêu ba cán bộ văn hóa, nhưng nay chỉ còn hai người, một người làm công tác quản lý nhà nước về văn hóa, một là cán bộ bán chuyên trách phụ trách trạm truyền thanh và kiêm luôn thư viện. Với biên chế như vậy, thì nhà văn hóa chưa được khai thác hiệu quả là điều dễ hiểu. Hiện nay, Trường Thọ đã xây được hai nhà sinh hoạt cộng đồng ở ấp Cóc Xoài và Căn Nom, vốn Nhà nước đầu tư mỗi nhà 50 triệu đồng; xã, ấp vận động thêm trong dân, doanh nghiệp... nhưng so ra, cũng chưa đạt chuẩn. Chủ tịch UBND xã Lâm Quang Trọn cho rằng, xã nghèo, nên còn nhiều công trình phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân chưa làm xong, như thủy lợi chưa thông, giao thông vậy thì làm sao lo đến các công trình văn hóa, nếu đầu tư đúng chuẩn thì ngốn hết cả chục tỷ đồng, cho nên xây dựng xong cũng khó tìm cách khai thác cho hiệu quả thật sự.

Chúng tôi đến xã Long Đức, TP Trà Vinh, xã điểm xây dựng NTM của tỉnh. Là xã duy nhất của thành phố, nên Long Đức được tập trung đầu tư nhiều hơn các xã thuộc các huyện trong tỉnh. Đi một vòng qua các ấp Vĩnh Hội, Vĩnh Yên, Long Đại, Rạch Bèo và Công Thiện Hùng của xã, thấy nhà văn hóa các ấp đều được xây khá khang trang, nhưng tất cả cửa kín then cài. Bí thư kiêm Trưởng ban nhân dân ấp Công Thiện Hùng Lê Văn Chờ cho biết: Nhà văn hóa ấp hiện là trụ sở ấp, lúc đầu có phân công người trực, nhưng hầu như không có dân đến, dần không còn trực nữa. Hiện nay, nhà văn hóa ấp là nơi để họp chi bộ, hội đoàn thể và cũng chưa khai thác hết.

Trong buổi họp với các xã gần về đích NTM của tỉnh vào cuối tháng 4 vừa qua, đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh chỉ đạo các xã nên tập trung đầu tư xây dựng các công trình mang tính bức xúc nhất, xây dựng phải phát huy hiệu quả sử dụng. Về cơ sở vật chất như sân vận động, nhà văn hóa xã, nhà văn hóa ấp, với các xã chưa có thì nên tận dụng hội trường xã, đầu tư thêm kinh phí sửa chữa để sử dụng.

Không vì tiêu chí mà đầu tư tràn lan những công trình, rồi để bỏ không, khai thác không tốt; cần tập trung nguồn vốn đầu tư những công trình mang hiệu quả thiết thực đối với đời sống nhân dân.