Nhà máy tinh bột sắn Quảng Nam (Công ty cổ phần Fococev Quảng Nam), đóng trên địa bàn xã Quế Cường, huyện Quế Sơn (Quảng Nam) có công suất 150 tấn sắn tươi/ngày đêm, bình quân sử dụng và thải ra ngoài môi trường khoảng 150 nghìn m3 nước thải/ngày đêm (ảnh trên).
Qua kiểm tra của các cơ quan chức năng huyện Quế Sơn mới đây cho thấy, nhà máy có nhiều sai phạm trong bảo vệ môi trường như: hệ thống xử lý khí thải không đúng với nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trường; thay đổi nguyên liệu đốt từ dầu DO sang than đá nhưng chưa báo cáo với các cơ quan chức năng và chưa đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường; chưa thực hiện đúng chương trình giám sát môi trường; không có nơi lưu giữ tạm thời chất thải rắn công nghiệp và chất thải sinh hoạt khi thay đổi công nghệ sản xuất, tăng công suất sản xuất chưa xin phép cơ quan chức năng và chưa lập đánh giá tác động môi trường bổ sung theo quy định.
Qua kiểm tra cho thấy, hầu hết các giếng nước của các hộ dân chung quanh nhà máy đều có mùi hôi, nước có mầu... Hiện tượng này, theo người dân sinh sống ở đây, thì mới xảy ra trong thời gian gầy đây. Hiện nay, nguồn nước không thể sử dụng được cho việc ăn uống, sinh hoạt...
Bức xúc trước tình trạng ô nhiễm môi trường do nhà máy gây ra, hàng chục hộ dân ở thôn 1 xã Quế Cường đã làm đơn kiến nghị gửi các cơ quan chức năng xem xét xử lý. Nhiều hộ dân sinh sống ven đường ÐT 611 cho biết: Nhiều năm qua phải sống trong mùi hôi thối nồng nặc, bã sắn ngâm ủ, phơi và vận chuyển vung vãi trên đường. Ban đêm, mùi hôi thối càng bốc lên nồng nặc, phải đóng hết các cửa sổ nhưng cũng không tài nào ngủ được. Chị Hà Thị Hòa ở cách nhà máy khoảng 500 m rót một ca nước giếng cho chúng tôi xem. Nhìn ly nước có mầu hơi xanh, khi ngửi có mùi nồng. Chỉ tay ra ngoài vườn, nơi có mương nước thải của nhà máy chảy qua, chị Hòa cho biết, đến mùa mưa, do mương quá nhỏ nước thải chảy không kịp nên tràn vào vườn làm hư hại hoa màu. Chị nói thêm: Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị, nhưng tình trạng ô nhiễm môi trường ở đây vẫn không được xử lý. Nếu để lâu dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân, nhất là trẻ con.
Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Quế Cường Phan Văn Lĩnh cho biết: Tình trạng ô nhiễm môi trường do Nhà máy sản xuất tinh bột sắn gây ra làm ảnh hưởng đến gần 200 hộ dân trong xã. Vừa qua, khoảng 3 ha lúa đông xuân 2008 bị hư hại (rụi rục), trong đó có hơn một ha bị hư hại hoàn toàn do ảnh hưởng từ nguồn nước thải của nhà máy. Chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng sớm có kết luận để thông báo rộng rãi cho nhân dân biết; đồng thời kiến nghị nhà máy, nếu tiếp tục sản xuất phải hoàn chỉnh hệ thống xử lý nước thải, không để ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. Ðối với diện tích lúa bị hư hại do nguồn nước thải gây ra, nhà máy cần xem xét để hỗ trợ bồi hoàn cho nhân dân.
Ðiều đáng nói là, ngay từ tháng 8-2006, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Nam đã cử đoàn cán bộ đến làm việc và khảo sát tình trạng ô nhiễm môi trường tại cơ sở này. Qua kiểm tra và lấy mẫu nước thải, nước ngầm để phân tích, cho thấy nước thải của nhà máy có nồng độ ô nhiễm cao, các chỉ tiêu đều vượt gấp nhiều lần so với tiêu chuẩn Việt Nam ( tại giới hạn A). Riêng về nước ngầm có độ đục vượt 22,8 lần so với tiêu chuẩn của Bộ Y tế. Vì thế, chất lượng nước giếng đào không đạt tiêu chuẩn để dùng trong việc ăn uống. Ðáng chú ý, bã sắn tạo ra từ quá trình sản xuất, khoảng 140 tấn/ngày, được nhà máy bán cho một doanh nghiệp tư nhân để làm nguyên liệu chế biến thực ăn gia súc. Trong quá trình xử lý bã sắn, doanh nghiệp này đã chất thành đống lớn trên sân đất, lên men thối rữa và chảy tràn ra khu vực chung quanh, xả vào các hệ thống cống rãnh thoát nước của đường giao thông, khu dân cư tạo ra mùi hôi thối khó chịu, gây ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của nhân dân. Ðoàn kiểm tra đã yêu cầu nhà máy sớm đầu tư nâng cấp xây dựng hệ thống xử lý nước thải có công suất phù hợp và phải bảo đảm các tiêu chuẩn môi trường trước khi thải ra bên ngoài và hoàn thành vào tháng 12-2006. Song đáng tiếc, những yêu cầu của đoàn kiểm tra cho đến nay vẫn chưa được nhà máy thực hiện. Tình trạng ô nhiễm ở đây không những không được khắc phục mà ngày càng trở nên trầm trọng hơn.
Ðề nghị các cơ quan chức năng của huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam cần có biện pháp xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường trên địa bàn xã Quế Cường, trả lại môi trường trong lành để người dân yên tâm sinh sống, sản xuất.