Nguy hại từ hàng rong quanh cổng trường

Chung quanh các cổng trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn Hà Nội, các hàng quán, xe đẩy bày bán la liệt những món ăn vặt, tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ về mất an toàn vệ sinh thực phẩm.

Trống trường báo hiệu tan học, các em học sinh Trường tiểu học Khương Thượng (phố Tôn Thất Tùng, quận Đống Đa) xúm xít quanh các xe hàng rong và các cửa hàng trước cổng trường, lựa chọn những món ăn vặt yêu thích, trò chuyện rôm rả với bạn bè. “Trong lúc đợi bố mẹ đến đón, em và các bạn thường ăn quà vặt ở các quán cạnh trường. Không chỉ em, các bạn của em cũng vậy, đồ ăn ngon, cho nên bạn nào cũng thích” - em Huyền, học sinh lớp 5 Trường tiểu học Khương Thượng hồn nhiên nói.

Để phục vụ các khách hàng nhỏ tuổi, cứ đúng 15 giờ 30 phút chiều, những người bán hàng rong đẩy xe đến địa điểm đã xí chỗ từ trước, tất bật chuẩn bị bán hàng. “Dịp bán chạy nhất là vào đầu năm học mới, sau Tết hoặc các ngày lễ, tết thiếu nhi, trung thu..., vì các cháu có tiền mừng tuổi, phụ huynh cũng xởi lởi, thoải mái cho con mua quà ăn” - cô Chung, chủ cửa hàng cạnh Trường tiểu học Khương Thượng cho biết.

Trước mỗi cổng trường thường có khoảng ba, bốn hàng rong, bán các món quà mà trẻ nhỏ yêu thích như: nem chua rán, xúc xích, chả viên, cóc dầm, xoài dầm, bánh kẹo, trà sữa Thái-lan, các loại nước giải khát... với các mức giá từ hai nghìn đồng đến 12 nghìn đồng/món. “Mùa hè, chị bán nước giải khát, cóc dầm, trà sữa Thái, mùa đông chị chuyển sang bán nem chua rán, xúc xích và lạp xường rán” - chị Mai, chủ quán hàng rong cạnh Trường tiểu học Tô Hoàng (phố Đại Cồ Việt, quận Hai Bà Trưng) cho biết. Ngoài ra, còn có các cửa hàng bán cháo, xôi, chè, bánh bao hoặc bánh mì phục vụ cả ngày cho phụ huynh và các em học sinh. Những ngày trời bắt đầu chuyển lạnh, các em rất chuộng món thịt xiên nướng, bởi giá rẻ chỉ sáu nghìn đồng/xiên. “Thấy cháu thích ăn nên tôi cũng hay mua cho cháu” - bà Nguyễn Thị Minh vừa mua quà cho cháu vừa giải thích.

Cũng có tâm lý chủ quan như vậy, anh Hùng, nhà ở Nguyễn Chí Thanh, Ba Đình cho biết, sau một ngày học hành vất vả, anh chị thường chiều theo ý con, mua đồ ăn vặt cho con tại cổng trường. Tuy nhiên, sau một vài lần ăn quà, cháu Ngọc (con gái anh Minh) thường kêu đau bụng, buồn nôn và bỏ bữa tối. “Ban đầu tôi cũng chủ quan, nghĩ do cháu nghịch nên bị đau sóc bụng. Đến khi đi khám, bác sĩ kết luận cháu bị rối loạn tiêu hóa, khuyên nên cho con ăn sạch, uống sôi, tôi mới phát hiện thủ phạm là do các món ăn vặt trước cổng trường, từ đó tôi kiên quyết không cho cháu mua các đồ đó nữa” - anh Hùng nói.

Trên thực tế, những món ăn vặt của học sinh được bán trong hàng quán, xe đẩy hay trên vỉa hè, trên đường như thế này không thể biết được chất lượng như thế nào, có nguồn gốc xuất xứ từ đâu hay độ an toàn vệ sinh thực phẩm đạt mức nào. Khi được hỏi về cơ sở sản xuất hoặc xuất xứ của đồ ăn, những người bán hàng đều lắc đầu không biết. Chỉ biết, cứ khoảng ba ngày, họ lại lên Lương Văn Can, chợ Đồng Xuân hoặc Hàng Buồm lấy hàng một lần. Hầu hết các hàng bán đồ chiên rán thường mua mỡ lợn ở chợ về rán lấy mỡ dùng chế biến. Vào cuối buổi bán hàng, khi mỡ nguội, họ thường trút vào chai để hôm sau dùng tiếp. Trong khi đó, mỡ chiên đi chiên lại nhiều lần gây biến chất, không tốt cho sức khỏe, gây đầy bụng, khó tiêu, nếu ăn nhiều có thể bị béo phì hoặc mắc bệnh tim mạch.

Thực tế, chỉ nhìn bằng mắt thường, ai cũng thấy những đồ ăn chế biến trước cổng trường khó có thể bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Đồ ăn được luộc, chiên rán hoặc nướng ngay tại chỗ, thậm chí gần sát cống rãnh, nơi tập kết rác, nước thải. Người bán hàng không có dụng cụ vệ sinh như găng tay, khăn lau, dụng cụ tráng rửa...

Để bảo đảm sức khỏe cho học sinh, các phụ huynh nên hướng dẫn con mua hàng tại các căng-tin trong trường, kiên quyết không cho con tiền tiêu vặt để hạn chế mua quà vặt quanh cổng trường. Đồng thời, bố mẹ cũng nên giải thích cho các con hiểu về nguyên nhân, tác hại và hậu quả của những đồ ăn vặt không rõ nguồn gốc xuất xứ để các em hiểu và hạn chế mua những đồ ăn này.