Người sưu tầm những con tem hình tổ quốc

NDĐT- bác Vũ Văn Tỵ hiện là người sưu tầm tem có hình bản đồ tổ quốc. Bộ sưu tập của bác có tên “Tấm bản đồ Việt Nam” có chủ đề xuyên suốt là “Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”, gồm 80 trang tem giới thiệu hơn 300 con tem trong nước và nước ngoài vẽ hình tổ quốc, hình Bác Hồ, cùng hàng trăm bì thư có dán tem và đóng dấu bưu điện các thời kỳ.

Để có bộ tem công phu này bác Tỵ phải tích lũy rất nhiều năm. Bác kể, săn tem khó như mò cua đáy bể, có lúc tìm được con tem như ý nhưng người sở hữu dứt khoát không bán, mà trong làng chơi tem nài nỉ vô ích vì ai cũng muốn giữ “độc chiêu”. Bộ sưu tập của bác Tỵ có rất nhiều “độc chiêu” như thế, nhiều con tem, bì thư, bưu thiếp có một không hai khiến cho giới sưu tầm tem phải thèm muốn.

Trong bộ sưu tập có một blốc tem khá đặc sắc của Mỹ về đề tài chiến tranh có tên “a world at war” (Thế giới lâm chiến) được phát hành năm 1941 có hình bản đồ Việt Nam trong khu vực chiến sự. Đây là một trong những con tem in hình tổ quốc ta sớm nhất. Nhiều con tem, bưu thiếp trong nước và nước ngoài thể hiện tình đoàn kết, hữu nghị, sự ủng hộ của thế giới với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứuc nước của nhân dân ta. Điểm chung của những con tem này là đều có hình Bác Hồ hoặc bản đồ Việt Nam, hoặc cả hai. Đó là những con tem của An-giê-ri phát hành ngày 27-1-1973 với dòng chữ “Ủng hộ Việt Nam”; tem của Lào năm 1983 in hình Phạm Tuân bay vào vũ trụ cùng bản đồ tổ quốc Việt Nam; tem của Cộng hòa Ma-li in bản đồ Đông Dương, trong đó bản đồ Việt Nam được đặc tả màu vàng kèm theo dòng chữ tiếng Pháp “Ngày quốc tế đoàn kết với Việt Nam” phát hành ngày 20-7-1963; Nhiều con tem của Trung Quốc, Liên Xô, Cu-ba, Ấn Độ phát hành trước năm 1975 đều in hình nước Việt Nam thống nhất, có một gạch ngang ở vĩ tuyến 17 …

Sưu tầm tem đã khó nhưng không khó bằng sưu tầm bì thư, bởi bì thư phải có dán tem có hình tổ quốc, hình Bác Hồ và phải có dấu bưu điện trong giai đoạn đó. Những bì thư có con dấu kỷ niệm in hình tổ quốc cũng vô cùng quý giá. Đi đâu bác Tỵ cũng chăm chăm “săn” bì thư, có cái xin được, có cái mua được với giá “cắt cổ”, nhưng tỷ lệ thất bại là không nhỏ vì các gia đình đều muốn giữ bì thư làm kỷ niệm về người thân. Những bì thư từ trước năm 1975 chủ yếu được gấp tay, giấy đã ngả màu vàng hoặc màu đất do thời gian, mưa nắng. Tuy nhiên, những dòng chữ bằng viết bằng mực bút sắt còn rõ ràng. Bì thư “cao niên” nhất có dấu bưu điện ngày 1-1-1955 trên có dán một con tem vẽ hình Bác Hồ và bản đồ Việt Nam, nhưng con tem ngày ấy chưa kịp in giá tiền nên bưu điện phải đóng dấu 50 đ đè lên. Một bưu thiếp đặc biệt khác đề ngày 17-11-1958 vẽ bản đồ một nước Việt Nam thống nhất, người gửi là Minh Hà, 105, Hàng Bạc, người nhận là Kim Loan, 226-151, Cité Lacage, Chợ Lớn. Ngày ấy từ Bắc vào Nam, thư từ phải đi mất hàng tháng, nhiều trường hợp không bao giờ đến tay người nhận. Hầu hết thư từ bị chặn lại ở vĩ tuyến 17, mới thấy vai trò gắn kết giống nòi của những con tem, bưu thiếp mang giá trị lớn đến nhường nào. Nhiều bì thư đóng dấu kỷ niệm có hình bản đồ Việt Nam từ những năm 1960, những con tem Cộng hòa miền Nam Việt Nam được họa sĩ thể hiện mộc mạc, giản dị ... làm giàu cho bộ sưu tập tem.

Bộ sưu tập được bố cục chặt chẽ theo từng giai đoạn lịch sử của tổ quốc từ năm 1940 đến nay, có lời dẫn, chú giải cho từng con tem, nội dung đa dạng như: Hoàng Sa – Trường Sa, những chiến công, nước mất chủ quyền, người dân nô lệ, giải phóng miền Nam, nhân dân thế giới… Qua những con tem có thể thấy hình ảnh tổ quốc được các họa sĩ thể hiện đa dạng, được cách điệu với những sáng tạo bất ngờ. Bác Tỵ dành hàng trăm triệu đồng và nhiều công sức để hoàn thành bộ tem này. Có những bì thư được mua với giá một chỉ vàng vào thời điểm ấy. Bộ sưu tập được trưng bày tại TP Hồ Chí Minh, Nghệ An và tại Bảo tàng Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Nói chuyện chơi tem, nhà văn Nguyễn Đoàn rất thán phục bác Tỵ: “Ông ấy chịu chơi lắm, đã thích là mua ngay, đắt mấy cũng mua cho kỳ được”. Tất cả các bộ sưu tập tem của bác Tỵ đều độc đáo, xoay quanh đề tài văn hóa dân gian và lịch sử dân tộc. Bộ tem đầu tay “Kiến trúc truyền thống Việt Nam” có nhiều phát hiện kiến trúc đặc sắc. Bác Tỵ rất tâm đắc một con tem vẽ hình lễ đài phục vụ lễ diễu binh đón Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ từ chiến khu Việt Bắc trở về thủ đô ngày 1-1-1955. Con tem này được bác tình cờ tìm thấy ở tận Hàn Quốc trong một chuyến công tác, trên một bì thư từ Việt Nam gửi sang. Nó bổ sung cho kiến trúc Việt Nam một khái niệm mới: kiến trúc lễ đài. Nhiều người ngỏ ý muốn mua lại con tem này với giá cao nhưng bác không bán. Lấy cảm hứng từ bài “Cây tre Việt Nam” của nhà văn Thép Mới, bác đã thực hiện bộ tem “Cây tre và cuộc sống” đoạt huy chương đồng trong một cuộc thi quốc tế tổ chức ở Trung Quốc. Bác Tỵ còn sở hữu nhiều bộ sưu tập tem độc đáo khác, điều lạ là bác chưa từng bán một con tem nào. Bác làm việc này xuất phát từ lòng tự hào, tự tôn dân tộc, vì lòng yêu kính Chủ tịch Hồ Chí Minh và mong muốn giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước.

Nay đã ở tuổi 73 nhưng bác vẫn hoạt động hăng hái chẳng kém hồi trẻ đi thanh niên xung phong, rồi làm cán bộ đoàn, giám đốc Công ty Tem… Hiện nay bác là Tổng Biên tập Tạp chí Tem, cố vấn sản xuất tem, tham gia Hội Tem, bác đi khắp đất nước gặp gỡ các câu lạc bộ tem thiếu nhi, hướng dẫn các cháu cách thức sưu tập, bố cục, viết lời bình, trình bày tem. Gia đình bác hiện ở tại nhà D2, Tập thể bưu điện, VT 40/84, phố Ngọc Khánh, các thành viên trong gia đình sống hòa thuận và đều có sở thích chơi tem. Ông làm bộ lớn, cháu làm bộ nhỏ, mới đây, cháu nội bác được giải bạc triển lãm tem quốc gia với bộ tem “Bông hoa sen em yêu quý nhất” ca ngợi Bác Hồ. Bằng thú chơi tao nhã này, bác Tỵ đang truyền niềm đam mê chơi tem cho con, cháu trong nhà, đồng thời, hướng giới trẻ đến những tình cảm trong sáng, cao đẹp.

Có thể bạn quan tâm