Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký Quyết định số 972/QĐ-TTg thành lập Hội đồng quốc gia về tư pháp người chưa thành niên.

Người chưa thành niên phạm tội là đối tượng đặc thù, được thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Không chỉ được trợ giúp pháp lý mà từ ngày 1/1/2026, đối tượng này còn được sự hỗ trợ của những người làm công tác xã hội trong suốt quá trình tố tụng cũng như khi được áp dụng biện pháp chuyển hướng cộng đồng.

Việc đăng ký cư trú cho người chưa thành niên; hồ sơ, thủ tục xóa đăng ký thường trú, tạm trú được quy định trong Nghị định số 154/2024/NĐ-CP, ngày 26/11/2024, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú (sau đây gọi tắt là Nghị định 154/2024/NĐ-CP)

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng nội dung quy định của từng loại hình phạt để vừa bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa tội phạm, vừa đề cao tính nhân văn, hướng thiện trong xử lý người chưa thành niên phạm tội.

Hiện nay, trong lĩnh vực tư pháp, việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em đã được thể chế hóa thành nhiều quy định trong các bộ luật, luật, văn bản dưới luật. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam về tư pháp người chưa thành niên được quy định phân tán ở nhiều đạo luật; một số quy định chưa có sự phân hóa rõ giữa người trưởng thành và người chưa thành niên...

Trước xu hướng tội phạm trẻ hóa như hiện nay, đại biểu Quốc hội cho rằng cần cân nhắc cẩn trọng trong việc xây dựng các quy định pháp luật về tư pháp đối với người chưa thành niên để vừa bảo đảm tính nhân văn và tạo điều kiện để người chưa thành niên phạm tội nhận thức, khắc phục, sửa chữa sai lầm, vừa bảo đảm tính giáo dục, răn đe.

Người chưa thành niên là người chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tình cảm, nhận thức; thiếu kiến thức xã hội, pháp luật; khó kiểm soát cảm xúc... Đây là nhóm dễ bị tổn thương trong xã hội, nên cần được bảo vệ và chăm sóc đặc biệt, nhất là trong hoạt động tư pháp hình sự.

Tại dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên, Tòa án nhân dân tối cao đề xuất giảm mức phạt tù đối với người dưới 18 tuổi phạm tội so với quy định tại Bộ luật Hình sự.

Ngày 4/4, tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Tòa án nhân dân tối cao phối hợp Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc, Cơ quan Phòng, chống ma túy và Thực thi pháp luật quốc tế tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Mục tiêu cao nhất xây dựng dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên lần này nhằm đổi mới, cải cách mạnh mẽ chính sách, pháp luật áp dụng đối với người chưa thành niên về tư pháp hình sự theo đúng các cam kết, thông lệ quốc tế.

(Tiếp theo và hết)(*)

Thời gian tới, cần có các giải pháp và kế hoạch phù hợp để tăng cường vai trò của nhân viên công tác xã hội trong hệ thống tư pháp, đặc biệt là tư pháp với người chưa thành niên. Đây là những nội dung nên triển khai trong Kế hoạch thực hiện Đề án quốc gia về phát triển nghề công tác xã hội giai đoạn 2021-2030.

Sáng 31/8, tại Hà Nội, Tòa án nhân dân tối cao phối hợp Liên minh châu Âu, UNICEF tại Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế “Chia sẻ kinh nghiệm và tham vấn đối với dự thảo Đề cương Luật Tư pháp người chưa thành niên”.

Ngày 14/6, Cơ quan Phòng chống ma túy và thực thi pháp luật Quốc tế (INL), Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) công bố khung hợp tác kéo dài 3 năm nhằm hỗ trợ Chính phủ Việt Nam tăng cường hệ thống tư pháp cho người chưa thành niên, bảo vệ người chưa thành niên khỏi bị xâm hại, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng, chống mua bán người và đưa người di cư trái phép.